دادگاه صالح رسیدگی به خواسته استرداد طلاجات و هدایای نامزدی
صورتجلسه نشست قضایی
کد نشست: ۱۳۹۸-۶۳۸۵
تاریخ برگزاری: ۱۳۹۷/۰۳/۲۷
برگزار شده توسط: استان سمنان/ شهر شاهرود
موضوع
دادگاه صالح رسیدگی به خواسته استرداد طلاجات و هدایای نامزدی
پرسش
در دعاوی استرداد طلاجات ساعت و حلقه نامزدی پس از وقوع عقد نکاح آیا خواسته در صلاحیت دادگاه خانواده است یا محاکم و یا شورای حل اختلاف؟ ۲ - آیا زوجه می تواند حسب ماده ۱۲ قانون حمایت خانواده در محل اقامت خود طرح دعوی نماید؟ ۳- چنانچه فاکتور طلاها به نام پدر زوجه باشد آیا طرح دعوی از سوی پدر وی الزامی است و ذی نفع چه کسی می باشد؟
نظر هیئت عالی
اگر اموال و اقلام ذکر شده در سوال به عنوان بخشی از جهیزیه در اختیار زوج قرار داده شده یا به وی تملیک گردیده مشمول بند ج ماده ۹ قانون شوراهای حل اختلاف بوده و با رعایت نصاب صلاحیت تا مبلغ بیست میلیون تومان در صلاحیت شورای حل اختلاف خواهد بود و اگر دعاوی راجع به دوران نامزدی باشد و اقلام مورد سوال در ید و اختیار زوج نباشد مشمول بند ۱ ماده ۴ قانون حمایت خانواده بوده و درنتیجه رسیدگی به دعاوی مربوط به دوران نامزدی در صلاحیت دادگاه خانواده می باشد و مطابق ماده ۱۲ قانون حمایت خانواده زوجه می تواند در محل اقامت خود مبادرت به اقامه دعوی نماید. مدعی و خواهان استرداد اقلام و اموال مورد خواسته باید مدعی مالکیت آن ها باشد و با ارایه ادله اثباتی بر مالکیت یا استحقاق مطالبه خود نیازی به طرح دعوی توسط پدر زوجه نمی باشد؛ مگر اینکه پدر زوجه مدعی مالکیت و استرداد آن اموال باشد که راسا باید به عنوان خواهان دعوی اقدام به اقامه دعوی نماید.
نظر اکثریت
درخصوص قسمت سوم سوال همگی به این نظر که هرچند فاکتور ها به نام پدر زوجه تنظیم شده است لیکن به اعتبار دخترش بوده است در واقع مالکیت به دختر رسیده است؛ لذا طرح دعوی از سوی پدر زوجه منتفی است.
نظر اقلیت
باید بررسی شود که اختلاف بر چه مبنایی است؛ آیا ناشی از زوجیت است یا خیر؟ نظر به اینکه دعوی استرداد طلاجات و امثال آن بر گرفته از زوجیت است و نامزدی جزیی از زوجیت و ازدواج است و ادامه زندگی مشترک است؛ بنابراین همیشه جز دعاوی خانوادگی است و مصداق بند ۱ است؛ وقتی اختلاف در امور مالی در دوران نامزدی را در صلاحیت محاکم خانواده می داند چطور پس از عقد نکاح ادامه زندگی مشترک و در طول زندگی زناشویی را جز دعاوی خانوادگی نداند. این با هدف قانونگذار منافات دارد؛ نامزدی بند ۱ماده ۴ مربوط به دوران نامزدی صرف نیست؛ بلکه هر چیزی که مربوط به نامزدی است نه دوران آن. بنابراین چنانچه زن و شوهر در هر مرحله از زندگی مشترک چه دوران نامزدی و پس از عقد و طول زندگی مشترک در باب هدایا و استرداد طلاجات و امثال آنها دچار اختلاف گردند در صلاحیت دادگاه خانواده و مشمول بند ۱۲ و زوجه می تواند محل اقامت خود طرح دعوی نماید.