دادگاه صالح رسیدگی به واخواهی رأی غیابی در فرض کشف عدم صلاحیت محلی دادگاه صادر کننده رأی

رأی خلاصه جریان پرونده

در تاریخ ۲۷/۲/۹۰ خانم ل.ر. ساکن ت دادخواستی به طرفیت آقای ه.ی. مجهول المکان به خواسته صدور حکم طلاق تقدیم مجتمع قضائی خانواده ت نموده و خوانده را متواری عنوان کرده و اینکه به همین جهت با گذشت مدت یک سال و نیم از صدور حکم به پرداخت نفقه خود و فرزندش امکان اجرای آن فراهم نگردیده است و با ارجاع رسیدگی به شعبه ۲۵۳ دادگاه خانواده ت این دادگاه برابر دادنامه شماره ۱۲۳۱ - ۱۰/۷/۹۰ با بیان اینکه خوانده علیرغم ابلاغ از طریق نشر آگهی در دادگاه حاضر نشده و..... حکم به طلاق صادر می نماید و در پایان دادنامه صادره اعلام می نماید که رأی صادره غیابی است و قابل واخواهی در همین شعبه است که از ناحیه آقای ه.ی. دادخواست واخواهی با تقاضای ابطال رأی طلاق غیابی، تقدیم دادگاه گردیده و ضمن اینکه نشانی خود را در الف اعلام نموده است وتوضیحاً بیان نموده که درتاریخ ارائه دادخواست طلاق از جانب زوجه آدرس مندرج در آراء پیشین معتبر بوده وهرگز مجهول المکان نبوده ام و مآلاً دادگاه رسیدگی کننده به واخواهی (شعبه ۲۵۳ حقوقی ت) به تاریخ ۶/۹/۹۱ در وقت فوق العاده با تشکیل جلسه و حضور واخواه به اظهارات نامبرده استماع نموده مبنی بر اینکه، تقاضای واخواهی دارم من ساکن الف هستم و از ابتداء هم ساکن الف بودم و واخوانده (زوجه) همواره با اعلام اینکه من مجهول المکان هستم از دادگاه رأی غیابی می گیرد و وی می دانست من کجا زندگی می کنم و آدرس مرا می دانست تقاضای نقض حکم صادره را دارم. سرانجام دادگاه ختم رسیدگی را اعلام و برابر دادنامه شماره ۱۴۶۲- ۸/۹/۹۱ با توجه به اظهارات واخواه در جلسه دادگاه دائر بر اینکه ساکن شهرستان الف می باشد فلذا خویشتن را فاقد صلاحیت رسیدگی در این پرونده از ابتدا دانسته و به استناد ماده ۱۱ قانون آیین دادرسی مدنی دادگاه محل اقامت واخواه فعلی را صالح به رسیدگی اعلام و پرونده جهت رسیدگی به دادگاه صالح ارسال می گردد که با وصول آن به دادگستری الف رسیدگی به شعبه دهم دادگاه خانواده الف ارجاع و این دادگاه در وقت فوق العاده با بررسی اوراق و محتویات پرونده ختم رسیدگی را اعلام و برابر دادنامه شماره ۱۱۹۷ - ۱۹/۹/۹۱ با بیان اینکه صرف نظر از اینکه محل اقامت واخوانده درکدام حوزه قضائی باشد، رسیدگی به دادخواست واخواهی به موجب ماده ۳۰۵ قانون آیین دادرسی مدنی در صلاحیت دادگاه صادرکننده حکم غیابی می باشد و نتیجتاً قرار عدم صلاحیت صادره از شعبه ۲۵۳ دادگاه خانواده ت، که پرونده بدون رسیدگی به واخواهی و اتخاذ تصمیم نسبت به حکم غیابی صادره به این دادگاه ارسال گردیده، فاقد وجهه قانونی است علی هذا این دادگاه مستنداً به ماده قانونی مرقوم و ماده ۲۶ همان قانون قرار عدم صلاحیت خویش به صلاحیت همان دادگاه صادر و اعلام می دارد و مقرر می دارد پرونده در اجرای ماده ۲۸ قانون فوق الاشاره جهت حل اختلاف به دیوان عالی کشور ارسال گردد که با وصول پرونده به دیوان عالی کشور و ارجاع رسیدگی به این شعبه اینک هیأت شعبه در تاریخ فوق تشکیل است و پس از بررسی محتویات پرونده و انجام مشاوره چنین رأی می دهد.

رأی شعبه دیوان عالی کشور

با توجه به اینکه اعتقاد دادگاه صادرکننده رأی غیابی به عدم صلاحیت خویش در رسیدگی به پرونده امر از ابتدا به استناد اظهارات واخواه که خود را مقیم در الف اعلام و متقاضی نقض دادنامه واخواسته در ماهیت دعوی نیز می باشد مانع از فسخ یا تأیید دادنامه غیابی به هر عنوان و هر دلیلی که فرض شود نمی گردد و اصدار قرار عدم صلاحیت آن دادگاه که در حوزه قضائی ت می باشد به اعتبار صلاحیت دادگاه حوزه قضائی الف منافی مقررات اطلاق ماده ۳۰۵ قانون آیین دادرسی در امور مدنی است که مقرر می دارد از ناحیه همان دادگاه اتخاذ تصمیم نسبت به واخواهی واخواه به عمل آید و طرح موضوع اختلاف در صلاحیت رسیدگی قبل از تعیین تکلیف دعوای واخواهی مشکلی را حل نمی نماید بنا به مراتب در وضعیت فعلی رسیدگی به دادنامه صادره به نحو غیابی تکلیف اصلی آن دادگاه است و با نقض قرار صادره از شعبه ۲۳۵ عمومی حقوقی ت حل اختلاف می گردد. مقرراست دفتر پرونده به دادگاه فوق الذکر جهت اقدام قانونی ارسال گردد.
رییس شعبه ۲۲ دیوان عالی کشور - مستشار
غروی نآیینی - جعفرالهی