دادگاه صالح رسیدگی به پرونده های سب النبی و توهین به مقدسات
صورتجلسه نشست قضایی
کد نشست: ۱۳۹۸-۶۰۲۲
تاریخ برگزاری: ۱۳۹۶/۰۵/۱۹
برگزار شده توسط: استان فارس/ شهر شیراز
موضوع
دادگاه صالح رسیدگی به پرونده های سب النبی و توهین به مقدسات
پرسش
آیا با تصویب ماده ۲۶۲ قانون مجازات اسلامی کلیه پرونده های توهین به پیامبر اعظم (ص) و ایمه معصومین علیهم السلام در صلاحیت دادگاه کیفری یک مستوجب اعدام است یا آنکه فقط مواردی در صلاحیت دادگاه فوق است که مشمول عنوان سب النبی باشد؟
نظر هیئت عالی
سب النبی و در حکم آن با توجه به قانون مجازات اسلامی ماده ۲۶۲ در صلاحیت دادگاه کیفری یک می باشد؛ مراد از سب هم قذف و دشنام می باشد؛ بدیهی است هر اهانتی سب محسوب نمی شود؛ در مواردی که مطالب اهانت آمیز از مصادیق سب نباشد مطابق ماده ۵۱۳ قانون مجازات اسلامی بخش تعزیرات تعیین مجازات می گردد و در صلاحیت دادگاه کیفری ۲ است.
نظر اکثریت
ماده ۲۶۲ قانون مجازات اسلامی به تاسی از نظریه مشهور فقهای امامیه سب النبی را صرفا به معنای دشنام دادن یا قذف نمودن دانسته است و سایر اقسام توهین همانند توهین عملی مشمول این ماده نخواهد بود و موضوع ماده ۵۱۳ از کتاب پنجم قانون مجازات اسلامی است. به عبارت دیگر منظور ماده ۲۶۲ فقط توهین از نوع شفاهی آن یا دشنام دادن یا قذف نمودن بوده و سایر اقسام توهین را در بر نمی گیرد. بنابراین اگر سب النبی مصداق خارجی پیدا کرد فقط به شرط توهین شفاهی یا دشنام دادن یا قذف نمودن مستوجب مجازات اعدام و در نتیجه در صلاحیت دادگاه کیفری یک می باشد. سایر اقسام توهین به مقدسات در صلاحیت دادگاه کیفری دو قرار دارد.
نظر اقلیت
ماده ۲۶۲ قانون مجازات اسلامی همانگونه که از نحوه نگارش آن پیداست به تعریف سب النبی پرداخته و منظور از این جرم هر نوع توهین به پیامبر گرامی اسلام (ص) یا ایمه معصومین علیهم السلام یا حضرت فاطمه زهرا (س) می باشد؛ به لحاظ منطقی تفاوتی بین کسی که نعوذبالله به این بزرگواران دشنام شفاهی داده یا قذف می کند و کسی که نسبت به ایشان رفتار توهین آمیز دارد وجود نداشته و هردو به یک میزان قابل مجازات هستند. در واقع امر آنچه منظور مقنن از جدا نمودن ماده ۲۶۲ بوده است صرفا جدا نمودن توهین به بخشی از مقدسات یعنی بزرگواران نامبرده در فوق می باشد؛ بقیه موارد توهین به مقدسات در ماده ۵۱۳ کتاب پنجم قانون مجازات اسلامی جرم انگاری شده است.