دستورالعمل احراز و سلب صلاحیت حرفه ای مدیرعامل و اعضای هیات مدیره موسسات اعتباری مصوب ۱۳۹۰/۰۶/۱۳
با سلام؛
احتراماً همان گونه که مستحضر میباشند، به موجب تبصره ۴ ماده ۹۶ قانون برنامه پنجساله پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران، مصوب ۱۳۸۹/۱۰/۱۵ مجلس شورای اسلامی، انتخاب مدیرعامل و هیات مدیره بانک های دولتی پس از صدور مجوز صلاحیت حرفه ای آنان از سوی بانک مرکزی امکان پذیر است. همچنین بر اساس تبصره ۳ ماده مذکور، بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران براساس مقررات قانونی، اختیار سلب صلاحیت حرفه ای و لغو مجوز و محکومیت متخلفین فعال در حوزه پولی به پرداخت جریمه را دارد. از طرف دیگر مفاد قانون مزبور تصریح دارد که در صورت سلب صلاحیت حرفه ای اعضای هیات مدیره و مدیران عامل بانک ها و موسسات اعتباری توسط بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، اشخاص فوق الذکر از مسئولیت مربوطه منفصل می گردند و ادامه تصدی مدیران مربوطه در حکم دخل و تصرف غیرقانونی در وجوه و اموال عمومی محسوب میشود.
شایان ذکر است طبق تبصره ۱ ماده ۹۶ قانون برنامه پنجساله پنجم توسعه، ایجاد و ثبت نهادهای پولی و اعتباری از قبیل بانک ها، موسسات اعتباری، تعاونی های اعتبار، صندوق های قرض الحسنه، صرافی ها و شرکت های واسپاری (لیزینگ ها) و همچنین ثبت تغییرات نهادهای مذکور فقط با اخذ مجوز از بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران امکان پذیر است.
با عنایت به مراتب فوق و در راستای اجرای تکالیف مقرر در تبصر ه های ۱، ۳ و ۴ مذکور، بدین وسیله "دستورالعمل احراز و سلب صلاحیت حرفه ای مدیرعامل و اعضای هیات مدیره موسسات اعتباری" که پس از طرح در دوازدهمین، سیزدهمین، بیست و سومین، سی و یکمین و چهلمین جلسه مورخ ۱۴ /۲ /۹۰، ۲۸ /۲ /۹۰، ۱ /۴ /۹۰، ۹ /۵ /۹۰ و ۱۳ /۶ /۹۰ کمیسیون اعتباری بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران تصویب و به تایید ریاست کل محترم بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران نیز رسیده است، جهت اجرا ارسال میگردد.
خواهشمند است ترتیبی اتخاذ فرمایید در موارد آتی، انتخاب اشخاص برای تصدی سمت مدیرعامل و یا اعضای هیات مدیره یا تمدید دوره تصدی ایشان و همچنین اقدامات لازم الاجرا توسط آن بانک / موسسه اعتباری غیربانکی در صورت سلب صلاحیت حرفه ای اشخاص مزبور، مطابق با مفاد این دستورالعمل صورت پذیرد.
مدیریت کل مقررات، مجوزهای بانکی و مبارزه با پولشویی
اداره مطالعات و مقررات بانکی
امیرحسین امین آزاد ۰۲-۳۲۱۵
عبداله رحیم طرقی ۶-۳۸۳۱
مدیریت کل مقررات، مجوزهای بانکی و مبارزه با پولشویی
اداره مطالعات و مقررات بانکی
"بسمه تعالی"
مقدمه به منظور اجرای تبصره های ۱، ۳ و ۴ ماده ۹۶ قانون برنامه پنجساله پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران، مصوب ۱۳۸۹/۱۰/۱۵، " دستورالعمل احراز و سلب صلاحیت حرفه ای مدیرعامل و اعضای هیات مدیره موسسات اعتباری" به شرح ذیل تصویب میگردد:
فصل اول : تعاریف
ماده ۱ - در این دستورالعمل عناوین ذیل به جای عبارت های مربوط به کار می روند:
۱-۱- بانک مرکزی: بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران
۲-۱- موسسه اعتباری: بانک یا موسسه اعتباری غیربانکی
۳-۱- کمیسیون: کمیسیون احراز و سلب صلاحیت حرفه ای مدیران عامل و اعضای هیات مدیره موسسات اعتباری
۴-۱- صلاحیت حرفه ای: دارا بودن شرایط لازم برای تصدی سمت مدیرعامل یا عضو هیات مدیره موسسه اعتباری، مشتمل بر شرایط عمومی و تخصصی مقرر در این دستورالعمل
۵-۱- تاییدیه: مجوزی که پس از تایید صلاحیت حرفه ای شخص پیشنهادی برای تصدی سمت مدیرعامل یا عضو هیات مدیره موسسه اعتباری، از سوی بانک مرکزی اعطاء میگردد.
فصل دوم: شرایط عمومی و تخصصی مورد نظر برای احراز صلاحیت حرفه ای
الف - شرایط عمومی:
ماده ۲ - اشخاص پیشنهادی برای تصدی سمت مدیرعامل یا عضو هیات مدیره باید از شرایط عمومی به شرح ذیل برخوردار باشند:
۱-۲- تابعیت کشور جمهوری اسلامی ایران؛
تبصره - در خصوص هیات مدیره بانک ها، شرط تابعیت کشور جمهوری اسلامی ایران صرفًا برای رئیس هیات مدیره و اکثریت اعضای آنها الزامی میباشد.
۲-۲- پیرو یکی از ادیان رسمی کشور؛
۳-۲- التزام عملی به قانون اساسی؛
۴-۲- دارا بودن حسن شهرت و امانت داری؛
۵-۲- دارا بودن دانشنامه کارشناسی یا بالاتر در رشته های بانکداری، اقتصاد، حقوق، حسابداری، مدیریت و فناوری اطلاعات.
تبصره - مصادیق سایر رشته های مرتبط که در این بند احصاء نشده اند، به تشخیص رئیس کل بانک مرکزی میباشد. [پاورقی]
[پاورقی] - موضوع مصوبه اصلاحی سیزدهمین جلسه مورخ ۱۳۹۱/۷/۲ کمیسیون مقررات و نظارت موسسات اعتباری
۶-۲- عدم شمول قانون ممنوعیت تصدی بیش از یک شغل در خصوص ایشان؛
۷-۲- عدم داشتن سابقه محکومیت به سرقت، ارتشاء، اختلاس، خیانت در امانت، کلاهبرداری، جعل و تزویر، صدور چک بی محل و ورشکستگی به تقصیر یا تقلب - اعم از اینکه حکم از دادگاههای داخلی یا خارج کشور صادر شده یا محکوم مجرم اصلی یا شریک یا معاون جرم بوده باشد؛
۸-۲- عدم محکومیت قطعی بیش از یک بار به مجازات موضوع بند ۱ ماده ۴۴ قانون پولی و بانکی کشور؛
۹-۲- عدم داشتن بدهی غیرجاری به موسسات اعتباری.
تبصره - منظور از نداشتن بدهی غیرجاری در این مقررات عبارت است از این که فرد معرفی شده جهت بررسی صلاحیت فاقد بدهی غیرجاری شخصی به سیستم بانکی باشد. [پاورقی]
[پاورقی] - موضوع مصوبه اصلاحی دهمین جلسه مورخ ۱۳۹۱/۶/۵ کمیسیون مقررات و نظارت موسسات اعتباری.
۱۰-۲- عدم داشتن سهم یا سمت در سایر موسسات اعتباری مگر با اجازه بانک مرکزی.
ب - شرایط تخصصی:
ماده ۳ - اشخاص پیشنهادی برای تصدی سمت مدیرعامل یا عضو هیات مدیره باید از شرایط تخصصی به شرح ذیل برخوردار باشند:
۱-۳- حداقل ده سال سابقه کار در نظام بانکی برای دو سوم اعضای هیات مدیره؛
تبصره - دارا بودن حداقل ده سال سابقه کار در نظام بانکی برای رئیس هیات مدیره الزامی است.
۲-۳- حداقل ده سال سابقه فعالیت در مدیریت امور بانکی یا بازار سرمایه برای مدیرعامل به نحوی که دارای حداقل پنج سال سابقه فعالیت در نظام بانکی کشور باشد.
تبصره - دارا بودن مدرک دکتری و کارشناسی ارشد در رشته های مرتبط به ترتیب به عنوان سه و دو سال سابقه فعالیت در نظام بانکی محسوب میگردد.
۳-۳- تسلط به قوانین و مقررات بانکی؛
۴-۳- تسلط به عملیات تجهیز و تخصیص منابع در بانک ها؛
۵-۳- آشنایی با مدیریت انواع ریسک های بانکی؛
۶-۳- آشنایی با عملیات ارزی بانک ها؛
۷-۳- توانایی تجزیه و تحلیل مسائل اقتصادی؛
۸-۳- آشنایی با زبان های خارجی.
فصل سوم: ترتیب رسیدگی و تایید یا رد صلاحیت حرفه ای
ماده ۴ - تصدی سمت به عنوان مدیرعامل یا عضو هیات مدیره موسسه اعتباری و انتخاب مجدد اشخاص مذکور، منوط به صدور تاییدیه بانک مرکزی میباشد.
ماده ۵ - برای صدور تاییدیه موضوع این دستورالعمل کمیسیونی با عنوان "کمیسیون احراز و سلب صلاحیت حرفه ای مدیران عامل و اعضای هیات مدیره موسسات اعتباری" تشکیل میشود.
تبصره - مصوبات کمیسیون پس از تایید رئیس کل بانک مرکزی لازم الاجرا است.
ماده ۶ - ترکیب اعضای کمیسیون به شرح ذیل تعیین میگردد: [پاورقی]
- عضو هیات عامل ناظر بر بخش نظارت، به عنوان رئیس کمیسیون؛
- مدیرکل مقررات، مجوزهای بانکی و مبارزه با پولشویی، به عنوان نائب رئیس کمیسیون و در غیاب وی مدیر اداره مطالعات و مقررات بانکی؛
- مدیرکل نظارت بر بانک ها و در غیاب وی مدیر اداره نظارت بر بانک ها و موسسات اعتباری؛
- مدیرکل عملیات و تعهدات ارزی و در غیاب وی، مدیر اداره عملیات ارزی؛
- مدیرکل حقوقی و در غیاب وی مدیر اداره بررسیهای حقوقی؛
- مدیرکل اعتبارات و در غیاب وی مدیر اداره اعتبارات؛
- مدیرکل اقتصادی و در غیاب وی مدیر اداره بررسیها و سیاستهای اقتصادی.
[پاورقی] - موضوع مصوبه اصلاحی پنجمین جلسه مورخ ۱۳۹۱/۴/۲۵ کمیسیون مقررات و نظارت موسسات اعتباری.
تبصره ۱ - مدیر اداره اطلاعات بانکی نیز به عنوان شخص مطلع و بدون حق رای در جلسات کمیسیون شرکت می نماید.
تبصره ۲ - چنان چه فرد پیشنهادی جهت تصدی سمت مدیرعامل یا عضو هیات مدیره موسسات اعتباری حائز حد نصاب لازم در مصاحبه تخصصی کمیسیون نگردد، معرفی مجدد وی برای بار اول تا ۳ ماه پس از تاریخ مصاحبه قبلی، برای بار دوم تا ۶ ماه پس از تاریخ مصاحبه قبلی و برای دفعات بعد تا یک سال پس از تاریخ مصاحبه قبلی میسر نخواهد بود. [پاورقی]
[پاورقی] - موضوع مصوبه اصلاحی نوزدهمین جلسه مورخ ۱۳۹۴/۹/۸ کمیسیون مقررات و نظارت موسسات اعتباری
ماده ۷ - رئیس کمیسیون میتواند از اشخاص مطلع برای حضور در جلسه دعوت به عمل آورد.
ماده ۸ - جلسات کمیسیون با حضور اکثریت اعضاء رسمیت داشته و تصمیمات متخذه با حصول دو سوم آرای حاضرین در جلسه، معتبر خواهد بود.
ماده ۹ - اداره مجوزهای بانکی، به عنوان دبیرخانه کمیسیون تعیین میگردد. در این رابطه نماینده آن اداره، بدون حق رای در جلسات کمیسیون شرکت می کند.
ماده ۱۰ - هیات موسس موسسه اعتباری در شرف تاسیس باید اشخاص پیشنهادی برای تصدی سمت عضو هیات مدیره را به دبیرخانه کمیسیون معرفی نماید.
ماده ۱۱ - رئیس هیات مدیره موسسه اعتباری در حال فعالیت باید اشخاص پیشنهادی برای تصدی سمت عضو هیات مدیره را پس از کسب نظر اکثریت سهامداران، به دبیرخانه کمیسیون معرفی نماید.
ماده ۱۲ - رئیس هیات مدیره موسسه اعتباری موظف است شخص پیشنهادی برای تصدی سمت مدیرعامل را به منظور اخذ تاییدیه به دبیرخانه کمیسیون معرفی نماید.
ماده ۱۳ - اشخاص پیشنهادی برای تصدی سمت مدیرعامل یا عضو هیات مدیره بانک های دولتی از سوی وزیر امور اقتصادی و دارایی به دبیرخانه کمیسیون معرفی خواهند شد.
ماده ۱۴ - مشخصات اشخاص پیشنهادی جهت تصدی سمت مدیرعامل یا عضو هیات مدیره، باید در قالب فرم ضمیمه شماره ۱ به انضمام مدارک و مستندات مندرج در ضمیمه شماره ۲، به دبیرخانه کمیسیون ارسال گردد.
ماده ۱۵ - دبیرخانه کمیسیون، فرم مشخصات و مدارک و مستندات ارسالی را پس از وصول، ظرف پانزده روز بررسی نموده و در صورت کامل بودن آنها و احراز شرایط عمومی شخص یا اشخاص معرفی شده، تاریخ تشکیل جلسه رسیدگی را که حداکثر یک هفته پس از پایان بررسی مزبور خواهد بود تعیین و از شخص یا اشخاص معرفی شده برای حضور در جلسه و شرکت در مصاحبه دعوت می نماید.
تبصره ۱ - فاصله بین دعوت و تاریخ تشکیل جلسه، نباید کمتر از سه روز باشد.
تبصره ۲ - چنانچه فرم مشخصات و مدارک و مستندات ارسالی ناقص باشد یا شرایط عمومی شخص یا اشخاص پیشنهادی احراز نگردد، دبیرخانه نسبت به عودت فرم و مدارک مذکور با ذکر دلایل اقدام خواهد نمود.
ماده ۱۶ - کمیسیون ظرف یک هفته پس از تاریخ تشکیل جلسه، نظر خود را در مورد صلاحیت حرفه ای اشخاص پیشنهادی اعلام می نماید. در صورتی که صلاحیت اشخاص مورد نظر از سوی کمیسیون مورد تایید قرار گیرد، دبیرخانه پس از اخذ تایید رئیس کل بانک مرکزی، برای اشخاص مذکور تاییدیه صادر خواهد نمود.
تبصره - در صورتی که رئیس کل بانک مرکزی با تصمیمات کمیسیون موافقت به عمل نیاورد، کمیسیون موظف است مجدداً اقدام به بررسی صلاحیت شخص مورد نظر نماید.
فصل چهارم: ترتیب سلب صلاحیت حرفه ای
ماده ۱۷ - در صورت حصول شرایط ذیل، کمیسیون میتواند اقدام به سلب صلاحیت حرفه ای اشخاص دارای تاییدیه نماید:
۱-۱۷- تخلف از قوانین و مقررات که منجر به صدور حکم قطعی از هیات انتظامی بانک ها گردد؛
۱-۱۸- شخص برای اخذ تاییدیه، اطلاعات کذب ارائه نموده و یا برخی اطلاعات را کتمان کرده باشد؛
۱-۱۹- شخص فاقد هر یک از شرایط عمومی مقرر در این دستورالعمل گردد.
تبصره - پایان دوره تصدی سمت اشخاص دارای تاییدیه و عدم صدور تاییدیه مجدد از سوی بانک مرکزی، به منزله سلب صلاحیت حرفه ای آنان تلقی میگردد.
ماده ۱۸ - در صورت وقوع موارد موضوع ماده ۱۷، با اعلام عضو هیات عامل ناظر بر بخش نظارت، دبیرخانه کمیسیون تاریخ تشکیل جلسه رسیدگی را که حداکثر یک هفته پس از اعلام مذکور خواهد بود، تعیین و از شخص یا اشخاص معرفی شده برای حضور در جلسه دعوت می نماید.
تبصره - فاصله بین دعوت و تاریخ تشکیل جلسه، نباید کمتر از سه روز باشد.
ماده ۱۹ - کمیسیون ظرف یک هفته پس از تاریخ تشکیل جلسه، نظر خود را در مورد صلاحیت حرفه ای شخص موردنظر اعلام می نماید. در صورتی که صلاحیت شخص مذکور از سوی کمیسیون سلب گردد، دبیرخانه پس از اخذ تایید رئیس کل بانک مرکزی، تاییدیه صادره برای وی را لغو خواهد نمود.
ماده ۲۰ - در صورت سلب صلاحیت حرفه ای، اعضای هیات مدیره و مدیران عامل بانک ها و موسسات اعتباری توسط بانک مرکزی از مسئولیت مربوطه منفصل می گردند. ادامه تصدی مدیران مربوطه در حکم دخل و تصرف غیرقانونی در وجوه و اموال عمومی محسوب میشود.
"دستورالعمل احراز و سلب صلاحیت حرفه ای مدیرعامل و اعضای هیات مدیره موسسات اعتباری" در ۲۰ ماده و ۱۰ تبصره در چهلمین جلسه مورخ ۱۳۹۰/۰۶/۱۳ کمیسیون اعتباری بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران به تصویب رسید و از تاریخ ابلاغ آن به موسسات اعتباری لازم الاجرا میباشد.
ضمیمه شماره ۱
فرم مشخصات شخص پیشنهادی برای تصدی سمت مدیرعامل یا عضو هیات مدیره موسسه اعتباری
(موضوع ماده ۱۴ دستورالعمل احراز و سلب صلاحیت حرفه ای مدیرعامل و اعضای هیات مدیره موسسات اعتباری)
| این فرم توسط شخص پیشنهادی برای تصدی سمت به صورت تایپ شده تکمیل و پس از درج تاریخ، امضا گردد. |
| نام: | نام خانوادگی: | نام پدر: |
| تاریخ تولد: | شماره ملی: | شماره شناسنامه: |
| تاریخ و محل صدور شناسنامه: | ||
| شغل فعلی: | ||
| شماره تلفن تماس: | شماره نمابر: |
| ردیف | مدرک تحصیلی | رشته تحصیلی | نام موسسه آموزشی | تاریخ اخذمدرک تحصیلی |
| ۱ | ||||
| ۲ | ||||
| ۳ | ||||
| ۴ |
| ردیف | از تاریخ | تا تاریخ | نام و محل مرکز آموزشی | مدرک اخذشده | ملاحظات |
| ۱ | |||||
| ۲ | |||||
| ۳ | |||||
| ۴ |
| ردیف | نام زبان خارجی | ضعیف | متوسط | خوب |
| ۱ | ||||
| ۲ | ||||
| ۳ | ||||
| ۴ |
| ردیف | از تاریخ | تا تاریخ | نام سازمان و اداره محل فعالیت | سمت | ملاحظات |
| ۱ | |||||
| ۲ | |||||
| ۳ | |||||
| ۴ |
| تاریخ | امضا |
ضمیمه شماره ۲
مدارک و مستنداتی که باید به انضمام فرم مشخصات شخص پیشنهادی برای تصدی سمت مدیرعامل یا عضو هیات مدیره موسسه اعتباری، ارائه گردند
(موضوع ماده ۱۴ دستورالعمل احراز و سلب صلاحیت حرفه ای مدیرعامل و اعضای هیات مدیره موسسات اعتباری)
۱- تصویر تمام صفحات شناسنامه
۲- تصویر پشت و روی کارت ملی
۳- اصل گواهی عدم سوء پیشینه
۴- تصویر مدارک تحصیلی
۵- تصاویر مدارک مربوط به دوره های آموزشی گذرانده شده مرتبط با کار یا تحصیلات
۶- تصاویر مدارک مربوط به سوابق فعالیت حرفه ای
۷- تصویر مستندات حداقل ده سال سابقه کار در نظام بانکی برای دو سوم اعضای هیات مدیره و حداقل ده سال سابقه فعالیت در مدیریت امور بانکی یا بازار سرمایه برای مدیرعامل