رای شماره ۱۱۳ مورخ ۱۴۰۱/۰۱/۲۰ هیات عمومی دیوان عدالت اداری

بسم الله الرحمن الرحیم

شماره دادنامه: ۱۴۰۱۰۹۹۷۰۹۰۵۸۱۰۱۱۳

تاریخ دادنامه: ۲۰؍۱؍۱۴۰۱

شماره پرونده: ۰۰۰۲۴۴۹

مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری

شاکی: آقای محمد جوادپور

موضوع شکایت و خواسته: ابطال مصوبات جلسه شماره ۲۵۶- ۲۶؍۱۲؍۱۳۹۷ هیات مدیره شرکت آب و فاضلاب شهری استان آذربایجان غربی

گردش کار: شاکی به موجب دادخواستی ابطال مصوبات جلسه شماره ۲۵۶- ۲۶؍۱۲؍۱۳۹۷ هیات مدیره شرکت آب و فاضلاب شهری استان آذربایجان غربی را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته اعلام کرده است که:

" هیات مدیره شرکت آب و فاضلاب استان آذربایجان غربی در جلسه شماره ۲۵۶-۲۶؍۱۲؍۱۳۹۷ به استناد ماده ۱۱ قانون تشکیل شرکت های آب و فاضلاب و بند ۶ ماده ۱ فصل اول آیین‌نامه اجرایی قانون ساماندهی و حمایت از تولید و عرضه مسکن و ماده ۸ از فصل دوم همین آیین‌نامه اجرایی و ماده ۴۱ آیین‌نامه اجرایی قانون زمین شهری متقاضیان انشعاب آب شهری را در مناطقی از محدوده قانونی شهرها که فاقد تاسیسات آب و فاضلاب می‌باشد ملزم به اجرای تاسیسات یا پرداخت هزینه می کند این در حالی است که: بر اساس ماده ۱ قانون تشکیل شرکت های آب و فاضلاب ایجاد تاسیسات مربوط به توزیع آب شهری در داخل محدوده قانونی شهرها به عهده شرکت آب و فاضلاب همان استان است. در ماده ۱۱ همان قانون به سهم اشاره شده است که در حال حاضر تمامی هزینه ها از اولین فردی که درخواست انشعاب می کند، اخذ می‌شود و بالطبع متقاضیان بعدی بدون پرداخت هزینه اضافی می‌توانند از تاسیسات احداث شده توسط متقاضی اول بهره مند شوند.

در بند اول صورتجلسه به استناد بند ۶ ماده ۱فصل اول آیین‌نامه اجرایی قانون ساماندهی و حمایت از تولید و عرضه مسکن و ماده ۸ از فصل دوم همین آیین‌نامه اجرایی، به تعریف آماده سازی زمین پرداخته و موضوع تامین هزینه ها را به متقاضی نسبت داده است در حالی که:

الف- ماده ۸ مورد اشاره مربوط به برنامه واگذاری حق بهره برداری از زمین (به صورت اجاره ارزان قیمت ۹۹ ساله می‌باشد و سنخیتی با اراضی شخصی واقع در محدوده قانونی شهرها ندارد.

ب- به صراحت در ماده ۸ وظیفه تامین خدمات زیربنایی و روبنایی را بر عهده دستگاه اجرایی دانسته و در بند ۷ ماده ۱ نیز تعریف تامین خدمات زیربنایی و روبنایی را آورده است. بند ۷ آیین‌نامه اجرایی قانون ساماندهی و حمایت از تولید و عرضه مسکن- تامین خدمات زیربنایی و روبنایی، خدمات زیربنایی شامل انتقال شبکه های آب، برق، گاز، تلفن و نظایر آن از مبدا تا محل زمین مورد نظر و خدمات روبنایی شامل احداث اماکن عمومی از قبیل فضاهای آموزشی، بهداشتی، فرهنگی و فضای سبز است. ماده ۸ فصل دوم ذیل برنامه ج:

ج- برنامه واگذاری حق بهره برداری از زمین (به صورت اجاره ارزان قیمت ۹۹ ساله): ماده ۸- آماده سازی زمینهای موضوع این برنامه و هزینه مربوط به آن بر عهده متقاضیان و تامین خدمات زیربنایی و روبنایی بر عهده دستگاه های اجرایی ذی ربط می‌باشد. در طرح های شهرسازی مربوط، جانمایی خدمات روبنایی صورت گرفته و زمین آن بر اساس ماده (۱۰۰) قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت مصوب ۱۳۸۰ به دستگاه های مربوط واگذار می‌شود تا نسبت به احداث فضاهای روبنایی، با اولویت در برنامه های خود اقدام نمایند.

مطابق ماده ۴۱ آیین‌نامه اجرایی قانون زمین شهری، آماده سازی زمین عبارت است از مجموعه عملیاتی که مطابق دستورالعمل وزارت مسکن و شهرسازی زمین را برای احداث مسکن مهیا می‌سازد شامل:

الف- عملیات زیربنایی از قبیل تعیین برو کف، تسطیح و آسفالت معابر، تامین شبکه های تاسیساتی آب و برق، جمع آوری و دفع آبهای سطحی و فاضلاب و غیره.

ب- عملیات روبنایی مانند احداث مدارس، درمانگاه و واحد انتظامی، فضای سبز و اداره آتش نشانی و اماکن تجاری و نظایر آن.

ماده ۴۲ آیین‌نامه اجرایی قانون زمین شهری: دستگاه ها، بنیادها، نهادها و اشخاص حقیقی و حقوقی واگذار کننده زمین در صورتی مجاز به واگذاری خواهند بود که اجرای عملیات زیربنایی اراضی آنها طبق ضوابط و تایید دستگاه‌های اجرایی مربوط قبل از واگذاری انجام شده باشد. در ماده ۴۲ به صراحت عنوان کرده که واگذار کننده زمین بایستی اجرای عملیات زیربنایی را انجام و به تایید دستگاه اجرایی مربوطه برساند این در حالی است که متقاضیان، واگذار کننده نیستند و شهرداری یا فرد تفکیک کننده زمین واگذار کننده است."

متن مقرره مورد شکایت به شرح زیر است:

" شماره جلسه ۲۵۶- ۲۶؍۱۲؍۱۳۹۷

دستورجلسه: «سهم هزینه توسعه و تاسیسات آب و فاضلاب از متقاضیان خدمات»

خلاصه مذاکرات و مصوبات: پیشنهاد اخذ سهم هزینه توسعه تاسیسات آب و فاضلاب از متقاضیان خدمات، جهت اجرا از سال ۱۳۹۸ توسط معاونت مشترکین و درآمد شرکت مطرح و پس از بررسی در هیات مدیره و با عنایت به ظرفیت قانونی ماده ۱۱ قانون تشکیل شرکت های آب و فاضلاب مصوب ۱۶؍۱۰؍۱۳۶۹ مجلس شورای اسلامی و حسب اختیارات تفویض شده به هیات مدیره به شرح دستورالعمل پیوست مورد تصویب قرار گرفت."

علیرغم ارسال و ابلاغ نسخه دوم دادخواست و ضمائم آن برای طرف شکایت تا زمان رسیدگی به پرونده هیچ پاسخی واصل نشده است.

هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ ۲۰؍۱؍۱۴۰۱ با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است.

رای هیات عمومی

براساس بند ۱ ماده ۱۲ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال ۱۳۹۲ رسیدگی به شکایات، تظلّمات و اعتراضات اشخاص حقیقی یا حقوقی از آیین‌نامه‌ها و سایر نظامات و مقررات دولتی و شهرداریها و موسسات عمومی غیردولتی در مواردی که مقررات مذکور به علّت مغایرت با شرع یا قانون و یا عدم صلاحیت مرجع مربوط یا تجاوز و یا سوء استفاده از اختیارات یا تخلّف در اجرای قوانین و مقررات یا خودداری از انجام وظایف موجب تضییع حقوق اشخاص می‌شود، از جمله صلاحیتها و وظایف هیات عمومی دیوان عدالت اداری است. با عنایت به اینکه براساس تبصره ماده ۳ قانون تشکیل شرکتهای آب و فاضلاب مصوب سال ۱۳۶۹ و رای شماره ۱۰۷-۲۴؍۵؍۱۳۷۷ هیات عمومی دیوان عدالت اداری، شرکت آب و فاضلاب شهری آذربایجان غربی یک شرکت غیردولتی است، بنابراین مصوبات جلسه شماره ۲۵۶-۲۶؍۱۲؍۱۳۹۷ هیات مدیره شرکت مزبور از مصادیق مقررات موضوع بند ۱ ماده ۱۲ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال ۱۳۹۲ محسوب نمی‌شود و رسیدگی به آن در هیات عمومی دیوان عدالت اداری قابل طرح نیست./

حکمتعلی مظفری

رئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری