رای شماره ۱۱۴۴ مورخ ۱۴۰۰/۰۴/۰۵ هیات عمومی دیوان عدالت اداری
بسم الله الرحمن الرحیم
شماره دادنامه: ۱۱۴۴
تاریخ دادنامه: ۱۴۰۰/۰۴/۰۵
شماره پرونده: ۹۹۰۲۳۶۰
مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری
شاکی: آقای علی اصغر کرمی
موضوع شکایت و خواسته: ابطال بند ۸ مصوبه مورخ ۲۶/۶/۱۳۹۹ کارگروه آرد و نان شهرستان تاکستان موضوع مصوبه شماره ۳۳۶۶۶/۱۲۷-۷/۷/۱۳۹۹
گردش کار: شاکی به موجب دادخواستی ابطال بند ۸ مصوبه مورخ ۲۶/۶/۱۳۹۹ کارگروه آرد و نان شهرستان تاکستان موضوع مصوبه شماره ۳۳۶۶۶/۱۲۷-۷/۷/۱۳۹۹ را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته اعلام کرده است که:
«صلاحیت های کارگروه های آرد و نان در تصویبنامه شماره ۹۷۴۷۷/ت۵۱۲۵۲ ه--۲۶/۸/۱۳۹۳ هیات وزیران مشخص شده و منصرف از مواردی مانند تعیین مجازات و تشویق است. ضمن آن که اعمال محدودیت برای افراد و تعیین مجازات طبق اصل ۳۶ قانون اساسی باید توسط دادگاه صالح انجام شود و این امر در مواد ۱۰ و ۱۲ قانون مجازات اسلامی نیز مورد تاکید قرار گرفته و در ماده ۴ قانون مدنی نیز به عطف به ماسبق نشدن مقررات تصریح شده است. لذا مقرره مورد شکایت از جهت تعیین مجازات و تسری آن به گذشته مغایر با موازین قانونی مذکور است.» متن مقرره مورد اعتراض به شرح زیر است:
«۸- موضوع تخلفات واحدهای خبازی و عدم بازدارندگی جرایم در جلسه مطرح و مقرر گردید با هماهنگی اداره صنعت، معدن و تجارت و تعزیرات به تعداد تخلفات از ابتدای سال جاری هر تخلف ۱۰ کیسه و تخلف عرضه خارج از شبکه ۵۰% از سهیه یک ماه کسر و بین نانوایی هایی که قوانین را رعایت مینمایند، به عنوان تشویق توزیع گردد.»
در پاسخ به شکایت مذکور، رئیس سازمان صنعت، معدن و تجارت استان قزوین به موجب لایحه شماره ۵۹۸۴۱/۱۲۷-۲۱/۱۱/۱۳۹۹ توضیح داده است که:
«بازگشت به دادخواست آقای علی اصغر کرمی به شماره بایگانی ۹۹۰۲۳۶۰ مبنی بر ابطال مصوبه شماره ۳۳۶۶۶/۱۲۷-۷/۷/۱۳۹۹ کارگروه آرد و نان شهرستان تاکستان به استحضار می رساند: با عنایت به موارد ۲ و ۳ بند (الف) مصوبه شماره ۵۱۲۵۲ت/۹۷۴۷۷-۲۶/۸/۱۳۹۳ تعیین میزان سهمیه و تعیین روش های نظارت از وظایف کارگروه آرد و نان میباشد در همین راستان کارگروه با توجه به محکومیت نامبرده به عرضه خارج از شبکه آرد (طی دادنامه اداره کل تعزیرات حکومتی) و بررسی مجدد، جهت تعیین مقدار مورد نیاز واحد مشارالیه، در سهمیه تخصیصی آن واحد تجدیدنظر نموده است. علی ای حال عرضه خارج از شبکه آرد سهمیه ای، خود نشانگر عدم نیاز واحد نانوایی ایشان به میزان عرضه شده میباشد و کارگروه نیز به استناد بندهای مصوبه فوق الذکر به تخصیص سهمیه جدید اقدام نموده و این اقدام کارگروه آرد و نان عملی اداری و در قالب وظایف و صلاحیت ایشان بوده است وخروج موضوعی از مجازات و اقدامات تامینی دارد.»
هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ ۵/۴/۱۴۰۰ با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است.
رای هیات عمومی
اولا:ً برمبنای مفاد دادنامه شماره ۱۴۳۸-۱۶/۷/۱۳۹۸ هیات عمومی دیوان عدالت اداری، تصویبنامه شماره ۹۷۴۷۷/ت۵۱۲۵۲ه--۲۶/۸/۱۳۹۳ هیات وزیران که به منظور تشکیل کارگروه هایی در سطح کشور و استان برای تنظیم امور مربوط به گندم، آرد و نان وضع شده، متضمن تشکیل کارگروه های موضوع این تصویبنامه در سطح شهرستان نیست و ایجاد کارگروه های شهرستانی جز در مواردی که اختیارات مقرر در تصویبنامه مذکور توسط کارگروه های استانی به آنها تفویض شود، مبنای حقوقی ندارد. با عنایت به این موضوع و با توجه به اینکه حسب پیگیری صورت گرفته از اداره کل صنعت، معدن و تجارت استان قزوین مشخص شده است که تفویض اختیاری در خصوص تشکیل کارگروه آرد و نان در شهرستان تاکستان از سوی اداره کل مزبور انجام نشده، لذا مصوبات کارگروه آرد و نان شهرستان تاکستان فاقد جایگاه حقوقی است. ثانیاً: براساس ماده ۵ قانون تعزیرات حکومتی مصوب سال ۱۳۶۷، در خصوص تعزیرات مربوط به تخلّف عرضه خارج از شبکه و از جمله قطع سهمیه متخلّف آن تعیین تکلیف شده و برقراری محدودیتی از قبیل کسر ۵۰ درصد سهمیه نانوایی های عرضهکننده سهمیه خارج از شبکه که براساس مقرره مورد شکایت صورت گرفته، دخالت در شئون قانونگذار و اعمال مجازات مضاعفی است که برقراری آن از صلاحیت کارگروه آرد و نان شهرستان تاکستان که برای وضع اصل مصوبه مورد شکایت نیز صلاحیت ندارد، خارج است. بنا به مراتب فوق، وضع بند ۸ مصوبه مورخ ۲۶/۶/۱۳۹۹ کارگروه آرد و نان شهرستان تاکستان (موضوع مصوبه شماره ۳۳۶۶۶/۱۲۷-۷/۷/۱۳۹۹) خارج از صلاحیت مرجع واضع آن بوده و مستند به بند ۱ ماده ۱۲ و ماده ۸۸ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال ۱۳۹۲ ابطال میشود.
محمد مصدق- رئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری