رای شماره ۱۱۶۲ تا ۱۱۶۶ مورخ ۱۳۹۶/۱۱/۱۷ هیات عمومی دیوان عدالت اداری
بسم الله الرحمن الرحیم
شماره دادنامه: ۱۱۶۲ الی ۱۱۶۶
تاریخ دادنامه: ۱۷/۱۱/۱۳۹۶
کلاسه پرونده: ۹۶/۱۱۱۱، ۹۶/۱۵۵۳، ۹۶/۱۵۵۴، ۹۶/۱۵۵۵، ۹۶/۱۵۵۶
مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری
شاکیان: آقای مهدی اسدالله تبار به وکالت از (آقایان نیما رستگار راد، مهدی کاظمی و خانم ها: لاله مبارکی، فاطمه ابراهیمی)، آقای میررمضان بزرگی راه، آقای محسن عبداله نظری، آقای مهدی خیری بلوک آباد، خانم سمیه اکبرزاده جلودار
موضوع شکایت و خواسته: ابطال آزمون تخصصی پزشکی مورخ ۱۵/۴/۱۳۹۶ گواهینامه ارتقاء تخصصی
گردش کار: ۱- آقای مهدی اسداله تبار به وکالت از موکلین خویش به موجب دادخواستی به طرفیت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و در ستون خواسته دادخواست ابطال آزمون ۱۵/۴/۱۳۹۶ گواهینامه ارتقاء تخصصی را درخواست کرده و در جهت تبیین خواسته توضیح داده است که: "اینجانب به وکالت از جمعی از دستیاران تخصصی دانشگاههای علوم پزشکی کشور به استحضار عالی می رساند که: در هر سال حدود تیر ماه یک آزمون کتبی نهایی چهار گزینه ای در ۲۷ رشته تخصصی تحت عنوان گواهینامه ارتقاء تخصصی برگزار میشود. افرادی مجاز به شرکت در این امتحان هستند که با کسب حد نصاب نمرات کتبی و درون بخشی توسط گروه آموزشی هر بیمارستان و دانشگاه به این امتحان معرفی شده اند.
امسال امتحانات گواهینامه تخصصی و پره بورد در قطب های آمایشی مختلف (از سال قبل کشور به ده قطب علمی که در هر قطب چند دانشگاه علوم پزشکی قرار دارند تقسیم شده است. از ۱۵۰ سوال امتحان هر رشته ۴۵ سوال توسط وزارت بهداشت به صورت کشوری و یکسان و ۱۰۵ سوال توسط قطبها و متفاوت در نقاط مختلف کشور طرح میشود) با ذکر این مقدمه که فلسفه امتحان ارتقا و گواهینامه ارزشیابی نکات بالینی و کاربردی در هر رشته متناسب با همه رده های شرکت کننده (سال یکم تا چهارم) توسط سوالات تراز و طبقه بندی شده و استاندارد است. امتحان ارتقا آزمون کنکور و رتبه بندی نیست یک امتحان حد نصابی است و باید استاندارد طراحی شود (شبیه امتحانات مدارس) و نمره منفی ندارد شامل ۱۵۰ سوال است که هر رده رزیدنتی باید بتواند یک نمره معین از آن را جهت رفتن به یک مقطع دیگر کسب کند. (مثلاً سال یکم ۶۵ نمره و سال دوم ۷۵ نمره سال سوم حداقل ۸۵ نمره و سال چهارم ۹۵ نمره). کسب حداقل نمره ۹۵ از ۱۵۰ طبق آییننامه جهت سال چهارم به عنوان گواهینامه تخصصی جهت فارغ التحصیلی الزامی است و در صورت قبولی در آن مجوز شرکت در امتحان بورد تخصصی داده میشود. متاسفانه دو سال اخیر به دنبال طرح قطب بندی امتحان ارتقا توسط وزارت بهداشت در عمل به اذعان کارشناسان و نفرات برتر بورد در سالهای قبل امتحان گواهینامه حتی سخت تر (غیر استانداردتر) از امتحان بورد تخصصی شده است. امتحان ارتقا برای دستیاران سال اخر به منزله مدرک فارغ التحصیلی و گواهینامه تخصصی و مجوز شرکت در امتحان بورد و رفتن به طرح تخصصی است و مردودی در این امتحان برای این عزیزان بار سنگین دارد و قابل جبران نیست. (یک سال از عمرشان به عنوان نیروی متخصص غیر مفید و بیکار تلف میشود) امتحان امسال یک هفته بعد ماه مبارک رمضان با فرصت کم مطالعه و عدم تغییر زمان آن علیرغم درخواست مکرر دستیاران برای تغییر زمان آن در ۱۵ تیر برگزار شد... حال موارد اعتراض و تخلفات زیر در مورد امتحان امسال مطرح است:
۱- امتحان به خاطر قطب بندی و در نتیجه سوالات متفاوت و سلیقه ای در مناطق مختلف کشور کاملاً ناعادلانه برگزار شده است. مثلاً سوالات یک رشته مشخص در بعضی قطبها ساده بوده و همه به راحتی قبول شده اند ولی در بعضی از قطبهای دیگر در همان رشته سوالات آنقدر سخت و غیر استاندارد بوده که چندین نفر مردود شده اند. ولی مدرک تخصصی اعطایی از وزارت بهداشت برای هر رشته یکسان است. آیا این عدالت آموزشی است؟
۲- در بعضی رشته ها آنقدر سوالات غیر استاندارد و مشکل دار بوده که بعضاً بیشتر از ۲۵ سوال امتحان چند جوابه شده و حتی در یکی از رشته ها ۲۸ سوال حذف شده است (طبق آییننامه امتحانات اگر بیشتر از ۱۰% سوالات یک آزمون مشکل داشته باشد عملاً آن امتحان باطل بوده و صلاحیت ندارد).
۳-نتایج نهایی امتحان با تاخیر حدود سه هفته ای برخلاف آییننامه اعلام شد. به طوری که حتی ثبت نام امتحان بورد تخصصی شروع شده بود ولی نتیجه آزمون گواهینامه که لازمه ثبت نام بود هنوز اعلام نشده بود.
۴- در مدت تاخیر در اعلام نتایج آزمون هیچ مرجع دانشگاه و وزارت پاسخگوی علت تاخیر نبود و فقط وزارت با اصرار دوستان علت تاخیر را تراز و تغییر نمرات اعلام می کردند.
۵- نتایج امتحان گواهینامه (سال چهارم) هر سال و طبق روال گذشته توسط وزارت بهداشت اعلام میشود ولی امسال بعد از تاخیر ذکر شده توسط هر دانشگاه اعلام شد. حتی تغییر نمرات در این مرحله قبل اعلام نهایی محتمل است.
۶- در اکثر رشته ها و دانشگاهها نمره داوطلبان اعلام نشد و فقط با لفظ قبولی و مردودی اعلام شد.
۷- موضوع اصلی اعتراض و شکایت با توجه به مشکلات فنی آزمون که ذکر شد بعد از مشاهده حجم بالای اعتراض ها و با مشخص شدن نمرات خام اولیه امتحان و با مشاهده نتایج ناامید کننده و غیر پیش بینی شده و آمار بالای مردودین در بعضی رشته ها و شهرها در مقاطع مختلف نمرت خام افراد با فرمولهای آماری (تحت عنوان تراز کشوری) و بر اساس تعداد مردودین هر رشته و شهر دستکاری و تغییر داده شد و از طرفی نمرات متنوع و نابرابر به افراد مختلف یک رشته در جهت قبولی ارفاق شد. از طرفی حد نصاب امتحان گواهینامه نیز ۹۵ کاهش داده شده و حتی در یکی از رشته ها به ۷۵ رسید تا با این اقدامات در ظاهر عدالت نسبی برگزار شده و از تعداد مردودین کاسته شود (این اقدام عملاً به علت نیاز وزارت بهداشت به فارغ التحصیلان سال آخر در جهت تامین نیروی کار متخصص در قالب طرح تخصصی پزشکی در جهت تامین منافع وزارت در حد حداقل استاندارد برای پر کردن سایتهای طرح صورت گرفت)
۸- چگونه می توان نتایج یک امتحان غیر استاندارد و با سوالات متفاوت در دانشگاههای کشور را که نمرات آن با چند تا فرمول آماری دستکاری شده را مبنای سنجش علمی و قبولی و مردودی واقعی داوطلبان دانست؟
۹- اگر امتحان استاندارد بوده (که باید باشد) چرا تصمیم گرفته شده به مردودین آن امتحان مجدداً نمره ارفاق شود تا عده ای در حد نیاز پر کردن سایتهای طرح تخصصی پزشکی قبول شوند و چند نفر آخر لیست به عنوان مردود این امتحان معیوب یک سال از عمر و زندگی خود را تلف کنند؟
در نهایت با توجه به مطالب ذکر شده با توجه به اینکه برگزاری این آزمون ناعادلانه و غیر استاندارد برخلاف عدالت و اهداف آموزشی بوده است و از طرفی تغییر و دستکاری نمرات خام و تغییر غیر قانونی حد نصاب قبولی آزمون در جهت قبولی عده ای از مردودین در حد نیاز سازمانی کاملاً بر خلاف آییننامه امتحانات ارتقاء و گواهینامه بوده است. لذا از حضور قضات بصیر با توجه به فارغ التحصیلی امسال به عنوان متخصص (به جای اتلاف یک سال از عمر خود وخانواده) در قالب طرح تخصصی و پیرو فرمایشات مقام معظم رهبری در سال تولید واشتغال به مردم محروم کشور عزیزمان ایران خدمت کنیم. با اینکه سوالات در قطبهای کشور متفاوت بوده ولی حد نصاب رو کشوری تغییر دادن (تازه تغییر حد نصاب هم بر خلاف آییننامه و غیر شفاف بوده و بر اساس مردودین هر رشته صورت گرفته)
ولی خود همین قضیه هم ناعادلانه و خلاف مقررات بوده است. مثلاً حد نصاب رشته داخلی ۹۰ بوده در حالی که به جز ۴۵ سوال وزارت بقیه ۱۰۵ سوال در قطبهای کشور متفاوت بوده است و آن ۴۵ سوال لزوماً نمی تواند حد نصاب واقعی را تعیین کند چون ۷۰% (۱۰۵) سوالات در قطبها متفاوت بوده است. در نتیجه خواستاریم که با توجه به سراسری بودن آییننامه آزمون برای همه دستیاران تخصصی حداقل حد نصاب ۷۵ (که به عنوان ارفاق برای امتحان گواهینامه امسال که برای سایر رشته ها نیز لحاظ شده) برای اینجانبان هم اعمال شود. هدف موکلین اینجانب در نهایت فارغ التحصیلی در امسال و به جای اتلاف در یک سال عمرشان در قبال طرح تخصصی پزشکی به مردم محروم نقاط مختلف ایران اسلامی خدمت رسانی میباشد و نیت صرفاً مادی نمیباشد نیت این پزشکان خدمت به مردم محروم سراسر کشور میباشد. لذا درخواست رسیدگی و صدور حکم عادلانه مورد استدعاست."
۲- دادخواست مذکور به شعبه ۴۰ دیوان عدالت اداری ارجاع میشود و این شعبه با این تلقی که خواسته شاکی ابطال آزمون مورخ ۱۵/۴/۱۳۹۶ گواهینامه ارتقاء تخصصی است طی دادنامه شماره ۹۶۰۹۹۷۰۹۰۲۴۰۱۷۷۸-۱۳/۸/۱۳۹۶ قرار عدم صلاحیت به شایستگی هیات عمومی دیوان عدالت اداری صادر می کند.
۳- متعاقباً آقای مهدی اسدالله تبار طی لایحه ای که به شماره ۱۹۳۳-۲۹/۹/۱۳۹۶ ثبت دفتر هیات عمومی دیوان عدالت اداری شده اعلام می کند که:
"ریاست محترم هیات عمومی دیوان عدالت اداری
با سلام وتحیات الهی احتراماً در ارتباط با پرونده های شماره های ۹۶۱۵۱۵، ۹۶۱۵۱۶، ۹۶۱۵۱۷، ۹۶۱۵۱۸، ۹۶۱۵۱۹ و ۹۶۱۵۲۰ و طی شماره ۹۶/۱۱۱۱ در هیات عمومی به ثبت رسیده است به استحضار عالی می رساند تقدیم شکایت از ناحیه موکلین در ارتباط با اعتراض به اقدامات طرف شکایت در برگزاری آزمون نسبت به موکلین بوده است و با عنایت به اینکه خواستار ابطال آزمون ۱۵/۴/۱۳۹۶ نبوده است، استدعا دارد جهت رسیدگی موردی در خصوص به اعتراض به معاونت آموزش وزارت بهداشت و درمان جهت اعتراض بوده و نسبت به موکلین پرونده به شعبه دیوان ارجاع تا نسبت به رسیدگی موردی در شعبه دیوان اقدام شود. "
۴- در خصوص اینکه صلاحیت هیات عمومی دیوان عدالت اداری در رسیدگی به خواسته، پرونده در دستور کار هیات عمومی دیوان عدالت اداری قرار میگیرد.
هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ ۱۷/۱۱/۱۳۹۶ با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است.
رای هیات عمومی
نظر به اینکه وکیل شاکیان پس از دادخواست تقدیمی به خواسته ابطال آزمون تخصصی پزشکی مورخ ۱۵/۴/۱۳۹۶ وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی به شرح لوایح تکمیلی از تقاضای ابطال آزمون اعلام انصراف کرده است و خواستار رسیدگی به درخواست موردی موکلین خود شده است، بنابراین موجبی برای رسیدگی و اتخاذ تصمیم در هیات عمومی دیوان عدالت اداری وجود ندارد و پرونده جهت رسیدگی موردی به شعبه دیوان عدالت اداری ارجاع شود.
محمدکاظم بهرامی - رئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری