رای شماره ۱۲۰۷ مورخ ۱۳۹۹/۱۰/۰۶ هیات عمومی دیوان عدالت اداری

بسم الله الرحمن الرحیم

شماره دادنامه: ۱۲۰۷ تاریخ دادنامه: ۶/۱۰/۱۳۹۹ شماره پرونده: ۹۸۰۰۲۵۰

مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری

شاکی: خانم سیما نوروزی

موضوع شکایت و خواسته: ابطال ردیف ۲ از ماده ۳ تعرفه عوارض محلی سال ۱۳۹۷ شهرداری رامیان

گردش کار: ۱- شاکی به موجب دادخواستی ابطال ردیف ۲ از ماده ۳ تعرفه عوارض محلی سال ۱۳۹۷ شهرداری رامیان را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته اعلام کرده است که:

"در تعرفه شهرداری رامیان در مورد اخذ عوارض تفکیک عرصه املاک زیر ۵۰۰ متر مربع وضع قاعده گردیده که بر اساس آن به شهرداری رامیان اجازه داده می‌شود تحت عنوان مذکور اقدام به اخذ عوارض با توجه به فرمول A×P×۳ اقدام نماید.

شهرداری رامیان به استناد این مصوبه بدون در نظر گرفتن رای دیوان عدالت اداری مبالغی را تحت عنوان تفکیک عرصه اخذ می‌نماید. لذا با استناد دلایل ذیل ابطال مصوبه را دارم. مطابق ماده ۱۰۱ اصلاحی قانون شهرداریها سهم شهرداری بابت سرانه فضای عمومی در هنگام تفکیک و اخذ در خصوص املاک بالای ۵۰۰ متر مربع می‌باشد، لیکن شورای شهر و شهرداری رامیان برای املاک زیر ۵۰۰ متر مربع نیز عوارض تعیین کرده است. بنابراین عمل شورای شهر رامیان خارج از حدود تعریف شده در ماده ۱۰۱ اصلاحی قانون شهرداری است. مطابق ماده ۴ قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت و تبصره ۳ ماده ۶۲ قانون برنامه پنجساله پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران، هرگونه وجهی از سوی دولت و شهرداریها می‌بایست با مجوز قانونی باشد و هیچ گونه جوازی برای اخذ عوارض تفکیک برای املاک زیر ۵۰۰ مترمربع وجود ندارد. لذا خواستار ابطال بند مورد نظر راجع به عوارض تفکیک زیر ۵۰۰ مترمربع را دارم. (مغایر با رای اصداری دیوان به شماره ۲۱۸-۹/۴/۱۳۸۷ مصوبه شهر شیراز، رای ۴۵۹-۲۰/۱۰/۱۳۸۹ شهر قم، رای ۱۰۱۸-۱۷/۶/۱۳۹۳ شهر اراک) لذا با توجه به آراء یاد شده و مغایرت آشکار مصوبه با ماده ۱۰۱ قانون شهرداریها و ماده ۴ قانون تنظیم بخشی از مقررات ماده دولت و تبصره ۳ ماده ۶۲ قانون برنامه پنجم توسعه و همچنین با توجه به ابطال چنین مصوباتی در هیات عمومی دیوان، تقاضای ماده ۹۲ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری و رسیدگی و نهایتاً بر اساس بند ۱۲ و ماده ۱۳ قانون دیوان عدالت اداری تقاضای ابطال مصوبه که به موجب آن هنگام مراجعه ارباب رجوع جهت دریافت پروانه ساختمانی میزان A×P×۳ (A= عرصه، P= مساحت) عوارض تفکیک عرصه اخذ می‌گردد را دارم."

۲- متن تعرفه مورد اعتراض به شرح زیر است:

" ماده سه: عوارض زیر بنا (مسکونی)

ردیف

شرح عوارض

ماخذ و نحوه محاسبه عوارض

توضیحات

عوارض زیر بنا (احداث اعیانی) از نوع مسکونی به صورت تک واحدی به ازاء هر مترمربع

۱) نماد p عبارت است از آخرین ارزش منطقه ای موضوع ماده ۶۴ قانون مالیاتهای مستقیم

۱

تا زیربنای ۶۰ متر مربع

P ۳۵% (حداقل عوارض هر متر مربع ۶۰۰۰ ریال)

۲

تا زیربنای ۱۰۰ متر مربع

P ۵۰% (حداقل عوارض هر متر مربع ۱۰۰۰۰ ریال)

۳

تا زیربنای ۱۵۰ متر مربع

P ۹۰% (حداقل عوارض هر متر مربع ۱۷۰۰۰ ریال)

۴

تا زیربنای ۲۰۰ متر مربع

P ۱۲۰% (حداقل عوارض ۲۵۰۰۰ ریال)

۵

تا زیربنای ۴۰۰ متر مربع

P ۱۵۰% (حداقل عوارض هر متر مربع ۴۰۰۰۰ ریال)

۶

تا زیربنای ۶۰۰ متر مربع

P ۱۷۰% (حداقل عوارض هر متر مربع ۵۸۰۰۰ ریال)

۷

زیربنای ۶۰۰ متر مربع به بالا

P ۱۸۰% (حداقل عوارض هر متر مربع ۶۵۰۰۰ ریال)

تبصره ۱: مساحت مشاعات و پارکینگ در محاسبه زیربنا منظور نمی گردند.

تبصره ۲: در صورت درخواست متقاضیان جهت احداث استخر، جکوزی (خارج از اعیانی) با رعایت ضوابط و مقررات شهرسازی به ازای هر متر مربع p.۵.۲ قابل وصول می‌باشد. چنانچه قسمتی از اعیانی برای این منظور استفاده شود در عوارض زیربنا مورد محاسبه قرار نمی گیرد.

تبصره ۳: در محاسبه این عوارض متراژ اعیانی صرفاً در حد تراکم پایه بر اساس ضوابط شهرسازی ملاک عمل قرار می‌گیرد.

تبصره ۴: عوارض ناشی از احداث نیم طبقه واحد مسکونی به صورت بالکن بر اساس سطح زیربنا به عنوان قسمتی از زیربنای مسکونی محاسبه می‌گردد.

تبصره ۵: عوارض ساختان‌های مسکونی که قبل از ۲۹ اسفند سال ۱۳۶۶ احداث شده و مدارک لازمه و مثبت به تائید واحد ساختمانی رسیده باشد بدون ارجاع پرونده ساختمانی به کمیسیون ماده ۱۰۰، زیربنایی معادل ۲۵/۱ برابر ارزش منطقه ای روز برای هر متر مربع محاسبه و وصول خواهد شد.

تبصره ۶: در محاسبه عوارض زیربنای مسکونی در سال ۱۳۹۷ چنانچه قیمت منطقه ای دارایی نسبت به سال ۱۳۹۵ بیش از ۲۰ درصد افزایش یابد، جهت جلوگیری از افزایش هزینه صدور پروانه، قیمت منطقه ای سال ۱۳۹۵ به اضافه ۲۰ درصد ملاک عمل محاسبه خواهد بود.

تبصره ۷: جهت محاسبه عوارض زیربنای مسکونی در اراضی و املاکی که بدون تایید مراجع ذیصلاح توسط اشخاص و یا از طریق قوانین ثبتی یا رای محاکم قضایی تفکیک گردیده اند علاوه بر عوارض موضوع جدول ماده سه و تباصر آن میزان PA۳ به عوارض زیربنای مسکونی اضافه و اخذ می‌گردد. منظور از A مساحت عرصه می‌باشد.

تبصره ۸: کلیه اراضی و عرصه ساختمان های واقع در محدوده شهر که قبل از تاسیس شهرداری اقدام به اخذ سند مالکیت نموده و یا به نوعی پاسخ نقل و انتقال پروانه ساختمان و تاییدیه نقشه تفکیکی و سایر مفاصاحساب ها از شهرداری دریافت کرده و یا عرصه ساختمان های واقع در محدوده شهر که قبل از تاسیس شهرداری دارای بنای قدیمی می‌باشد مشمول عوارض موضوع تباصر فوق نمی‌باشد."

۳- علی رغم ابلاغ دادخواست و ضمائم، طرف شکایت لایحه دفاعیه ارسال ننموده است.

۴- رسیدگی به موضوع از جمله مصادیق حکم ماده ۹۲ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری تشخیص نشد و پرونده در اجرای ماده ۸۴ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری به هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری ارجاع شد.

هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ ۶/۱۰/۱۳۹۹ با حضور معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است.

رای هیات عمومی

با توجه به اینکه در آراء متعدد هیات عمومی دیوان عدالت اداری وضع عوارض برای تفکیک در تمام اشکال آن در مصوبات شوراهای اسلامی شهرها مغایر قانون و خارج از حدود اختیارات قانونی تشخیص و ابطال شده است، بنابراین اطلاق ردیف ۲ ماده ۳ تحت عنوان عوارض زیربنا مصوب شورای اسلامی شهر رامیان سال ۱۳۹۷ به دلایل مندرج در رای شماره ۳۱۵-۱۳/۴/۱۳۹۶ هیات عمومی دیوان عدالت اداری مغایر قانون و خارج از حدود اختیارات قانونی شوراهای اسلامی است و مستند به بند ۱ ماده ۱۲ و مواد ۸۸ و ۱۳ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال ۱۳۹۲ از تاریخ تصویب ابطال می‌شود.

مرتضی علی اشراقی - هیات عمومی دیوان عدالت اداری معاون قضایی دیوان عدالت اداری