رای شماره ۱۲۵۴ مورخ ۱۴۰۱/۰۷/۱۲ هیات عمومی دیوان عدالت اداری
بسم الله الرحمن الرحیم
شماره دادنامه: ۱۴۰۱۰۹۹۷۰۹۰۵۸۱۱۲۵۴
تاریخ دادنامه: ۱۲؍۷؍۱۴۰۱
شماره پرونده: ۰۰۰۲۴۱۹
مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری
شاکی: آقای رامین پیلتن کهل
موضوع شکایت و خواسته: ابطال تبصره ۲ ماده ۱۵ شیوه نامه اجرایی آییننامه یکپارچه مقطع تحصیلی دکتری تخصصی مصوب سال ۱۳۹۷ شورای تحصیلات تکمیلی دانشگاه صنعتی سهند
گردش کار: شاکی به موجب دادخواستی ابطال تبصره ۲ ماده ۱۵ شیوه نامه اجرایی آییننامه یکپارچه مقطع تحصیلی دکتری تخصصی مصوب سال ۱۳۹۷ شورای تحصیلات تکمیلی دانشگاه صنعتی سهند را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته اعلام کرده است که:
" اینجانب دانشجوی دوره روزانه دکتری مهندسی برق (گرایش مخابرات سیستم) دانشگاه صنعتی سهند تبریز به دلیل موضوع تبصره ۲ ماده ۱۵ شیوه نامه اجرایی یکپارچه مقطع دکتری تخصصی شورای تحصیلات تکمیلی دانشگاه صنعتی سهند تصویب شده در تاریخ ۶؍۱۲؍۱۳۹۷ موجبات محرومیت اینجانب جهت ادامه تحصیل به وجود آمده است. لذا ادامه اجرای مصوبه یا دشده مطابق بند (الف)، (پ) و (چ) ماده ۱۵ قانون برنامه پنجم توسعه و بند ۳ جزء (ب) و بند ۱ جزء (ج) ماده ۲ و ماده ۶ قانون اهداف، وظایف و تشکیلات وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و ماده ۲ و بند ۱۳ ماده ۱۳ آییننامه شورای عالی برنامه ریزی آموزشی وزارت علوم نبوده کما اینکه همه مراکز آموزشی و پژوهشی و فناوری مکلف هستند فعالیت خود را در چهارچوب آن انجام دهند. لذا دانشگاه صنعتی سهند نمی تواند شیوه نامه خلاف مصوبات شورای عالی برنامه ریزی آموزشی وزارت علوم تصویب و اجرا کند. از این رو مصوبه مورد شکایت خارج از حدود اختیارات طرف شکایت میباشد. در ضمن برابر دادنامه شماره ۱۴۰۰۰۹۹۷۰۹۰۵۸۱۰۴۸۵ هیات عمومی دیوان عدالت اداری، در خصوص تدوین آییننامه آموزشی توسط دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی، رسیدگی و برابر دادنامه اصداری اشاره شده اقدام به ابطال مصوبه مشابه دانشگاه اخیرالذکر نموده است. "
متن مقرره مورد شکایت به شرح زیر است:
" ماده ۱۵- نمره ارزشیابی هر درس به صورت عددی از صفر تا ۲۰ محاسبه میشود وحداقل نمره قبولی در هر درس ۱۴ و میانگین کل قابل قبول پس از گذراندن تمام واحدهای آموزشی ۱۶ است.
............
تبصره۲- تمامی نمرات دانشجو اعم از قبولی یا مردودی در محاسبه میانگین کل لحاظ خواهد شد.......... "
علیرغم ابلاغ دادخواست و ضمائم آن به دانشگاه صنعتی سهند تا زمان رسیدگی به پرونده در جلسه هیات عمومی دیوان عدالت اداری پاسخی از طرف آن مرجع واصل نشده است.
هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ ۱۲؍۷؍۱۴۰۹۱ با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است.
رای هیات عمومی
اولاً: براساس جزء (۴) بند «ب» ماده (۲) قانون اهداف، وظایف و تشکیلات وزارت علوم، تحقیقات و فناوری مصوب سال ۱۳۸۳، تعیین ضوابط، معیارها و استانداردهای علمی موسسات آموزش عالی و تحقیقاتی، رشتهها و مقاطع تحصیلی با رعایت اصول انعطاف، پویایی، رقابت و نوآوری علمی از ماموریت های اصلی و در حدود اختیارات وزارت علوم، تحقیقات و فناوری در زمینه اداره امور دانشگاه ها و موسسات آموزش عالی تحت پوشش وزارتخانه یادشده است و در راستای ایفای ماموریت ها و اختیارات فوق، آییننامه دورههای تحصیلی کاردانی؍کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری تخصصی (ویژه دانشگاه های سطح ۱ و ۲ دولتی) در جلسه شماره ۸۸۹-۳۰؍۱۰؍۱۳۹۶ به تصویب شورای عالی برنامهریزی آموزشی رسیده است و آییننامه یادشده فاقد هرگونه حکمی دائر بر محاسبه نمرههای مردودی در میانگین کل نمرات است. ثانیاً: برمبنای تبصره (۲) ماده (۳۵) ناظر بر ماده (۳۰) آییننامه اخیرالذکر، ضمانت اجرای عدم کسب نمره ۱۴ به عنوان نمره قبولی هر درس در مقطع دکتری تخصصی، الزام به گذراندن مجدد درس مردودی است که ممکن است منجر به افزایش سنوات تحصیلی و به تبع آن محرومیت از حق دفاع از رساله دکتری شود. بنابراین محاسبه نمره درس مردودی در مرحله ارزیابی جامع و نتیجتاً سلب حق دانشجو در ورود به مرحله ارزیابی جامع، تحمیل محرومیت و مجازات مضاعف بوده و مغایر با اصول سی ام و سی و ششم قانون اساسی و ماده (۱) قانون تامین وسایل و امکانات تحصیل اطفال و جوانان ایرانی مصوب سال ۱۳۵۳ در خصوص حق تحصیل اشخاص است. بنابه مراتب فوق، اطلاق تبصره (۲) ماده (۱۵) شیوهنامه اجرایی آییننامه یکپارچه مقطع تحصیلی دکتری تخصصی مصوب سال ۱۳۹۷ شورای تحصیلات تکمیلی دانشگاه صنعتی سهند تبریز در حدی که متضمن محاسبه نمرات مردودی دانشجویان در میانگین کل نمرات است، خارج از حدود اختیار و خلاف قوانین فوقالذکر بوده و مستند به بند ۱ ماده ۱۲ و ماده ۸۸ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال ۱۳۹۲ ابطال میشود./
حکمتعلی مظفری
رئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری