رای شماره ۱۲۹۶ مورخ ۱۳۹۶/۱۲/۲۲ هیات عمومی دیوان عدالت اداری
بسم الله الرحمن الرحیم
شماره دادنامه: ۱۲۹۶
تاریخ دادنامه: ۲۲/۱۲/۱۳۹۶
کلاسه پرونده: ۹۶/۶۲۰
مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری
شاکی: آقایان ۱- ناصر علوی پایدار ۲- ناصر دشتیان گرای ۳- ناصر محی الدین بناب با وکالت خانم فرزانه فراهانی دستجانی
موضوع شکایت و خواسته: ابطال بند ۲ تبصره ۲ بخش ۶ فصل دهم تعرفه عوارض سال ۱۳۹۶ شورای اسلامی شهر مشکین دشت در خصوص عوارض ارزش افزوده ناشی از تفکیک اراضی و اعیان
گردش کار:۱- به موجب بند ۲ تبصره ۲ بخش ۶ از فصل دهم دفترچه عوارض سال ۱۳۹۶ شورای اسلامی شهر مشکین دشت با موضوع عوارض ارزش افزوده ناشی از تفکیک اراضی و اعیان مقرر شده است: «تفکیک عملی زمین بدون هماهنگی با شهرداری از طریق اقدام برابر ماده ۱۴۷ اصلاحی قانون ثبت اسناد و املاک، قابل توجه آن که این مورد در صورتی مشمول پرداخت عوارض است که ادارات ثبت قبل از اقدام برابر ضوابط، نقشه تفکیکی را به تایید شهرداری نرساند.»
۲- وکیل شاکیان پرونده کلاسه ۹۶/۶۲۰ با اعتراض به مقرره یاد شده اعمال ماده ۹۲ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری را درخواست کرده و ادعای مغایرت مقرره مورد اعتراض با دادنامه های هیات عمومی کرده اند.
۳- ریاست دیوان عدالت اداری پس از ملاحظه نظر هیات مشاورین مبنی بر قابلیت اعمال ماده ۹۲ قانون دیوان مرقوم فرمودند: «در حدود مغایرت مصوبه با تبصره ۳ ماده ۱۰۱ قانون شهرداریها و با استناد به رای هیات عمومی شماره ۱۰۸۶ سال ۱۳۹۴ با اعمال ماده ۹۲ موافت میشود.»
۴- متن دادنامه شماره ۱۰۸۶-۱۰/۹/۱۳۹۴ به شرح زیر است: مطابق ماده ۱۰۱ قانون شهرداری و ماده ۱۵۴ اصلاحی قانون ثبت اسناد و املاک کشور، وظیفه تفکیک و افراز اراضی واقع در محدوده شهرها و حریم آنها با رعایت طرحهای جامع، تفصیلی یا هادی و سایر ضوابط مربوط به شهرسازی و نقشه مورد تایید و تصویب شهرداری محل، به عهده ادارات ثبت اسناد و املاک کشور و مراجع ذی صلاح دادگستری محل وقوع ملک محول شده است و در صورت عدم اظهار نظر کتبی شهرداری نسبت به نقشه تفکیک و افراز در مهلت قانونی، مراجع مذکور نسبت به افراز و تفکیک ملک راساً اقدام کنند. در ماده ۷۱ قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران مصوب سال ۱۳۷۵ که وظایف شوراهای اسلامی شهرها احصاء شده، چنین اجازه و اختیاری به شوراهای اسلامی شهرها اعطا نشده تا صلاحیت تجویز اخذ و دریافت قسمتی از املاک اشخاص در قبال تفکیک و افراز اراضی را داشته باشند. با توجه به مراتب کد ۱۲۰۴ از تعرفه عوارض سال ۱۳۸۴ مصوب شورای اسلامی شهر ماهدشت در قسمت تعیین سرانه خدماتی در خصوص تفکیک اراضی، خلاف قانون و خارج از حدود اختیارات مرجع تصویب تشخیص داده میشود و به استناد بند ۱ ماده ۱۲ و ماده ۸۸ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال ۱۳۹۲ ابطال میشود.
۵- ریاست دیوان عدالت اداری پس از ملاحظه نظر مشاورین، با اعمال ماده ۹۲ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری نسبت به موضوع موافقت کردند.
در اجرای ماده ۹۲ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال ۱۳۹۲ از شورای اسلامی شهر مشکین دشت خواسته شد تا نماینده خود را برای شرکت در جلسه هیات عمومی معرفی کنند.
هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ ۲۲/۱۲/۱۳۹۶ با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان و نیز با حضور نماینده معرفی شده از طرف شکایت تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است.
رای هیات عمومی
مطابق ماده ۹۲ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال ۱۳۹۲ مقرر شده است که «چنانچه مصوبه ای در هیات عمومی ابطال شود، رعایت مفاد رای هیات عمومی در مصوبات بعدی الزامی است. هرگاه مراجع مربوط، مصوبه جدیدی مغایر رای هیات عمومی تصویب کنند، رئیس دیوان موضوع را خارج از نوبت، بدون رعایت مفاد ماده ۸۳ قانون مذکور و فقط با دعوت نماینده مرجع تصویب کننده در هیات عمومی مطرح مینماید.» نظر به اینکه در رای شماره ۱۰۸۶-۱۰/۹/۱۳۹۴ هیات عمومی دیوان عدالت اداری مصوبه شورای اسلامی شهر ماهدشت مبنی بر تعیین سرانه خدماتی در خصوص تفکیک اراضی، خلاف قانون و خارج از حدود اختیارات مرجع تصویب تشخیص و ابطال شده است و شورای اسلامی شهر مشکین دشت در بند ۲ تبصره ۲بخش ۶ فصل دهم تعرفه عوارض سال ۱۳۹۶ برای تفکیک زمین بدون هماهنگی با شهرداری از طریق اقدام برابر ماده ۱۴۷ اصلاحی قانون ثبت اسناد و املاک عوارض تعیین کرده است، بنابراین این قسمت از تعرفه عوارض یاد شده به لحاظ مغایرت با رای هیات عمومی و با استناد به بند ۱ ماده ۱۲ و مواد ۹۲ و ۸۸ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال ۱۳۹۲ ابطال میشود.
مرتضی علی اشراقی - معاون قضایی دیوان عدالت اداری