رای شماره ۱۳۲۱ مورخ ۱۴۰۱/۰۸/۰۳ هیات عمومی دیوان عدالت اداری

بسم الله الرحمن الرحیم

شماره دادنامه: ۱۴۰۱۰۹۹۷۰۹۰۵۸۱۱۳۲۱

تاریخ دادنامه: ۳؍۸؍۱۴۰۱

شماره پرونده: ۰۱۰۱۳۷۸

مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری

اعلام کننده تعارض: آقای صفدر محققی (قاضی دیوان عدالت اداری)

موضوع: اعلام تعارض در آرای صادر شده از شعب دیوان عدالت اداری

گردش کار: متعاقب اعتراض شرکت آب منطقه ای برخی استان ها نسبت به آرای کمیسیون رسیدگی به امور آبهای زیرزمینی، شعبه ۴ بدوی و شعبه ۷ تجدیدنظر دیوان عدالت اداری در خصوص مبنای محاسبه مهلت اعتراض به آرای کمیسیون های مذکور، استدلال های متفاوتی داشته اند که منجر به صدور آرای متعارض شده است. با این توضیح که شعبه ۴ بدوی دیوان عدالت اداری در راستای رسیدگی به موضوع اعتراض نسبت به آرای کمیسیون رسیدگی به امور آبهای زیرزمینی، به موجب دادنامه های شماره ۱۴۰۰۳۱۳۹۰۰۰۰۳۸۷۳۴۶- ۱۵؍۰۲؍۱۴۰۰ و شماره ۱۴۰۰۳۱۳۹۰۰۰۰۴۰۰۷۳۵- ۱۸؍۰۲؍۱۴۰۰، با استناد به بند ۲ ماده ۱۰ و تبصره ۲ ماده ۱۶ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری و با این استدلال که مهلت اعتراض به آرای کمیسیون مذکور برای اشخاص مقیم داخل کشور سه ماه است و شاکی علاوه بر اینکه داخل کشور اقامت داشته، خود متولی امور اداری و ابلاغ آرای کمیسیون رسیدگی به امور آبهای زیرزمینی است و در نتیجه ثبت رای در سامانه شرکت آب منطقه ای (شاکی) دلالت بر ابلاغ رای داشته و اعتراض خارج از مهلت قانونی صورت گرفته است؛ لذا قرار رد شکایت صادر کرده و قرارهای مذکور به جهت عدم تجدیدنظر خواهی قطعی شده است.

از سوی دیگر در پرونده هایی با موضوع مشابه، شعبه ۴ بدوی دیوان عدالت اداری به موجب دادنامه‌ های شماره ۱۴۰۱۳۱۳۹۰۰۰۰۰۶۶۶۱۱-۱۷؍۰۱؍۱۴۰۱، شماره ۱۴۰۰۳۱۳۹۰۰۰۲۷۶۰۷۲۵-۲۱؍۱۰؍۱۴۰۰، شماره ۱۴۰۰۳۱۳۹۰۰۰۲۸۷۲۷۲۹ - ۰۲؍۱۱؍۱۴۰۰ و شماره ۱۴۰۱۳۱۳۹۰۰۰۰۰۹۸۶۰۵- ۲۱؍۰۱؍۱۴۰۱ با همان استدلال پیش گفته، قرار رد شکایت صادر کرده است؛ لیکن پس از اعتراض نسبت به دادنامه های فوق، شعبه ۷ تجدیدنظر دیوان عدالت اداری، ضمن نقض آنها، به موجب دادنامه های شماره ۱۴۰۱۳۱۳۹۰۰۰۰۵۱۹۳۴۴ - ۰۸؍۰۳؍۱۴۰۱ و شماره ۱۴۰۰۳۱۳۹۰۰۰۳۲۴۳۷۳۳ - ۰۸؍۱۲؍۱۴۰۰ و شماره ۱۴۰۱۳۱۳۹۰۰۰۰۰۱۱۴۹۷ - ۰۸؍۰۱؍۱۴۰۱ و ۱۴۰۱۳۱۳۹۰۰۰۰۵۵۰۸۸۸ - ۱۰؍۰۳؍۱۴۰۱، با این استدلال که شعبه بدوی به اشتباه تاریخ صدور رای کمیسیون رسیدگی به امور آبهای زیرزمینی را تاریخ ابلاغ تلقی کرده در حالی که حسب مستندات موجود، ابلاغ رای از سوی دبیر کمیسیون در تاریخ دیگری صورت گرفته و اعتراض نیز در مهلت قانونی بوده و همچنین دلیلی وجود ندارد که تاریخ صدور رای، همان تاریخ ابلاغ باشد لذا تاریخ ابلاغ رای کمیسیون به شاکی را مبنای محاسبه مهلت اعتراض دانسته و پرونده ها را جهت رسیدگی ماهوی به شعبه صادرکننده قرار (شعبه ۴ بدوی) اعاده کرده است.

هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ ۳؍۸؍۱۴۰۱ به ریاست معاون قضایی دیوان عدالت اداری در امور هیات عمومی و با حضور معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است.

رای هیات عمومی

الف- تعارض در آراء محرز است.

ب- اولاً: به موجب تبصره ۲ ماده ۱۶ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال ۱۳۹۲: «از زمان تصویب این قانون مهلت تقدیم دادخواست راجع به موارد موضوع بند (۲) ماده (۱۰) این قانون، برای اشخاص داخل کشور سه ماه و برای افراد مقیم خارج از کشور شش ماه از تاریخ ابلاغ رای یا تصمیم قطعی مرجع مربوط مطابق قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب (در امور مدنی) است...» و براساس ماده ۸۳ قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب سال ۱۳۷۹: «در کلیه مواردی که به موجب مقررات این مبحث، اوراق به غیر شخص مخاطب ابلاغ شود در صورتی دارای اعتبار است که برای دادگاه‌ محرز شود که اوراق به اطلاع مخاطب رسیده است» و برمبنای موازین قانونی مزبور، درج در سامانه الزاماًبه معنای اطلاع مخاطب نیست. ثانیاً: با توجه به اینکه براساس تبصره ۲ ماده ۱۶ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال ۱۳۹۲ مقرر شده است که: «در مواردی که ابلاغ، واقعی نبوده و ذینفع ادعای عدم اطلاع از آن را بنماید، شعبه دیوان در ابتدا به موضوع ابلاغ رسیدگی می ‌نماید»، ابلاغ حکم با اطلاع مخاطب متفاوت بوده و این دو الزاماً منطبق با یکدیگر نیستند. بنا به مراتب فوق، آرای شماره ۱۴۰۰۳۱۳۹۰۰۰۳۲۴۳۷۳۳-۸؍۱۲؍۱۴۰۰، شماره ۱۴۰۱۳۱۳۹۰۰۰۰۰۱۱۴۹۷- ۸؍۱؍۱۴۰۱، شماره ۱۴۰۱۳۱۳۹۰۰۰۰۵۱۹۳۴۴-۸؍۳؍۱۴۰۱ و شماره ۱۴۰۱۳۱۳۹۰۰۰۰۵۵۰۸۸۸-۱۰؍۳؍۱۴۰۱ صادره از شعبه ۷ تجدیدنظر دیوان عدالت اداری که براساس آنها تاریخ ابلاغ رای توسط کمیسیون رسیدگی به امور آب های زیرزمینی ملاک قرار داده شده، در این حد صحیح و منطبق با موازین قانونی هستند. این رای به استناد بند ۲ ماده ۱۲ و ماده ۸۹ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال ۱۳۹۲برای شعب دیوان عدالت اداری و سایر مراجع اداری در موارد مشابه لازم‌الاتباع است./

مهدی دربین

هیات عمومی دیوان عدالت اداری

معاون قضایی دیوان عدالت اداری