رای شماره ۱۴۰۲۳۱۳۹۰۰۰۰۳۰۸۸۸۰ مورخ ۱۴۰۲/۰۲/۱۲ هیات عمومی دیوان عدالت اداری
شماره دادنامه: ۱۴۰۲۳۱۳۹۰۰۰۰۳۰۸۸۸۰
تاریخ دادنامه: ۱۲/۲/۱۴۰۲
شماره پرونده: ۰۱۰۳۰۴۸
مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری
شاکیان: ۱- بانک پارسیان با وکالت آقای داود دوستعلی ۲- بانک صادرات ایران با وکالت خانم ریحانه فدائی
طرف شکایت: شورای اسلامی شهر بندر انزلی
موضوع شکایت و خواسته: ابطال بند ۱ ماده ۳۶ سال ۱۳۹۸، بند ۱ ماده ۳۰ سال ۱۳۹۹ و ماده ۳۰ سال ۱۴۰۰ از تعرفه عوارض و بهای خدمات محلی شورای اسلامی شهر بندر انزلی
گردش کار: آقای داود دوستعلی به وکالت از بانک پارسیان و خانم ریحانه فدائی به وکالت از بانک صادرات ایران به موجب دادخواست های جداگانه ابطال ماده ۳۶ سال ۱۳۹۸، ماده ۳۰ سال ۱۳۹۹، ماده ۲۸ و ۳۰ سال ۱۴۰۰، ماده ۳۸ سال ۱۳۹۸ و ماده ۳۲ سال ۱۳۹۹ از تعرفه عوارض و بهای خدمات محلی شورای اسلامی شهر بندر انزلی را خواستار شده اند و در جهت تبیین خواسته به طور خلاصه اعلام کرده اند که:
" اولاً با توجه به صلاحیت محلی شوراهای اسلامی در وضع عوارض مستند به تبصره ۱ ماده ۵۰ قانون مالیات بر ارزش افزوده، شوراهای اسلامی فاقد اختیار صلاحیت عوارض برای بانک ها که دارای فعالیت ملی میباشند هستند.
ثانیاً: اخذ عوارض بر عکس اخذ مالیات باید در قبال ارائه خدمات از سوی شهرداری باشد.
ثالثاً: تابلوهای منصوبه از سوی بانک ها بر روی سر درب و یا پشت بام مبین معرف محل استقرار فعالیت بانک ها میباشند لذا وضع عوارض در این خصوص فاقد مجوز قانونی میباشد.
رابعاً: هیات عمومی دیوان عدالت اداری به موجب آراء متعدد از محل رای شماره ۲۲۰ مورخ ۲۶/۴/۱۳۹۱ حکم به ابطال مصوبات شوراهای اسلامی مبنی بر وضع عوارض کسب و پیشه بانک ها صادر نموده است."
متن مقرره های مورد شکایت به شرح زیر است:
" ماده ۳۶: عوارض بر استقرار محل فعالیت بانک ها و موسسات مالی در محدوده و حریم شهر سال ۱۳۹۸ شورای اسلامی شهر بندر انزلی
۱- عوارض حق افتتاح شعب بانک ها و موسسات مالی و اعتباری و قرض الحسنه و تعاونی های اعتبار
۵ برابر عوارض سالیانه
ماده ۳۰: عوارض بر استقرار محل فعالیت بانک ها و موسسات مالی در محدوده و حریم شهر سال ۱۳۹۹ شورای اسلامی شهر بندر انزلی
۱- عوارض حق افتتاح شعب بانک ها و موسسات مالی و اعتباری و قرض الحسنه و تعاونی های اعتبار
۵ برابر عوارض سالیانه
ماده ۳۰: عوارض از تابلو، پرده، پلاکارد، دیوارنویسی و تابلوهای تبلیغاتی (بیلبورد) سطح شهر سال ۱۴۰۰ شورای اسلامی شهر بندر انزلی
W: عوارض سالیانه نصب تابلو W=۲P
S: مساحت تابلو (طول دهنه تابلو × ارتفاع غیر استاندارد تابلو) ۰۰۰/۰۰۰/۱ ≤ W
P: ارزش منطقه ای"
علی رغم ارسال و ابلاغ نسخه دوم دادخواست و ضمائم آن برای طرف شکایت تا زمان رسیدگی به پرونده پاسخی واصل نشده است.
در اجرای ماده ۸۴ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال ۱۳۹۲ پرونده به هیات تخصصی شوراهای اسلامی ارجاع میشود و این هیات به موجب دادنامه شماره ۱۴۰۱۰۹۹۷۰۹۰۶۰۱۰۹۸۱ مورخ ۱۶/۱۲/۱۴۰۱ ماده ۳۶ سال ۱۳۹۸ به استثناء بند ۱ آن، ماده ۳۰ سال ۱۳۹۹ به استثناء بند ۱ آن، ماده ۲۸ سال ۱۴۰۰، ماده ۳۸ سال ۱۳۹۸ و ماده ۳۲ سال ۱۳۹۹ از تعرفه عوارض و بهای خدمات شورای اسلامی شهر بندر انزلی را قابل ابطال تشخیص نداد و رای به رد شکایت صادر کرد. رای مذکور به علت عدم اعتراض از سوی رئیس دیوان عدالت اداری و یا ده نفر از قضات دیوان عدالت اداری قطعیت یافت.
«رسیدگی به بند ۱ ماده ۳۶ سال ۱۳۹۸، بند ۱ ماده ۳۰ سال ۱۳۹۹ و ماده ۳۰ سال ۱۴۰۰ از تعرفه عوارض و بهای خدمات محلی شورای اسلامی شهر بندر انزلی در دستور کار جلسه هیات عمومی قرار گرفت.»
هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ ۱۲/۲/۱۴۰۲ با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است.
رای هیات عمومی
الف. با توجه به اینکه براساس آرای متعدد هیات عمومی دیوان عدالت اداری از جمله رای شماره ۱۴۰۱۰۹۹۷۰۹۰۵۸۱۰۴۹۸ مورخ ۱۷/۳/۱۴۰۱ این هیات، وضع عوارض افتتاحیه برای فعالان اقتصادی توسط شوراهای اسلامی شهر مغایر با قانون و خارج از حدود اختیار تشخیص و ابطال شده است، بنابراین بند ۱ ماده ۳۶ تعرفه عوارض محلی سال ۱۳۹۸ و بند ۱ ماده ۳۰ تعرفه عوارض محلی سال ۱۳۹۹ شهرداری بندر انزلی که متضمن تعیین عوارض مذکور است، خلاف قانون و خارج از حدود اختیار بوده و مستند به بند ۱ ماده ۱۲ و مواد ۱۳ و ۸۸ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال ۱۳۹۲ از تاریخ تصویب ابطال میشود.
ب. هرچند براساس آرای شماره ۱۳۲۴ الی ۱۳۲۶ مورخ ۲۶/۶/۱۳۹۸ و شماره ۱۳۰۸ مورخ ۲۶/۶/۱۳۹۸ هیات عمومی دیوان عدالت اداری وضع عوارض برای تابلوهای تبلیغاتی و مازاد بر معرف توسط شوراهای اسلامی شهر مغایر با قانون و خارج از حدود اختیار تشخیص نشده است، ولی با توجه به اینکه براساس مصوبه مورد شکایت عوارض بر تابلوها به صورت کلّی وضع شده و متضمن تفکیکی بین تابلوهای معرف و تابلوهای تبلیغاتی نیست، بنابراین اطلاق ماده ۳۰ تعرفه عوارض محلی سال ۱۴۰۰ شهرداری بندر انزلی که تحت عنوان عوارض از تابلو، پرده، پلاکارد، دیوارنویسی و تابلوهای تبلیغاتی به تصویب شورای اسلامی این شهر رسیده، خلاف قانون و خارج از حدود اختیار بوده و مستند به بند ۱ ماده ۱۲ و مواد ۱۳ و ۸۸ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال ۱۳۹۲ از تاریخ تصویب ابطال میشود./
حکمتعلی مظفری
رئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری