رای شماره ۱۴۰۲۳۱۳۹۰۰۰۱۱۴۴۳۹۵ مورخ ۱۴۰۲/۰۵/۰۳ هیات عمومی دیوان عدالت اداری

شماره دادنامه: ۱۴۰۲۳۱۳۹۰۰۰۱۱۴۴۳۹۵

تاریخ دادنامه: ۳/۵/۱۴۰۲

شماره پرونده: ۰۱۰۳۱۷۴

مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری

شاکی: خانم ها سعیده بخشی، نیره بریانیان، الهام ملک زاده نجف آبادی، فاطمه علی اکبر زاده آرانی، لیلا وفائی ریزی، مرضیه لطفی، نفیسه سعادت خواه، لیلا رزاقیان آرانی، حکیمه حبیب اللهی، ربابه وفائی ریزی، خدیجه مهدی نژاد، عفت طبائی عقدا، زهرا عبداللهی نجف آبادی، ژاله پاکزاد، مژده افشار، مژگان شاهرخ شهرکی، مرضیه افتاری حسن آباد، مهری صادقی، مرضیه کاظمی، نیره اژدری کاشانی، لادن یزدی زاده، اعظم قادری نجف آبادی، حشمت السادات موسوی مورنانی، آمنه جعفری نوش آبادی، اعظم نظام زواره، شیوا داودیان، نرگس صالحی زارعی، ندا هدایتی زاده، نرگس صالحی زارعی، مژگان فنائی قهنویه، لیلا لاوی، مریم معینی نجف آبادی، مریم السادات قریشی، شهناز مهاجرانی، الهه انصاری نجف آبادی، شهلا حیدری هراتمه، زهرا تولائی، زهرا صفائیان ریزی، طاهره جمشیدیان قلعه سفیدی، منیره کمالی، مریم کریمی ریزی، اشرف پوری شبان نجف آبادی و آقایان مهدی بهنام زاده، علی اکبر تقی زاده، حجت الله مقنی

طرف شکایت: صندوق بازنشستگی کشوری

موضوع شکایت و خواسته: ابطال نامه شماره ۵۶۷/ص/۲۵۰۰۴ مورخ ۲۶/۲/۱۴۰۱ صندوق بازنشستگی کشوری (شعبه اصفهان)

گردش کار: شاکیان به موجب دادخواست های جداگانه با مفاد واحد ابطال نامه شماره ۵۶۷/ص/۲۵۰۰۴ مورخ ۲۶/۲/۱۴۰۱ صندوق بازنشستگی کشوری (شعبه اصفهان) را خواستار شده اند و در مقام تبیین خواسته اعلام کرده اند:

"سنوات خدمت اینجانب به حد نصاب ۳۰ سال رسیده است و مستحق برخورداری از مزایای تبصره ۲ ماده ۳ قانون اصلاح مقررات بازنشستگی شده ام اما صندوق بازنشستگی کشوری شعبه اصفهان اقدام به کسر کسور بازنشستگی ماه های مازاد بر ۳۰ سال سنوات خدمت نموده است. با استناد به نامه شماره ۵۶۷/ص/۲۵۰۰۴ مورخ ۲۶/۲/۱۴۰۱ صندوق بازنشستگی کشوری شعبه اصفهان علیرغم صدور رای شماره ۸۴ مورخ ۲۰/۱/۱۴۰۱ هیات عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع نحوه محاسبه سی سال سابقه خدمت در آموزش و پرورش استثنایی به لحاظ معافیت از پرداخت کسور بازنشستگی و ابطال بخشنامه شماره ۳۳۶۳/ص/۲۵۰۰۴ مورخ ۵/۱۲/۱۳۹۸، سازمان بازنشستگی کشوری (مدیر صندوق بازنشستگی استان اصفهان) با تفسیری نادرست از ماده ۱۳ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری تاریخ اجرای رای فوق الذکر را از تاریخ صدور آن رای اعلام و از بازپرداخت مبالغی که تحت عناوین مقرری ماه اول و کسور بازنشستگی ماه های مازاد بر سی سال سنوات خدمت کسر نموده است استنکاف می‌نماید؛ با استناد به ماده ۱۳ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری اثر آرای هیات عمومی دیوان عدالت اداری در ابطال مصوبات در مواردی که به منظور جلوگیری از تضییع حقوق اشخاص باشد به زمان تصویب مصوبه مترتب نموده نه به زمان صدور رای هیات عمومی، لذا اجرای رای فوق الذکر از تاریخ صدور و عدم جبران حقوق تضییع شده اشخاص ذینفع علاوه بر آنکه نقض غرض از صدور رای مبنی بر انتفاع عموم ذینفعان می‌باشد می‌تواند رویه ای غیرقانونی در تصویب مصوباتی این چنینی توسط دستگاه ها در تضییع حقوق افراد شود. لذا ابطال نامه مورد شکایت مورد تقاضا می‌باشد."

در پی صدور اخطار رفع نقص از سوی دفتر هیات عمومی مبنی بر اینکه مصوبه مورد شکایت مغایر کدام قانون (یا قوانین) می‌باشد؛ شاکیان اعلام کرده اند:

"صندوق بازنشستگی شعبه اصفهان برخلاف تبصره ۵ ماده واحده قانون تشکیل سازمان آموزش و پرورش استثنایی مبنی بر احتساب یک سال سنوات ارفاقی به ازای ۵ سال خدمت در آموزش و پرورش استثنایی و بر خلاف رای شماره ۵۹۲ مورخ ۳/۹/۱۳۸۷ مبنی بر معافیت از پرداخت حق بیمه سنوات ارفاقی کارکنان آموزش و پرورش استثنایی با استناد به ماده ۱۳ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری تاریخ اجرای رای وحدت رویه شماره ۸۴ مورخ ۲۰/۱/۱۴۰۱ مبنی بر ابطال بخشنامه شماره ۳۳۶۳/ص/۲۵۰۰۴ مورخ ۵/۱۲/۱۳۹۸ صندوق بازنشستگی شعبه اصفهان را از تاریخ ابلاغ رای فوق الذکر در دستور کار خود قرار داده و از استرداد مبالغی که تحت عنوان مقرری ماه اول و کسور بازنشستگی ماه های مازاد بر ۳۰ سال که پیش از تاریخ ابلاغ رای فوق الذکر از اینجانب کسر نموده است استنکاف می‌نماید. در حالی که مستند به همان ماده ۱۳ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری که تاکید دارد اثر ابطال مصوبات از زمان صدور رای هیات عمومی است مگر در مورد مصوبات خلاف شرع یا در مواردی که به منظور جلوگیری از تضییع حقوق اشخاص هیات مذکور اثر آن را به زمان تصویب مصوبه مترتب نماید، لذا ابطال بخشنامه صندوق بازنشستگی شعبه اصفهان از تاریخ صدور بخشنامه فوق الذکر را دارم."

متن مقرره مورد شکایت به شرح زیر می‌باشد:

"نامه شماره ۵۶۷/ص/۲۵۰۰۴-۲۶/۲/۱۴۰۱

اداره کل آموزش و پرورش استان اصفهان

بازگشت به نامه شماره ۷۱۰/۵۴۶۳۴۸/۱۷۰۰ مورخ ۵/۲/۱۴۰۱ در مورد دادنامه شماره ۸۴ مورخ ۲۰/۱/۱۴۰۱ هیات عمومی دیوان عدالت اداری و نامه شماره ۷۱۰/۵۴۷۳۹۵/۱۷۰۰ مورخ ۱۸/۲/۱۴۰۱ اعلام می دارد:

۱- به موجب تبصره ۵ ماده واحده قانون تشکیل سازمان آموزش و پرورش استثنایی مصوب ۲۱/۹/۱۳۶۹ مجلس شورای اسلامی؛ پنج سال خدمت دولتی رضایت بخش در سازمان از هر نظر از جمله بازنشستگی شش سال محسوب می‌گردد. در همین راستا و به موجب بند ۳ ضوابط اجرایی تبصره ۵ قانون مذکور مصوب یازدهمین جلسه مورخ ۹/۳/۱۳۷۵ و نیز بند (ب) رای صادره در شانزدهمین جلسه شورای سازمان یاد شده مورخ ۲۰/۶/۱۳۷۸ (ابلاغی از سوی وزارت وقت آموزش و پرورش روسای شورای سازمان آموزش و پرورش استثنایی) کسور بازنشستگی متعلقه (سهم مستخدم و کارفرما) ناشی از اجرای تبصره موصوف می باید به وسیله دستگاه متبوع مورد بحث به صندوق بازنشستگی کشوری پرداخت گردد. بنابراین ادارات کل آموزش و پرورش مکلفند همزمان با صدور حکم کارگزینی احتساب سنوات ارفاقی مورد اشاره نسبت به محاسبه و پرداخت کسور متعلقه سنوات ارفاقی به صندوق بازنشستگی کشوری اقدام نمایند. در این خصوص صندوق بازنشستگی کشوری در چند نوبت مکاتبه با سازمان آموزش و پرورش استثنایی بر ضرورت پرداخت به موقع (همزمان با صدور حکم کارگزینی احتساب سنوات ارفاقی) کسور بازنشستگی تاکید نموده است. با این ترتیب با توجه به دادنامه شماره ۵۹۲ مورخ ۳/۹/۱۳۸۷ هیات عمومی دیوان عدالت اداری تکلیفی راجع به پرداخت کسور سنوات ارفاقی مورد بحث متوجه مستخدم نمی‌باشد و پرداخت کسور بازنشستگی ایام موصوف بر عهده دستگاه اجرایی ذیربط است.

۲- با عنایت به دادنامه شماره ۸۴ مورخ ۲۰/۱/۱۴۰۱ هیات عمومی دیوان عدالت اداری دائر بر عدم تکلیف مستخدم بابت پرداخت کسور بازنشستگی ایام ارفاقی موضوع تبصره ۵ ماده واحده قانونی صدرالذکر (هرچند دستگاه اجرایی تکلیف قانونی خود برای پرداخت کسور بازنشستگی سنوات ارفاقی مورد اشاره را انجام نداده باشد) و با ملاحظه مفاد نامه صدرالذکر دفتر حقوقی و امور املاک مستند به ماده ۱۳ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب ۲۵/۳/۱۳۹۲ (اثر ابطال مصوبات از زمان صدور رای هیات عمومی است)؛ معافیت از پرداخت کسور بازنشستگی سهم مستخدم موضوع تبصره ۲ ماده ۳ قانون اصلاح مقررات بازنشستگی و وظیفه مصوب ۱۳/۱۲/۱۳۶۸ با احتساب سوابق پرداخت کسور و حق بیمه بابت سنوات خدمت رسمی و غیر رسمی و نیز با احتساب سنوات ارفاقی موضوع تبصره ۵ ماده واحده قانون تشکیل سازمان آموزش و پرورش استثنایی بلامانع می‌باشد. لذا مقتضی است آن دستگاه نسبت به واریز کسورات در موعد مقرر به صندوق بازنشستگی کشوری اقدام نماید.- مدیر صندوق بازنشستگی کشوری استان اصفهان"

علیرغم ابلاغ دادخواست و ضمائم آن به طرف شکایت تا زمان صدور رای در هیات عمومی پاسخی از طرف شکایت دریافت نشده است.

هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ ۳/۵/۱۴۰۲ با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است.

رای هیات عمومی

با توجه به اینکه در نامه شماره ۵۶۷/ص/۲۵۰۰۴ مورخ ۲۶/۲/۱۴۰۱ صندوق بازنشستگی کشوری (شعبه اصفهان) که در مقام پاسخ به نامه شماره ۷۱۰/۵۴۶۳۴۸/۱۷۰۰ مورخ ۵/۲/۱۴۰۱ در مورد دادنامه شماره ۸۴ مورخ ۲۰/۱/۱۴۰۱ هیات عمومی دیوان عدالت اداری و نامه شماره ۷۱۰/۵۴۷۲۹۵/۱۷۰۰ مورخ ۱۸/۲/۱۴۰۱ اداره کل آموزش و پرورش استان اصفهان صادر شده، به معافیت مستخدم از پرداخت حق بیمه سنوات ارفاقی مشمولین تبصره ۵ ماده واحده قانون تشکیل سازمان آموزش و پرورش استثنایی مصوب ۲۱/۹/۱۳۶۹ مجلس شورای اسلامی تصریح گردیده و اعلام شده است که هر ۵ سال خدمت دولتی رضایت بخش در سازمان آموزش و پرورش استثنایی از هر نظر از جمله بازنشستگی ۶ سال محسوب می‌گردد و این امر علی الاطلاق اعم از خدمت زیر ۳۰ سال یا مازاد بر ۳۰ سال است و تکلیف ادارات کل آموزش و پرورش به احتساب آن همزمان با صدور حکم کارگزینی و پرداخت کسورات مربوط به سهم مستخدم و کارفرما به صندوق بازنشستگی کشوری نیز در مقرره مورد اعتراض مورد تاکید قرار گرفته است، بنابراین نامه شماره ۵۶۷/ص/۲۵۰۰۴ مورخ ۲۶/۲/۱۴۰۱ صندوق بازنشستگی کشوری (شعبه اصفهان) اساساً در راستای مقررات قانونی و دادنامه‌های شماره ۵۹۲ مورخ ۳/۹/۱۳۸۷ و شماره ۸۴ مورخ ۲۰/۱/۱۴۰۱ هیات عمومی دیوان عدالت اداری مبنی بر معافیت مستخدم مربوطه از پرداخت حق بیمه سنوات ارفاقی (کسور بازنشستگی مدت اضافی) بوده و خلاف قانون و خارج از حدود اختیار نیست و ابطال نشد. این رای براساس ماده ۹۳ قانون دیوان عدالت اداری (اصلاحی مصوب ۱۰/۲/۱۴۰۲) در رسیدگی و تصمیم‌گیری مراجع قضایی و اداری معتبر و ملاک عمل است./

حکمتعلی مظفری

رئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری