رای شماره ۱۴۰۳۳۱۳۹۰۰۰۱۶۹۳۰۳۶ مورخ ۱۴۰۳/۰۷/۱۷ هیات عموعی دیوان عدالت اداری
شماره دادنامه: ۱۴۰۳۳۱۳۹۰۰۰۱۶۹۳۰۳۶
تاریخ دادنامه: ۱۴۰۳/۰۷/۱۷
شماره پرونده: ۰۱۰۷۱۲۷
مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری
شاکی: آقای مهدی ایسپره
طرف شکایت: سازمان تامین اجتماعی- سازمان اداری و استخدامی کشور
موضوع شکایت و خواسته: ابطال بند (۴) تبصره (۲) شرایط عمومی استخدام دفترچه راهنمای آزمون استخدامی متمرکز سازمان تامین اجتماعی سال ۱۴۰۱
گردش کار: شاکی به موجب دادخواست و لایحه تکمیلی ابطال بند (۴) تبصره (۲) شرایط عمومی استخدام دفترچه راهنمای آزمون استخدامی متمرکز سازمان تامین اجتماعی سال ۱۴۰۱ را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته اعلام کرده است که:
" احتراماً اینجانب در آزمون مورخ ۱۴۰۱/۰۷/۱۵ در مقطع فوق لیسانس حسابداری با نمره کل نهایی کتبی ۴۱/۹۶ قبول شده ام. اما سازمان تامین اجتماعی بعد از دریافت مدارک از ورود من به مرحله مصاحبه به دلیل این که سن اینجانب یک سال زیاد بوده خودداری کرده است و باعث ضایع شدن حق اینجانب شده است و با توجه به این که بنده ده سال سابقه کاری با بیمه تامین اجتماعی دارم سوابق کاری بنده را در کاهش سن استخدامی لحاظ ننموده (به دلیل این که سوابق تامین اجتماعی بنده توسط شرکت های تعاون روستایی تحت پوشش سازمان تعاون روستایی ایران بوده) و باعث ضایع شدن حق اینجانب شده است و لذا اینجانب درخواست ابطال بند ۴ تبصره ۲ شرایط عمومی استخدام دفترچه آزمون استخدامی تامین اجتماعی سال ۱۴۰۱ (حداکثر ۳۳ سال تمام برای دارندگان مدارک تحصیلی کارشناسی ارشد) را با توجه به موارد ذیل دارم:
۱- رای هیات عمومی دیوان عدالت اداری به شماره دادنامه ۱۴۰۱۰۹۹۷۰۹۰۵۸۱۱۴۹۱ مورخ ۱۴۰۱/۰۸/۲۴ که با حضور رییس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان صادر شده است.
۲- قسمت (الف) ماده ۴۲ قانون مدیریت خدمات کشوری شرایط عمومی استخدام در دستگاه های اجرایی مبنی بر داشتن حداقل سن ۲۰ سال تمام و حداکثر ۴۰ سال.
۳- بند (الف) ماده ۱۴ قانون استخدام کشوری مبنی بر حداقل داشتن ۱۸ سال و نداشتن بیش از ۴۰ سال تمام."
متن مقرره مورد شکایت به شرح زیر است:
" دفترچه راهنمای آزمون استخدامی متمرکز سازمان تامین اجتماعی سال ۱۴۰۱
شرایط عمومی استخدام:
..........................
تبصره ۲: نحوه تشخیص شرایط افراد بدواً براساس خوداظهاری میباشد. علی هذا چنانچه حسب مدارک و استعلامات انجام شده خلاف آن اثبات شود، افراد موصوف در هر مرحله از مراحل استخدام که باشند حذف و افراد حایز شرایط بعدی جایگزین خواهند شد.
.........................
حداکثر سی و سه (۳۳) سال تمام برای دارندگان مدارک تحصیلی کارشناسی ارشد (سایر رسته ها) (متولدین ۱۳۶۸/۰۵/۳۱ به بعد.)"
در پاسخ به شکایت مذکور، معاون حقوقی، مجلس و استان های سازمان اداری و استخدامی کشور به موجب لایحه به شماره ۱۰۸۰۹۹ مورخ ۱۴۰۱/۱۲/۲۴ توضیح داده است که:
" نامبرده نسبت به آزمون استخدامی سازمان تامین اجتماعی سال ۱۴۰۱ اعتراض نموده که این سازمان هیچ گونه نقشی در اجرا و تنظیم شرایط آن نداشته و در مستندات ضمیمه دادخواست نیز مدرکی دال بر تضییع حق از سوی این سازمان مشاهده نگردید. بنا به مراتب فوق، این سازمان در دعوی مطروحه سمتی ندارد و به لحاظ عدم توجه دعوی، تقاضای رد شکایت ایشان به طرفیت این سازمان را دارد."
علی رغم ارسال و ابلاغ نسخه دوم دادخواست و ضمایم آن به طرف دیگر شکایت (سازمان تامین اجتماعی) تا زمان رسیدگی به پرونده در جلسه هیات عمومی، پاسخی از طرف آن مرجع واصل نگردید.
هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ ۱۴۰۳/۰۷/۱۷ با حضور رییس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آرا به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است.
رای هیات عمومی
اولاً براساس بند (پ) ماده ۱۵ آییننامه استخدامی سازمان تامین اجتماعی مصوب ۱۳۶۸/۱۲/۲۸، دارا بودن حداقل ۲۰ و حداکثر ۳۵ سال تمام به عنوان یکی از شرایط ورود به خدمت در سازمان مزبور تعیین شده است و کاهش حداکثر سن مذکور از ۳۵ سال به ۳۳ سال که برمبنای مقرره مورد شکایت صورت گرفته، مغایر با بند (پ) ماده ۱۵ آییننامه استخدامی سازمان تامین اجتماعی و خارج از حدود اختیار مرجع تصویبکننده مقرره مورد اعتراض است. ثانیاً صلاحیت هیات مدیره سازمان تامین اجتماعی برای تصویب ضوابط برگزاری آزمون و گزینش که در ماده ۱۴ آییننامه استخدامی سازمان تامین اجتماعی تعیین شده، منصرف از مواردی مانند اعمال تغییر در مفاد بند (پ) ماده ۱۵ آییننامه استخدامی سازمان یادشده است. ثالثاً براساس رای شماره ۱۴۹۱ مورخ ۱۴۰۱/۰۸/۲۴ هیات عمومی دیوان عدالت اداری بر این اصل کلّی تاکید شده است که متقاضیان استخدام باید بتوانند در محدوده سنی بالاتر از حداقل مقرر و پایینتر از حداکثر تعیین شده در قوانین و مقررات مربوطه از امکان شرکت در آزمون های استخدامی دستگاه های اجرایی برخوردار باشند و در مانحن فیه نیز تغییر شرایط سنی ورود به خدمت و کاستن از حداکثر سن ورود به خدمت برای دارندگان مدرک تحصیلی کارشناسی ارشد موجب تضییع حقوق آنها شده است. رابعاً هیات عمومی دیوان عدالت اداری قبلاً به موجب رای شماره ۱۴۰۲۰۳۱۳۹۰۰۰۱۸۳۸۰۲۵ مورخ ۱۴۰۲/۰۷/۱۸ جزء ۳ بند (ر) از شرایط عمومی استخدام مندرج در صفحه ۲ دفترچه آزمون استخدامی محلی سال ۱۴۰۱ را که براساس آن دارا بودن حداکثر ۳۳ سال تمام برای دارندگان مدرک تحصیلی کارشناسی ارشد به عنوان یکی از شرایط عمومی استخدام در سازمان تامین اجتماعی تعیین شده بود، خلاف قانون و خارج از حدود اختیار تشخیص داده و ابطال کرده است. با عنایت به مراتب فوق، بند (۴) تبصره (۲) شرایط عمومی استخدام دفترچه راهنمای ثبت نام آزمون استخدامی سازمان تامین اجتماعی سال ۱۴۰۱ که براساس آن برخورداری از حداکثر ۳۳ سال تمام برای دارندگان مدرک تحصیلی کارشناسی ارشد به عنوان یکی از شرایط عمومی استخدام در سازمان تامین اجتماعی تعیین شده، خلاف قانون و خارج از حدود اختیار است و مستند به بند ۱ ماده ۱۲ و ماده ۸۸ قانون دیوان عدالت اداری مصوب سال ۱۳۹۲ ابطال میشود. این رای براساس ماده ۹۳ قانون دیوان عدالت اداری (اصلاحی مصوب ۱۴۰۲/۰۲/۱۰) در رسیدگی و تصمیم گیری مراجع قضایی و اداری معتبر و ملاک عمل است./
احمدرضا عابدی
رییس هیات عمومی دیوان عدالت اداری