رای شماره ۱۴۵ الی ۱۴۷ مورخ ۱۳۹۶/۰۲/۲۶ هیات عمومی دیوان عدالت اداری

بسم الله الرحمن الرحیم

شماره دادنامه: ۱۴۵ الی ۱۴۷

تاریخ دادنامه: ۲۶/۲/۱۳۹۶

کلاسه پرونده: ۹۵/۱۳۳۹، ۹۵/۱۳۲۱، ۹۵/۱۳۲۰

مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری

شاکی: آقای حمزه شکریان زینی

موضوع شکایت و خواسته: ۱- ابطال ماده ۵۸ تعرفه عوارض سال ۱۳۹۵ شورای اسلامی شهر همدان در خصوص بهای خدمات استفاده از معابر و زیرساخت معابر عمومی ۲- ابطال مواد ۲۷ و ۱۲ تعرفه عوارض سال ۱۳۹۴ شورای اسلامی شهر گرگان ۳- ابطال ردیف ۲۷ از فصل ۱ تعرفه سالانه عوارض و بهای خدمات شورای اسلامی شهر بندرعباس در سال ۱۳۹۵ در خصوص عوارض پذیره و اجازه تاسیسات شهری در اجرای مقررات ماده ۹۲ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال ۱۳۹۲

گردش کار: ۱- به موجب ماده ۵۸ تعرفه عوارض سال ۱۳۹۵ شورای اسلامی شهر همدان، بهای خدمات استفاده از معابر و زیرساخت معابر عمومی و به موجب مواد ۲۷ و ۱۲ تعرفه عوارض سال ۱۳۹۴ شورای اسلامی شهر گرگان و همچنین به موجب ردیف ۲۷ از فصل ۱ از تعرفه سالانه عوارض و بهای خدمات شورای اسلامی شهر بندرعباس در سال ۱۳۹۵ عوارض پذیره و اجاره تاسیسات شهری تصویب شده است.

۲- در پرونده کلاسه های ۹۵/۱۳۲۰ و ۹۵/۱۳۲۱ و ۹۵/۱۳۳۹ هیات عمومی آقای حمزه شکریان زینی به موجب دادخواستی اعلام کرده است که در تصویب این مصوبات مفاد آراء هیات عمومی به شماره دادنامه های ۱۶۰-۶/۳/۱۳۹۲ و ۶۶ الی ۸۶- ۲/۲/۱۳۹۲ در زمینه ابطال مصوبات شورای اسلامی شهرهای مختلف کشور در وضع عوارض حق الارض رعایت نشده است و با لحاظ ماده ۹۲ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری ابطال مصوبات یاد شده را از تاریخ تصویب درخواست کرده است.

۳- رئیس دیوان عدالت اداری پس از ملاحظه نظریه مشاوران خود مبنی بر اینکه موضوع از مصادیق ماده ۹۲ قانون مذکور است، با رسیدگی به پرونده در اجرای ماده ۹۲ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال ۱۳۹۲ در خصوص موضوع موافقت می کند.

متن تعرفه های مورد اعتراض به قرار زیر است:

"تعرفه عوارض و بهای خدمات و سایر درآمدهای موضوع ماده ۳۰ آیین‌نامه مالی شهرداری بندرعباس

ردیف

عنوان

ماخذ محاسبه

توضیحات

۲۵

۲۶

۲۷

حق الارض

احداث شبکه برف فشار ضعیف و فشار قوی

کل عوارض حفاری×ضریب گروه بندی خیابانها و معابر و شوارع

طول مسیر×حریم×فهرست بها×ضریب گروه بندی خیابانها و معابر

(حریم فشار ضعیف ۵/۱ متر حریم فشار قوی ۳ متر)

شریانهای اصلی به میزان ۵۰% کل هزینه های ترمیمی (محاسبه شده بر اساس فهرست بها)

خیابانهای درجه یک به میزان ۴۰% کل هزینه های ترمیم (محاسبه شده بر اساس فهرست بها)

خیابانهای درجه دو به میزان ۳۰% کل هزینه های ترمیم (محاسبه شده بر اساس فهرست بها

معابر درجه سه به میزان ۱۵% هزینه های ترمیم (محاسبه شده بر اساس فهرست بها

معابر بیش از ۸ متر عرض ملاک محاسبه عرض حفاری به علاوه یک متر می‌باشد.

گروه بندی خیابانها

درجه یک: خیابانهای بیش از ۱۲ متر عرض

درجه دو: خیابانهای از ۸ تا ۱۲ متر عرض

درجه سه: معابر کمتر از ۸ متر

«ماده دوازده: عوارض پذیره تاسیاست شهری

ردیف

نوع عوارض

ضریب عوارض

۱

تاسیسات و تجهیزات شهری مانند منبع آب، پست ترانسفورماتور، پست گاز، پست مخابرات و غیره

S.P ۱۱

۲

دکلهای برق و مخابرات (BTS)، کیوسک تلفن و امثال آن

S.P ۱۱

تبصره ۱: مستند به تبصره ۱ماده ۵۰ قانون مالیات بر ارزش افزوده تعرفه عوارض نصب دکل (BTS) تلفن همراه در ملک اشخاص به شرح ذیل اعلام می‌گردد:

S×K.P

قیمت منطقه ای روز بر اساس تعرفه دارایی = P

مساحت = S

ضریب = K

تبصره ۲: مبلغ فوق از حداقل ۰۰۰/۰۰۰/۲۰ ریال باید کمتر نگردد.

ماده بیست و هفت: عوارض اجاره تاسیسات شهری

مرجع: ماده ۱۰۱ و تبصره ۶ ماده ۹۶ قانون شهرداریها

در خصوص عوارض اجاره تاسیسات شهری قابل وصول از شرکتهای حفار (آب و فاضلاب، برق، مخابرات، گاز، نفت) که انشعابات خود را در معابر عمومی، خیابانها و کوچه ها احداث نموده‌اند عوارض به شرح جدول ذیل به صورت ماهیانه محاسبه و اخذ می‌گردد:

ردیف

شرح

مبلغ ماهیانه عوارض (ریال)

۱

بابت لوله های شرکت آب و فاضلاب و گاز در خیابانهای تا ۱۴ متر برای هر متر طول

۱۵۰

۲

بابت لوله های شرکت آب و فاضلاب و گاز در خیابانهای تا ۳۰ متر برای هر متر طول

۲۰۰

۳

بابت کابلهای زیر زمینی شرکت مخابرات و برق برای هر متر طول

۱۵۰

۴

بابت کافوهای مخابراتی در سطح شهر هر عدد

۲۵۰۰

۵

بابت تیرهای برق فاقد روشنایی در سطح شهر هر عدد

۶۰۰۰

۶

بابت تیرهای ترانسدار برق در سطح شهر هر عدد

۱۵۰۰۰

۷

بابت ترانسهای برق اتاقکی برای هر مترمرع

۲۵۰۰۰

۸

بابت لوله های انتقال نفت در محدوده شهر برای هر متر طول

۳۰۰

ماده ۵۸: تعرفه مصوب عوارض سال ۱۳۹۵ شهرداری همدان

بهای خدمات استفاده از معابر و زیرساخت معابر عمومی

کد: ۰۳۰۱۰۰۱

ماده ۵۸

بهای خدمات استفاده از معابر و زیرساخت معابر عمومی قابل وصول از شرکتهای آب و فاضلاب، برق، مخابرات و گاز که مرتبط با وزارتخانه و شرکتهای دولتی و غیره می‌باشند به شرح ذیل وصول گردد:

الف: جهت استفاده از معبر توسط شرکتهای آب و فاضلاب، برق، مخابرات و گاز برای هر مترمربع در کلیه کوچه ها، خیابانها و معابر عمومی L×P×۱۰% وصول گردد که در L طول و P متوسط قیمت منطقه ای های سطح شهر است.

ب: جهت پستهای مخابراتی در معابر و پیاده روها سالیانه ps ۸ وصول گردد.

ج: جهت کیوسکهای تلفن سالیانه ps ۸ وصول گردد.

تبصره ۱: از ابتدای سال ۱۳۹۵ کمیته ای متشکل از کارشناسان واحد حفاری مناطق و معاونت فنی جهت متراژ تاسیسات زیرزمینی تشکیل گردد و حسب هر مورد پرونده تشکیل شده، ادارات و سازمانهای مشمول ملزم به پیش بینی اعتبار آن در بودجه سال آتی خود هستند.

عوارض ماهیانه و نصب دکلهای مخابراتی (ایرانسل، همراه اول، رایتل و تالیا) به شرح جدول ذیل وصول گردد:

مجوز نصب دکل

S×P ۵

عوارض ماهیانه در املاک شهرداری

S×P ۱.۵

عوارض ماهیانه در املاک خصوصی

S×P ۱۰

تبصره ۲: حداقل قیمت منطقه ای در جدول فوق در مناطق ۱ و ۲ برابر ۰۰۰/۵۰ ریال و مناطق ۳ و ۴ برابر ۰۰۰/۴۰ ریال منظور گردد.

تبصره ۳: به هنگام تنظیم قرارداد واحد املاک شهرداریها موظفند نسبت به اخذ بیمه و تعهد خسارت و ایمنی های مورد نظر از شرکتها اقدام نمایند.

تبصره ۴: به ازای افزایش هر اپراتور بهره برداری کننده از هر دکل ۱۰۰% از عوارض ماهیانه در املاک شهرداری و یا املاک خصوصی معاف خواهد شد.

تبصره ۵: اجاره دکل در سال ۱۳۹۵ بر اساس عرض معبر به شرح جدول ذیل وصول گردد:

اجاره ماهیانه (ریال)

شهرداری مناطق

معابر تا ۱۰ متر

معابر ۱۲ تا ۱۸ متر

معابر ۲۴ متری به بالا

پارکها و فضای عمومی

رفوژ بلوارها

۰۰۰/۰۰۰/۱۴

۰۰۰/۰۰۰/۱۲

۰۰۰/۰۰۰/۱۰

۰۰۰/۰۰۰/۱۲

ممنوع

تبصره ۶: اجاره ماهیانه آنتن میکرو ۵۰% جدول فوق لحاظ شود.

توضیح: اجاره دکل و آنتن میکرو با رعایت شرایط ذیل امکان پذیر است:

الف: نصب دکل در رفوژها به دلیل تخریب منظر شهری ممنوع می‌باشد.

ب: چنانچه دکل در پارکها نصب شود از محل بازی کودکان حریم ۱۰۰ متری آنها رعایت گردد.

پ: به منظور حفظ سلامتی شهروندان نصب دکل در معابر، حداقل ۱۰ متر از محلهای سکونت فاصله داشته باشد.

ت: در نصب دکلها از نظر استحکام، فوندانسیون تمهیدات لازم اندیشیده و رعایت شود.

ث: حریم مهد کودکها و مدارس در جهت تامین سلامتی کودکان رعایت شود.

ج: از نصب آنتهای BTS در اماکن مسکونی، بهداشتی و آموزشی ممانعت شود مگر پس از اخذا مجوز از مراجع ذیربط، ضمناً شهرداری اقدامات لازم در جهت جمع آوری دکلهای نصب شده در کاربری غیر مجاز را به عمل آورد.

چ: قراردادها ی منعقده نصب دکل با تایید شورای اسلامی شهر قابل اجرا می‌باشد.

ح: طراحی استقرار دکلها به گونه ای باشد که محیط اطاق آنها با زباله آلوده نشود."

در اجرای ماده ۹۲ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری از شوراهای اسلامی شهرهای همدان، گرگان و بندرعباس خواسته شد نمایندگان خود را به جلسه معرفی کنند.

هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ ۲۶/۲/۱۳۹۶ با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان و نیز با حضور نماینده شورای اسلامی شهر همدان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است.

رای هیات عمومی

مطابق ماده ۹۲ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال ۱۳۹۲، مقرر شده است که: «چنانچه مصوبه ای در هیات عمومی ابطال شود، رعایت مفاد رای هیات عمومی در مصوبات بعدی الزامی است. هرگاه مراجع مربوط، مصوبه جدیدی مغایر رای هیات عمومی تصویب کنند، رئیس دیوان موضوع را خارج از نوبت، بدون رعایت مفاد ماده ۸۳ قانون مذکور و فقط با دعوت نماینده مرجع تصویب کننده در هیات عمومی مطرح می‌نماید.» نظر به اینکه در آراء شماره ۱۶۰-۶/۳/۱۳۹۲ و ۶۶ الی ۸۶ -۲/۲/۱۳۹۲ هیات عمومی دیوان عدالت اداری مصوبات تعدادی از شوراهای اسلامی شهرهای کشور مبنی بر دریافت عوارض حق الارض به لحاظ مغایرت با قانون و خروج از حدود اختیارات ابطال شده است و شورای اسلامی شهر همدان در تصویب ماده ۵۸ تعرفه عوارض سال ۱۳۹۵، شورای اسلامی شهر گرگان به موجب مواد ۱۲ و ۲۷ تعرفه عوارض سال ۱۳۹۴ و شورای اسلامی شهر بندرعباس در ردیف ۲۷ فصل ۱ تعرفه عوارض و بهای خدمات سال ۱۳۹۵ مبادرت به تصویب عوارض حق الارض کرده اند، بنابراین قسمت های مورد شکایت از تعرفه های یاد شده به لحاظ مغایرت با آراء هیات عمومی با استناد به بند ۱ ماده ۱۲ و مواد ۱۳ و ۸۹ و ۹۲ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال ۱۳۹۲ از تاریخ تصویب ابطال می‌شود.

محمدکاظم بهرامی - رئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری