رای شماره ۱۵۵ مورخ ۱۴۰۱/۰۱/۲۳ هیات عمومی دیوان عدالت اداری

بسم الله الرحمن الرحیم

شماره دادنامه: ۱۴۰۱۰۹۹۷۰۹۰۵۸۱۰۱۵۵

تاریخ دادنامه: ۲۳؍۱؍۱۴۰۱

شماره پرونده: ۰۰۰۲۳۴۵

مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری

شاکی: آقای ایمان قوامی فرد

موضوع شکایت و خواسته: ابطال ماده ۱۳ تعرفه عوارض و بهای خدمات سال ۱۴۰۰ شورای اسلامی شهر بندر ترکمن

گردش کار: شاکی به موجب دادخواستی ابطال ماده ۱۳ تعرفه عوارض و بهای خدمات سال ۱۴۰۰ شورای اسلامی شهر بندر ترکمن را خواستار شده است و در جهت تبیین خواسته اعلام کرده است که:

" با عنایت به اینکه کاهش عقب ساخت و کمترشدن مقدار بر اصلاحی ناشی از تغییرات طرح تفصیلی شهر است که طبق ماده ۵ قانون تاسیس شورای عالی شهرسازی و معماری در صلاحیت کمیسیون این ماده است و شورای اسلامی شهر و شهرداری فاقد صلاحیت در این مورد هستند و مضافاً اینکه تغییری روی ملک شخص ایجاد نمی‌نماید بلکه ضوابط و حدود معابر شهری را معین می کند لذا از این منظر نیز شهرداری خدمتی ارائه نمی دهد تا به تناسب آن و وفق بند ۱ ماده ۳۵ قانون تشکیلات شوراها عوارض آن را دریافت نماید. همچنین طبق بند (الف) ماده ۱۷۴ قانون برنامه پنجم توسعه مصوب ۱۳۹۰ سیاست کاهشی عوارض به عنوان سیاست کلی در عوارض پذیرفته شده است. همچنین طبق ماده ۵۹ قانون رفع موانع تولید درخواست یا دریافت وجه مازاد بر عوارض قانونی هنگام صدور پروانه یا پس از صدور پروانه توسط شهرداریها ممنوع است. از طرف دیگر طبق ماده ۴ قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت مصوب ۱۳۸۰ و نیز تبصره ۳ ماده ۶۲ قانون برنامه پنجم توسعه مصوب ۱۳۹۰ اخذ هرگونه وجه باید به موجب قانون باشد. علی هذا با توجه به مراتب معنونه مرقوم ابطال مصوبه معترض به از تاریخ تصویب مورد استدعاست. "

متن مقرره مورد شکایت به شرح زیر است:

" تعرفه پیشنهادی عوارض و بهای خدمات شهری و ارزش منطقه ای سال ۱۴۰۰ شهرداری

ماده ۱۳- عوارض کاهش عقب ساخت در هنگام صدور پروانه ساختمانی

در صورت کاهش در عقب ساخت به ازای هر مترمربع عرصه p ۲ عوارض محاسبه و اخذ گردد.

......... - شهردار بندرترکمن- رئیس شورای اسلامی شهر- فرماندار شهرستان ترکمن "

در پاسخ به شکایت مذکور، شهردار شهرداری بندرترکمن به موجب لایحه شماره ۱۴۰۰؍۸۱۴۲-۲۵؍۹؍۱۴۰۰ توضیح داده است که:

" به استحضار می رساند پیش نویس دفترچه عوارض هر سال در آذرماه سال قبل از آن در قالب کلی که استانداری برای کلیه شهرها ارسال می کند تهیه می‌شود. پس از تهیه دفترچه پیشنهادی و تصویب در جلسه شورای اسلامی شهر جهت تایید نهایی و تطبیق آن با قانون به کمیته انطباق مستقر در فرمانداری ارسال می‌شود. ضمناً شهرداری بندرترکمن در هنگام صدور پروانه این عوارض را دریافت نکرده و پروانه ساختمان با رعایت ضوابط شهرسازی صادر می‌شود این بند عوارض برای آن دسته از پرونده هایی که به دلیل عدم رعایت عقب ساخت به کمیسیون ماده صد ارجاع و رای بر ابقای بنا صادر می‌شود پیش بینی شده است. "

هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ ۲۳؍۱؍۱۴۰۱ با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است.

رای هیات عمومی

نظر به اینکه مطابق ماده ۷ قانون تاسیس شورای عالی شهرسازی و معماری ایران مصوب سال ۱۳۵۱ با اصلاحات بعدی شهرداری ها مکلف به اجرای مصوبات شورای عالی شهرسازی و معماری ایران هستند، همچنین بر اساس ماده ۵ قانون یاد شده تصویب طرح های تفصیلی شهری و تغییرات آنها بر عهده کمیسیون استانی موضوع همان ماده قانونی است، بنابراین ماده ۱۳ تعرفه عوارض و بهای خدمات سال ۱۴۰۰ شورای اسلامی شهر بندرترکمن که تحت عنوان عوارض کاهش عقب ساخت در هنگام صدور پروانه ساختمانی به تصویب رسیده و مطابق آن عدم رعایت مقررات طرح تفصیلی در خصوص حد معابر با اخذ عوارض تجویز شده است، مغایر قانون و خارج از حدود اختیارات مرجع تصویب می‌باشد و مستند به بند ۱ ماده ۱۲ و مواد ۱۳ و ۸۸ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال ۱۳۹۲ از تاریخ تصویب ابطال می‌شود./

حکمتعلی مظفری

رئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری