رای شماره ۱۵۶۲ مورخ ۱۴۰۰/۰۶/۲۳ هیات عمومی دیوان عدالت اداری
بسم الله الرحمن الرحیم
شماره دادنامه: ۱۵۶۲
تاریخ دادنامه: ۱۴۰۰/۰۶/۲۳
شماره پرونده: ۰۰۰۰۳۶۷
مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری
شاکی: آقای محمد افتخاری
موضوع شکایت و خواسته: ابطال بند ۴ مصوبه شماره ۵۶ ص ۱۳۹۹ - ۱۷/۱۰/۱۳۹۹ شورای اسلامی شهر نیریز در خصوص عوارض تفکیک عرصه کمتر از ۵۰۰ مترمربع
گردش کار: شاکی به موجب دادخواستی ابطال بند ۴ مصوبه شماره ۵۶ ص ۱۳۹۹ - ۱۷/۱۰/۱۳۹۹ شورای اسلامی شهر نی ریز در خصوص عوارض تفکیک عرصه کمتر از ۵۰۰ مترمربع را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته اعلام کرده است که:
«احتراماً اینجانب به شرح ذیل به اقدامات غیرقانونی شهرداری نی ریز معترض می باشم و تقاضای رسیدگی به شرح خواسته را دارم: اینجانب یک باب مغازه به مساحت ۷۵/۱۸۹ مترمربع تحت پلاک ۸۸/۲۷۲۰ در محدوده خدماتی شهری خریداری نموده ام و جهت اخذ سند مالکیت ششدانگی از قانون تعیین تکلیف اراضی و ساختمانهای فاقد سند رسمی در اداره ثبت اسناد و املاک نی ریز اقدام و به موجب مستندات کمیسیون مزبور با بررسی کلیه جهات و استعلام مبادرت به صدور سند ششدانگی نموده ام. اکنون که جهت خرید انشعاب آب در پلاک فوق الذکر مراجعه نموده ام اداره آب شهرستان نی ریز طی استعلام از شهرداری اقدام که در دبیرخانه شهرداری نی ریز به شماره ۱۸۳۰۸-۲۰/۱۲/۱۳۹۹ دارای کد نوسازی ۴۲-۹۶-۶-۱ ثبت گردید. شهرداری نیریز در پاسخ به استعلام مربوطه اینجانب را مکلف به پرداخت عوارض تفکیک زیر ۵۰۰ مترمربع حسب مصوبه شماره ۵۶ص۱۳۹۹- ۱۷/۱۰/۱۳۹۹ شورای اسلامی نی ریز مینماید و این در حالی است که ماده ۱۰۱ اصلاحی قانون شهرداری به املاکی که از طریق مراجعه اشخاص به شهرداری جهت تفکیک مراجعه مینماید و همچنین وفق تبصره ۳ ماده ۱۰۱ اصلاحی قانون شهرداری مصوب سال ۱۳۹۰ (تبصره ۳- در اراضی با مساحت بیشتر از ۵۰۰ مترمربع که دارای سند ششدانگ است شهرداری برای تامین سرانه فضای عمومی و خدماتی تا سقف ۲۰ درصد و برای تامین اراضی مورد نیاز احداث شوارع و معابر عمومی شهر در اثر تفکیک و افراز از این اراضی مطابق با طرح جامع و تفصیلی با توجه به ارزش افزوده ایجاد شهر از عمل تفکیک برای مالک تا ۲۰ درصد از باقیمانده اراضی را دریافت مینماید شهرداری مجاز است با توافق مالک قدرالسهم مذکور را بر اساس قیمت روز زمین طبق نظر کارشناس رسمی دادگستری دریافت نماید) اراضی با مساحت بیشتر از ۵۰۰ مترمربع اشاره دارد و املاکی که از طریق قانون تعیین تکلیف اراضی و ساختمان های فاقد سند رسمی دارای سند میباشند و همچنین اراضی با مساحت کمتر از ۵۰۰ مترمربع را شامل نمی گردد. ضمن اینکه ماده ۱۰۱ قانون یاد شده (تبصره۳) مصوب مجلس شورای اسلامی میباشد و شوراهای اسلامی شهرها مجاز به تصویب آییننامه اجرایی بر مصوبات مجلس شورای اسلامی نمیباشد و همچنین شهرداری عوارض تفکیک اعیان عرصه های زیر ۵۰۰ مترمربع را مطالبه نموده است. با توجه به اینکه در آراء متعدد هیات عمومی دیوان عدالت اداری وضع عوارض برای تفکیک در تمام اشکال آن در مصوبات شوراهای اسلامی شهرها مغایر قانون و خارج از حدود اختیارات تشخیص و ابطال شده است، بنابراین مصوبه شورای اسلامی شهر نی ریز به شماره ۵۶ص۱۳۹۹- ۱۷/۱۰/۱۳۹۹ مبنی بر وضع عوارض تفکیک و افراز عرصه کمتر از ۵۰۰ مترمربع از تاریخ تصویب با استناد به آراء متعدد هیات عمومی دیوان عدالت اداری از جمله رای شماره ۱۲۰۸- ۶/۱۰/۱۳۹۹ و ۵۸۰- ۱۷/۴/۱۳۹۹ مغایر قانون و خارج از حدود اختیارات قانونی بوده لذا تقاضای ابطال بند ۴ مصوبه عوارض تفکیک عرصه های کمتر از ۵۰۰ مترمربع شماره ۵۹ص۱۳۹۹ - ۱۷/۱۰/۱۳۹۹ از تاریخ تصویب شورای اسلامی شهرستان نی ریز را از محضرتان خواستارم.»
متن مقرره مورد اعتراض به شرح زیر است:
«شورای اسلامی شهر نی ریز
شماره: ۵۶ص۱۳۹۹ تاریخ: ۱۷/۱۰/۱۳۹۹ پیوست: ندارد
عنوان جلسه
بررسی نامه های وارده
نوع جلسه
عادی
شماره جلسه
۲۶۲
تاریخ جلسه
۱۵/۱۰/۱۳۹۹
ساعت شروع
۱۷:۳۰
......
......
.....
۴- تفکیک عرصه کلیه املاک زیر ۵۰۰ مترمربع به میزان ۱۰% »
طرف شکایت علیرغم ارسال و ابلاغ نسخه دوم دادخواست و ضمائم آن تا زمان رسیدگی به پرونده هیچ گونه پاسخی ارسال نکرده است.
هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ ۲۳/۶/۱۴۰۰ با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است.
رای هیات عمومی
با توجه به اینکه براساس ماده ۱۰۱ اصلاحی قانون شهرداری، حقالسهم شهرداریها از تفکیک در املاک و اراضی بیش از پانصد مترمربع تجویز شده است و با عنایت به اینکه در آرای متعدد هیات عمومی دیوان عدالت اداری از جمله دادنامه شماره ۳۱۵ - ۱۳/۴/۱۳۹۶ این هیات وضع عوارض تفکیک عرصه اراضی و اعیان ساختمان ها مغایر با قانون و خارج از حدود اختیارات تشخیص و ابطال شده است، بنابراین بند ۴ صورتجلسه شماره ۵۶ ص ۱۳۹۹ - ۱۷/۱۰/۱۳۹۹ شورای اسلامی شهر نی ریز مبنی بر تفکیک عرصه کلّیه املاک زیر ۵۰۰ مترمربع به میزان صد درصد خلاف قانون و خارج از حدود اختیار است و مستند به بند ۱ ماده ۱۲ و مواد ۱۳ و ۸۸ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال ۱۳۹۲ از تاریخ تصویب ابطال میشود.
حکمتعلی مظفری- رئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری