رای شماره ۱۷۱۷ مورخ ۱۳۹۹/۱۱/۱۴ هیات عمومی دیوان عدالت اداری
بسم الله الرحمن الرحیم
شماره دادنامه: ۱۷۱۷
تاریخ دادنامه: ۱۴/۱۱/۱۳۹۹
شماره پرونده: ۹۸۰۲۶۷۰
مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری
شاکی: سازمان بازرسی کل کشور
موضوع شکایت و خواسته: ابطال بخشنامه شماره ۱۰۰/۲۰/۱۳۳۶۶/۹۶-۳۰/۱/۱۳۹۶ وزارت نیرو
گردش کار: شاکی به موجب درخواستی ابطال بخشنامه شماره ۱۰۰/۲۰/۱۳۳۶۶/۹۶-۳۰/۱/۱۳۹۶ وزارت نیرو را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته اعلام کرده است که:
« بر اساس اطلاعات دریافتی از معاونت امور مشترکین آبفای استان سمنان، وجوهی به استناد تبصره ۳ از سال ۱۳۹۵ تا به حال در شهرهای آرادان، امیریه، ایوانکی، بسطام، بیارجمند، دامغان، درجزین، دیباج، رودیان، سرخه، سمنان، شاهرود، شهمیرزاد، کلاته رودبار، گرمسار، مجن، مهدی شهر، میامی از مشترکین اخذ گردیده است که مستند آن نامه شماره ۱۰۰/۲۰/۱۳۶۶/۹۶-۳۰/۱/۱۳۹۶ وزارت نیرو اعلام شده است. با عنایت به اینکه بر اساس تبصره ۳ ماده واحده پیشنهاد شرکت آب و فاضلاب پس از اخذ مجوز از هیات مورد اشاره در متن قانون بایستی به تصویب وزارت نیرو برسد. لذا شرکت آبفای استان سمنان مصوبه شورای اسلامی هر شهر را جهت تصویب و اعلام نظر نهایی به وزارت نیرو ارسال نموده و بعد از اخذ مجوز لازم از وزارت نیرو مبالغ مربوط به تبصره ۳ را در قبوض مشترکین اعمال نموده است. در بررسی مجوزهای وزارت نیرو برای هر شهر موارد ذیل تاکید گردیده که آبفای استان بر اساس آن عمل مینماید.
۱- وجوه حاصله از اجرای تبصره ۳ ماده واحده صرفاً جهت اجرای طرح ها و پروژه های آن شهر هزینه گردد.
۲- گزارش پیشرفت و اعمال تبصره ۳ به طور مستمر به شورای اسلامی هر شهر و شرکت آب و فاضلاب کشور ارائه گردد.
۳- شرکت آب و فاضلاب موظف است مبالغ مصوب وزارتخانه را به صورت جداگانه تحت عنوان « تبصره ۳ » در صورت حساب مشترکین درج نماید.
بنا به مراتب و از آنجا که در تبصره ۳ ماده واحده قانون ایجاد تسهیلات برای توسعه طرح های فاضلاب و بازسازی شبکه های آب شهری، بررسی و تایید راهکارهای مشارکت مالی و سایر بخشها و ایجاد تسهیلات برای اجرای طرح های آب و فاضلاب شهرها... تکلیف شده است و در این تبصره اجازه ای به وزارت نیرو مبنی بر اخذ وجه از مشترکین داده نشده است. به عبارت دیگر تعیین راه کار های مشارکت، به معنای الزام مشترکین به پرداخت سهم نمیباشد. از این رو مصوبه مذکور خلاف قانون و خارج از حدود اختیارات وزیر نیرو بوده و ابطال آن با لحاظ ماده ۱۳ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری از زمان تصویب مورد درخواست میباشد.»
۲- متن مقرره مورد اعتراض به شرح زیر است:
« شرکت آب و فاضلاب استان سمنان
موضوع: یکسان سازی مبالغ تبصره ۳ ابلاغیه های شهرهای استان سمنان با مصوبات شورای اسلامی در خصوص تبصره ۳ ماده واحده
با سلام، پیرو ابلاغیه های شماره ۱۰۰/۳۱/۱۳۲۵۸/۹۵ - ۱۱/۲/۱۳۹۵ و ۱۰۰/۳۱/۱۱۶۵۸/۹۵-۲۸/۱/۱۳۹۵ و ۱۰۰/۳۱/۱۱۴۳۳/۹۵ - ۲۵/۱/۱۳۹۵ و ۱۰۰/۳۱/۱۳۲۲۸/۹۵ - ۱۱/۲/۱۳۹۵ و ۱۰۰/۳۱/۵۳۴۰۹/۹۴ -۱۹/۱۲/۱۳۹۴ در خصوص «پیشنهاد مشارکت مالی مردم موضوع تبصره (۳) ماده واحده قانون ایجاد تسهیلات برای توسعه طرح های فاضلاب و بازسازی شبکه آب شهری مصوب ۲۴/۳/۱۳۷۷ مجلس شورای اسلامی» و پیرو مصوبه ستاد هدفمند سازی یارانه ها به شماره ۱۰۵۹۷۶-۱۲/۹/۱۳۹۳ مبنی بر دریافت تبصره های قانونی در قبوض مشترکین، بدین وسیله پیشنهادهای ارقام مندرج در متن مصوبات فوق الذکر به شرح ذیل اصلاح و از تاریخ ۱/۴/۱۳۹۶ جهت اجرا ابلاغ میگردد. سایر موارد به قوت خود باقی است.
۱- سمنان، شاهرود و مهدیشهر
الف) از کلیه مشترکین آب در بخش خانگی، مبالغی به شرح ارقام مندرج در جدول شماره ۱ به تناسب میزان آب مصرفی ماهانه هر واحد به عنوان سهم تبصره ۳ ماده واحده از طریق درج در قبوض دریافت گردد:
جدول شماره (۱)
بازه مصرف هر واحد (متر مکعب در ماه) سهم تبصره (۳) ماده واحده «نسبت به مازاد» (ریال به ازای هر متر مکعب)
۰ < x ≤۵ ۰
۵ < x ≤۱۰ ۰
۱۰ < x ≤۱۵ ۱۰۰۰
۱۵ < x ≤۲۰ ۱۰۰۰
۲۰ < x ≤۲۵ ۳۰۰۰
۲۵ < x ≤۳۰ ۳۰۰۰
۳۰ < x ≤۳۵ ۴۰۰۰
۳۵< x ≤۴۰ ۴۰۰۰
۴۰< x ≤۵۰ ۵۰۰۰
X۵۰ ۵۰۰۰
X: میزان مصرف ماهانه هر واحد مسکونی
ب) از کلیه مشترکن آب غیر خانگی، به ازای هر متر مکعب آب مصرفی مبلغ پنج هزار (۵۰۰۰) ریال به عنوان سهم تبصره ۳ ماده واحده در قبوض دریافت گردد.
۲- میامی، دیباج، دامغان، امیریه، کلاته رودبار، گرمسار، بسطام و مجن
الف) از کلیه مشترکین آب در بخش خانگی، مبالغی به شرح ارقام مندرج در جدول شماره ۱ به تناسب میزان آب مصرفی ماهانه هر واحد به عنوان سهم تبصره ۳ ماده واحده از طریق درج در قبوض دریافت گردد:
جدول شماره (۱)
بازه مصرف هر واحد (متر مکعب در ماه) سهم تبصره (۳) ماده واحده «نسبت به مازاد» (ریال به ازای هر متر مکعب)
۰ < x ≤۵ ۱۰۰۰
۵ < x ≤۱۰ ۱۰۰۰
۱۰ < x ≤۱۵ ۲۰۰۰
۱۵ < x ≤۲۰ ۲۰۰۰
۲۰ < x ≤۲۵ ۳۰۰۰
۲۵ < x ≤۳۰ ۳۰۰۰
۳۰ < x ≤۳۵ ۴۰۰۰
۳۵< x ≤۴۰ ۴۰۰۰
۴۰< x ≤۵۰ ۵۰۰۰
X۵۰ ۵۰۰۰
X: میزان مصرف ماهانه هر واحد مسکونی
ب) از کلیه مشترکن آب غیر خانگی، به ازای هر متر مکعب آب مصرفی مبلغ پنج هزار (۵۰۰۰) ریال به عنوان سهم تبصره ۳ ماده واحده در قبوض دریافت گردد.
۳- ایوانکی
الف) از کلیه مشترکین آب در بخش خانگی، مبالغی به شرح ارقام مندرج در جدول شماره ۱ به تناسب میزان آب مصرفی ماهانه هر واحد به عنوان سهم تبصره ۳ ماده واحده از طریق درج در قبوض دریافت گردد:
جدول شماره (۱)
بازه مصرف هر واحد (متر مکعب در ماه) سهم تبصره (۳) ماده واحده «نسبت به مازاد» (ریال به ازای هر متر مکعب)
۰ < x ≤۵ ۰
۵ < x ≤۱۰ ۰
۱۰ < x ≤۱۵ ۱۰۰۰
۱۵ < x ≤۲۰ ۱۰۰۰
۲۰ < x ≤۲۵ ۲۰۰۰
۲۵ < x ≤۳۰ ۲۰۰۰
۳۰ < x ≤۳۵ ۳۰۰۰
۳۵< x ≤۴۰ ۳۰۰۰
۴۰< x ≤۵۰ ۴۰۰۰
X۵۰ ۵۰۰۰
X: میزان مصرف ماهانه هر واحد مسکونی
ب) از کلیه مشترکن آب غیر خانگی، به ازای هر متر مکعب آب مصرفی مبلغ پنج هزار (۵۰۰۰) ریال به عنوان سهم تبصره ۳ ماده واحده در قبوض دریافت گردد.
۴- رودیان
الف) از کلیه مشترکین آب در بخش خانگی، مبالغی به شرح ارقام مندرج در جدول شماره ۱ به تناسب میزان آب مصرفی ماهانه هر واحد به عنوان سهم تبصره ۳ ماده واحده از طریق درج در قبوض دریافت گردد:
جدول شماره (۱)
بازه مصرف هر واحد (متر مکعب در ماه) سهم تبصره (۳) ماده واحده «نسبت به مازاد» (ریال به ازای هر متر مکعب)
۰ < x ≤۵ ۰
۵ < x ≤۱۰ ۰
۱۰ < x ≤۱۵ ۱۰۰۰
۱۵ < x ≤۲۰ ۱۰۰۰
۲۰ < x ≤۲۵ ۲۰۰۰
۲۵ < x ≤۳۰ ۲۰۰۰
۳۰ < x ≤۳۵ ۴۰۰۰
۳۵< x ≤۴۰ ۴۰۰۰
۴۰< x ≤۵۰ ۵۰۰۰
X۵۰ ۵۰۰۰
X: میزان مصرف ماهانه هر واحد مسکونی
۵- سرخه
الف) از کلیه مشترکین آب در بخش خانگی، مبالغی به شرح ارقام مندرج در جدول شماره ۱ به تناسب میزان آب مصرفی ماهانه هر واحد به عنوان سهم تبصره ۳ ماده واحده از طریق درج در قبوض دریافت گردد:
جدول شماره (۱)
بازه مصرف هر واحد (متر مکعب در ماه) سهم تبصره (۳) ماده واحده «نسبت به مازاد» (ریال به ازای هر متر مکعب)
۰ < x ≤۵ ۱۰۰۰
۵ < x ≤۱۰ ۱۰۰۰
۱۰ < x ≤۱۵ ۱۰۰۰
۱۵ < x ≤۲۰ ۱۰۰۰
۲۰ < x ≤۲۵ ۳۰۰۰
۲۵ < x ≤۳۰ ۳۰۰۰
۳۰ < x ≤۳۵ ۴۰۰۰
۳۵< x ≤۴۰ ۴۰۰۰
۴۰< x ≤۵۰ ۵۰۰۰
X۵۰ ۵۰۰۰
X: میزان مصرف ماهانه هر واحد مسکونی
ب) از کلیه مشترکن آب غیر خانگی، به ازای هر متر مکعب آب مصرفی مبلغ پنج هزار (۵۰۰۰) ریال به عنوان سهم تبصره ۳ ماده واحده در قبوض دریافت گردد.
۶- درجزین
الف) از کلیه مشترکین آب در بخش خانگی، مبالغی به شرح ارقام مندرج در جدول شماره ۱ به تناسب میزان آبمصرفی ماهانه هر واحد به عنوان سهم تبصره ۳ ماده واحده از طریق درج در قبوض دریافت گردد:
جدول شماره (۱)
بازه مصرف هر واحد (متر مکعب در ماه) سهم تبصره (۳) ماده واحده «نسبت به مازاد» (ریال به ازای هر متر مکعب)
۰ < x ≤۵ ۰
۵ < x ≤۱۰ ۰
۱۰ < x ≤۱۵ ۲۰۰۰
۱۵ < x ≤۲۰ ۲۰۰۰
۲۰ < x ≤۲۵ ۳۰۰۰
۲۵ < x ≤۳۰ ۳۰۰۰
۳۰ < x ≤۳۵ ۴۰۰۰
۳۵< x ≤۴۰ ۴۰۰۰
۴۰< x ≤۵۰ ۵۰۰۰
X۵۰ ۵۰۰۰
X: میزان مصرف ماهانه هر واحد مسکونی
ضمناً لازم است وجوه حاصله از اجرای بندهای فوق الذکر، صرفاً جهت اجرای طرح ها و پروژه های آب و فاضلاب همان شهر هزینه شده و گزارش پیشرفت آن ها به طور مستمر به شورای اسلامی شهر و شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور ارائه گردد. حمید چیت چیان»
۳- علی رغم ابلاغ دادخواست و ضمائم آن به طرف شکایت، تا زمان رسیدگی به پرونده در هیات عمومی دیوان عدالت اداری پاسخی از طرف شکایت واصل نشده است.
هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ ۱۴/۱۱/۱۳۹۹ با حضور معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است.
رای هیات عمومی
از آنجایی که مشارکت مالی مردم برای اجرای طرح های آب و فاضلاب شهری، لزوماً به معنای اخذ وجه از مردم نیست و قانونگذار در ماده (۳) قانون هدفمندکردن یارانه ها مصوب (۱۳۸۸)، تعیین قیمت آب و کارمزد جمعآوری و دفع فاضلاب را به هیات دولت واگذار کرده و شوراهای اسلامی شهر در زمان وضع مصوبات، اختیار اخذ عوارض دیگری ندارند، بنابراین بخشنامه شماره ۱۰۰/۲۰/۱۳۳۶۶/۹۶-۳۰/۱/۱۳۹۶ وزارت نیرو مستند به بند ۱ ماده ۱۲ و ماده ۸۸ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال ۱۳۹۲ ابطال میشود. ضمناً با اعمال ماده ۱۳ قانون پیش گفته موافقت نشد.
مرتضی علی اشراقی - هیات عمومی دیوان عدالت اداری - معاون قضایی دیوان عدالت اداری