رای شماره ۱۷۲ مورخ ۱۳۸۷/۰۳/۲۰ هیات عمومی دیوان عدالت اداری
تاریخ: ۲۰/۳/۱۳۸۷
شماره دادنامه: ۱۷۲
کلاسه پرونده: ۸۷/۹۰
مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری
شاکی: آقای محمدرضا زالی
موضوع شکایت و خواسته: ابطال بخشنامه شماره ۱۱۲۷/۸۶/۰۲ مورخ ۲۹/۷/۱۳۸۶ اداره تشکیلات و روشهای بانک سپه
مقدمه:شاکی در دادخواست تقدیمی خود اعلام داشته است، «اینجانب محمدرضا زالی در تاریخ ۱۷/۱۱/۱۳۸۵ نسبت به افتتاح حساب سپرده نزد بانک سپه شعبه میدان آیت الله سعیدی قم اقدام نموده و حسب شرایط و مقررات مکتوب در ظهر دفترچه حساب که نوعی قرارداد محسوب میشود امتیاز دریافت پنج میلیون تومان وام را کسب کردهام ایحال بانک سپه به طور یک جانبه شرایط اعلامی در زمان عقد قرارداد (افتتاح حساب) را تغییر داده و از پرداخت وام مذکور به اینجانب استنکاف میورزد. با توجه به ماده ۴ قانون مدنی که اثر قانون را نسبت به گذشته فاقد اثر میداند و نیز مستنداً به مواد ۲۱۹، ۲۲۰، ۲۲۱ و ۲۲۵ قانون مدنی ضمن ابطال بخشنامه مذکور بانک سپه را موظف به پرداخت مبلغ پنج میلیون تومان بفرمایید. اداره حقوقی بانک سپه در پاسخ به شکایت مذکور طی نامه شماره ۲۰۵۳۷/۸۷/۰۱ مورخ ۱۰/۲/۱۳۸۷ اعلام داشته است، به موجب صدر بخشنامه مورد اشاره (۱۱۲۷/۸۶/۰۲ - ۲۹/۷/۱۳۸۶) شروع اجرای بخشنامه تاریخ ۱/۸/۱۳۸۶ تعیین شده است و به ماقبل سرایت ندارد. ۲- به موجب بند یک بخشنامه مذکور، کلیه دارندگان حسابهای مفتوحه قبلی در صورتی که تا پایان وقت اداری ۳۰/۷/۱۳۸۶ دارای امتیازاتی باشند، پس از کسب امتیاز لازم صرفاً مجاز به دریافت یک فقره تسهیلات خرید خودرو یا یک فقره تسهیلات خرید کالای مصرفی بادوام ساخت داخل از محل یکی از حسابهای مفتوحه خواهد بود. علیهذا با توجه به مراتب مذکور و اینکه بخشنامه موصوف عطف به ماسبق نشده و زمان اجرای آن بعد از ابلاغ بخشنامه ۱/۸/۱۳۸۶ تعیین شده است، لذا تقاضای رد شکایت شاکی را دارد. هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ فوق با حضور روسا و مستشاران و دادرسان علیالبدل شعب دیوان تشکیل و پس از بحث و بررسی و انجام مشاوره با اکثریت آراء به شرح آتی مبادرت به صدور رای مینماید.
رای هیات عمومی
به موجب بند یک دستورالعمل شماره ۱۱۲۷/۸۶/۰۲ مورخ ۲۹/۷/۱۳۸۶ بانک سپه کلیه دارندگان حسابهای مفتوحه قبلی (قبل از تاریخ ۱۳/۴/۱۳۸۶) در صورتی که تا پایان وقت اداری روز ۳۰/۷/۱۳۸۶ دارای امتیازاتی باشند پس از کسب امتیاز لازم، صرفاً مجاز به دریافت یک فقره تسهیلات خودرو (تا سقف ۵۰ میلیون ریال) یا یک فقره تسهیلات خرید کالای مصرفی بادوام ساخت داخل (تا سقف ۲۰ میلیون ریال) از محل یکی از حسابهای مفتوحه خواهند بود. نظر به اینکه مفاد بند مذکور در خصوص جواز اعطاء یک فقره وام به عنوان تسهیلات خرید خودرو تا سقف ۵۰ میلیون ریال به دارندگان حسابهای مفتوحه قبل از ۱۳/۴/۱۳۸۶ مشروط به کسب امتیازات مربوط تا تاریخ ۳۰/۷/۱۳۸۶ شده است و افزایش شرط مذکور و تسری آن به اشخاصی که قبل از ۱۳/۴/۱۳۸۶ مبادرت به افتتاح حساب نموده و مشمول دریافت تسهیلات مقرر با شرایط و امتیازات زمان افتتاح حساب بودهاند از مصادیق عطف بماسبق شدن شرایط جدید و نفی حقوق مکتسب اشخاص و نتیجتاً خلاف قانون است. بنابراین بند یک دستورالعمل فوقالذکر مستنداً به قسمت دوم اصل ۱۷۰ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و ماده یک و بند یک ماده ۱۹ و ماده ۴۲ قانون دیوان عدالت اداری مصوب ۱۳۸۵ ابطال میشود.
معاون قضایی دیوان عدالت اداری- مقدسیفرد