رای شماره ۱۸۸۱ مورخ ۱۳۹۷/۰۹/۲۷ هیات عمومی دیوان عدالت اداری
بسم الله الرحمن الرحیم
شماره دادنامه: ۱۸۸۱
تاریخ دادنامه: ۲۷؍۹؍۱۳۹۷
شماره پرونده: ۹۶؍۱۵۴۷
مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری
شاکی: سازمان بازرسی کل کشور
موضوع شکایت و خواسته: ابطال مصوبه مورخ ۱۳۹۵/۰۲/۰۱ هیات امنای دانشگاه بوعلی سینا همدان
گردش کار: سازمان بازرسی کل کشور به موجب شکایت نامه شماره ۲۱۵۰۸۳-۴؍۱۰؍۱۳۹۶، ابطال مصوبه مورخ ۱؍۲؍۱۳۹۵ هیات امنای دانشگاه بوعلی سینا همدان را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته اعلام کرده است که:
" حضرت حجت الاسلام والمسلمین جناب آقای بهرامی
رئیس محترم دیوان عدالت اداری
سلام علیکم
احتراماً مصوبه مورخ ۱؍۲؍۱۳۹۵ هیات امنای دانشگاه بوعلی سینا همدان از جهت انطباق با قانون در این سازمان مورد بررسی قرار گرفت. در مصوبه مذکور تصریح شده است « مصوبه به استناد بند (ب) ماده ۲۰ قانون برنامه پنجم توسعه انتخاب موسسه حسابرسی برای انجام حسابرسی دانشگاههای عضو به کمیسیون دائمی هیات امناء تفویض گردید». با توجه به اینکه در قوانین مربوط مجوزی برای تفویض اختیار وظایف قانونی هیات امناء به مراجع دیگر پیش بینی نگردیده و در بند (ه-) ماده ۷ قانون تشکیل هیات امنای دانشگاهها و موسسات آموزش عالی و پژوهشی مصوب سال ۱۳۶۷ شورای عالی انقلاب فرهنگی نیز چنین اجازه ای ملاحظه نمی شود و اختیارات هیات امناء دانشگاهها به اعتبار شخصیت اعضای آن است و هر نوع تفویض و واگذاری اختیار در دستگاههای دولتی به مراجع دیگر، مستلزم اجازه مراجع قانونی است، بنابراین مصوبه مذکور خارج از اختیار هیات امنای آن دانشگاه میباشد، از این رو در اجرای تبصره ۲ بند (د) ماده ۲ قانون تشکیل سازمان بازرسی کل کشور اعلام میشود، خواهشمند است دستور فرمایید رسیدگی به مصوبه فوق الذکر در دستور کار هیات عمومی دیوان عدالت اداری قرار گیرد.
گفتنی است چنانچه در رسیدگی به مصوبه هیات امنای دانشگاه بوعلی سینا به مصوبه جلسه ۶۳۰ مورخ ۱۲؍۶؍۱۳۸۷ شورای عالی انقلاب فرهنگی استناد شود، باید گفت به موجب اصل ۱۷۰ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران مصوبات خلاف قوانین و مقررات اسلامی و یا خارج از حدود اختیارات واضعین قابل ابطال در دیوان عدالت اداری میباشد. از طرف دیگر شورای عالی انقلاب فرهنگی صلاحیت تحدید حدود و اختیارات یک مرجع قضایی قانونی (که مورداشاره قانون اساسی نیز قرار گرفته) را ندارد. ضمن آن که در ماده ۱۲ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری (مصوب ۱۳۹۲) حدود صلاحیت و وظایف هیات عمومی دیوان به شرح زیر اعلام شده است: «۱- رسیدگی به شکایات، تظلمات و اعتراضات اشخاص حقیقی یا حقوقی از آییننامه ها و سایر نظامات و مقررات دولتی و شهرداریها و موسسات عمومی غیر دولتی در مواردی که مقررات مذکور به علت مغایرت با شرع یا قانون و یا عدم صلاحیت مرجع مربوط یا تجاوز و یا سوء استفاده از اختیارات یا تخلفات در اجرای قوانین و مقررات یا خودداری از انجام وظایفی که موجب تضییع حقوق اشخاص میشود...» و در تبصره آن صرفاً رسیدگی به تصمیمات قضایی قوه قضاییه و آییننامه ها، بخشنامه ها و تصمیمات رئیس قوه قضاییه و مصوبات تصمیمات شورای نگهبان، مجمع تشخیص مصلحت نظام، مجلس خبرگان و شورای عالی امنیت ملی از شمول این ماده خارج است. مفهوم مخالف آن این است که به غیر از این مصوبات، مصوبات سایر دستگاههای دولتی از جمله مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی قابل رسیدگی در هیات عمومی دیوان عدالت اداری است. از این رو شایسته است بدون توجه به مصوبه جلسه ۶۳۰-۱۲؍۶؍۱۳۸۷ شورای عالی انقلاب فرهنگی به مصوبه خلاف هیات امنای دانشگاه بوعلی سینا همدان رسیدگی و اتخاذ تصمیم شود. "
متن مصوبه مورد اعتراض به قرار زیر است:
هیات امناء دانشگاه بوعلی سینا
صورتجلسه پنجمین نشست عادی از دوره هفتم هیات امنای مورخ ۱؍۲؍۱۳۹۵
دستور هفتم: (موضوع مصوبه مورخ ۱۴؍۱۱؍۱۳۹۴ کمیسیون دائمی)
گزارش حسابرسی سالهای ۱۳۹۲ و ۱۳۹۳ و انتخاب موسسه حسابرسی برای سال مالی ۱۳۹۴ دانشگاههای عضو هیات امناء
مصوبه:
به استناد بند «ب» ماده ۲۰ قانون برنامه پنجم توسعه و بند «ه-» ماده ۷ قانون نحوه تشکیل هیاتهای امنای دانشگاهها و موسسات آموزش عالی و پژوهشی و ماده ۵۵ آییننامه مالی و معاملاتی دانشگاهها، گزارش حسابرسی سال ۱۳۹۲ دانشگاه نهاوند و گزارش حسابرسی سال ۱۳۹۳ دانشگاههای بوعلی سینا و ملایر، پس از استماع اعضا به تصویب رسید و مقرر گردید در خصوص انجام موارد ذیل اقدام مقتضی معمول گردد. همچنین انتخاب موسسه حسابرسی برای انجام حسابرسی سال ۱۳۹۴ دانشگاههای عضو، به کمیسیون دائمی هیات امنای آتی تفویض گردید.
موارد مربوط به دانشگاه بوعلی سینا:
۱- انجام تعدیل سنواتی بابت زمین های دانشگاه
۲- پیگیری رفع ایراد ثبت سوابق ریالی عملیات انبار در سیستم حسابداری
۳- تفکیک اقلام اموال و اثاثیه سنوات گذشته
۴- پیگیری استقرار سیستم حسابداری دارایی های ثابت
۵- سامان دهی ساختانهای فاقد سند مالکیت
۶- پیگیری اسناد مالکیت املاک تصرف نشده واقع در تپه مصلی از طریق استانداری و مسئولین ارشد استان
موارد مربوط به دانشگاه ملایر:
۱- اقدام برای استقرار نظام حسابداری تعهدی
موارد مربوط به دانشگاه نهاوند:
۱- تعیین تکلیف ملک خریداری شده از اداره اطلاعات شهرستان نهاوند تا نشست بعدی هیات امنا
۲- تادیه ذخیره سنوات کارکنان از محل اعتبارات دانشگاه
دستور هشتم: (موضوع مصوبه مورخ ۱۲؍۱۲؍۱۳۹۴ کمیسیون دائمی)
جابه جایی بخشی از اعتبارات مصوب هزینه ای برنامه کارشناسی دانشگاه ملایر به برنامه خدمات رفاهی دانشجویان
مصوبه:
به استناد بند «ب» ماده ۲۰ قانون برنامه پنجم توسعه، تبصره ۲ ماده ۲۶ آییننامه مالی و معاملاتی دانشگاه و با عنایت به نامه شماره ۳۴۱۰-۲۱؍۱۰؍۱۳۹۴ دانشگاه ملایر با جابه جایی مبلغ ۷۸۰؍۸ میلیون ریال اعتبارات مصوب هزینه ای برنامه کارشناسی سال ۱۳۹۴ این دانشگاه به برنامه خدمات رفاهی دانشجویان، با رعایت مفاد آییننامه مالی و معاملاتی و کلیه ضوابط و مقررات مربوطه و مشروط به انجام کلیه تعهدات و پرداخت مطالبات موافقت به عمل آمد.- مشاور وزیر و رئیس مرکز هیاتهای امناء و هیاتهای ممیزه
در پاسخ به شکایت مذکور، رئیس دانشگاه بوعلی سینا به موجب لایحه شماره ۱۳۳-۲۰؍۱؍۱۳۹۷ توضیح داده است که: " مدیر محترم دفتر هیات عمومی دیوان عدالت اداری
بازگشت به ابلاغیه شماره ۹۶؍۱۵۴۷-۸؍۱۲؍۱۳۹۶ موضوع پرونده شماره ۹۶۰۹۹۸۰۹۰۵۸۰۱۲۴۲ در خصوص ایراد سازمان بازرسی کل کشور به مصوبه هفتم هیات امنای مورخ ۱؍۲؍۱۳۹۵ این دانشگاه به استحضار می رساند: موارد درخواستی دانشگاهها جهت اخذ مجوز هیات امناء ابتدا در کمیسیون دائمی هیات امناء به صورت تخصصی بررسی شده و مصوبات این کمیسیون جهت تایید نهایی در دستور کار هیات امناء قرار میگیرد. با توجه به اینکه در سال ۱۳۹۴، نامه (درخواست) انتخاب و رزومه موسسات حسابرسی از سوی دانشگاههای عضو جهت بررسی اولیه و تایید کمیسیون واصل نشده بود لذا موضوع، بدون بررسی در کمیسیون دائمی هیات امناء به طور مستقیم در دستور کار هیات امناء قرار گرفت و از آنجایی که این موضوع (انتخاب موسسات حسابرسی) مصوبه اولیه کمیسیون دائمی را نداشت و از طرفی جلسه بعدی هیات امناء ۲؍۱۱؍۱۳۹۵ بوده و تعیین موسسات حسابرسی در این جلسه برای سال ۱۳۹۴ با تاخیر زیادی مواجه می شده و لازم بوده که هر چه سریعتر نسبت به انتخاب موسسات حسابرسی اقدام گردد، بنابراین بر اساس تصمیم هیات امناء مقرر گردید که استثنائاً فقط برای سال ۱۳۹۴ (صرفاً به مدت یک سال) انتخاب موسسات حسابرسی دانشگاهها به کمیسیون دائمی تفویض گردد که این تصمیم برای سال ۱۳۹۴ انجام شده و به اتمام رسیده است. همچنین برابر مستندات پیوست و بر اساس بند «ز» ماده ۷ قانون نحوه تشکیل هیاتهای امنای دانشگاهها و موسسات آموزش عالی و پژوهشی و ماده ۱۷ آییننامه مالی معاملاتی دانشگاهها، تعیین موسسات حسابرسی برای سالهای ۱۳۹۵ و ۱۳۹۶ در تاریخ های ۲؍۱۱؍۱۳۹۵ و ۱۴؍۱۲؍۱۳۹۶ توسط خود هیات امناء مصوب شده و انجام گرفته است. لذا با عنایت به مراتب فوق الذکر و نظر به اینکه مصوبه موضوع پرونده فقط مربوط به سال ۱۳۹۴ بوده و اجرا شده است استدعای رد تقاضای سازمان بازرسی را دارد. "
هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ ۲۷؍۹؍۱۳۹۷ با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است.
رای هیات عمومی
با عنایت به اینکه در بندهای (ز) و (ه-) ماده ۷ مصوبه جلسات ۱۸۳ و ۱۸۱ سال ۱۳۶۷ شورای عالی انقلاب فرهنگی موسوم به قانون تشکیل هیات امنای دانشگاهها و موسسات آموزش عالی، وظایف و اختیارات هیات امناء به طور صریح مشخص شده است و تعیین حسابرس و خزانه دار جزء اختیارات هیات امناء قرار داده شده و امکان تفویض اختیار هیات امناء در این خصوص پیش بینی نشده است، بنابراین اینکه هیات امناء دانشگاه در مصوبه ۱؍۲؍۱۳۹۵ انتخاب موسسه حسابرسی برای سال ۱۳۹۴ دانشگاه را به کمیسیون دائمی دانشگاه واگذار و تفویض کرده از حدود اختیارات هیات امناء خارج است و مغایر مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی است، بنابراین مصوبه ۱؍۲؍۱۳۹۵ هیات امناء دانشگاه، مستند به بند ۱ ماده ۱۲ و ماد ۸۸ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال ۱۳۹۲ ابطال میشود.
محمدکاظم بهرامیرئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری