رای شماره ۱۹۰۱ مورخ ۱۳۹۹/۱۲/۰۵ هیات عمومی دیوان عدالت اداری

بسم الله الرحمن الرحیم

شماره دادنامه: ۱۹۰۱

تاریخ دادنامه: ۵/۱۲/۱۳۹۹

شماره پرونده: ۹۸۰۲۸۵۷

مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری

شاکی: آقای ناصر امینی

موضوع شکایت و خواسته: ابطال بند ۲ نامه شماره ۱۸۰۳/۰۷/۳۹۵-۱۳۹۵/۰۶/۲۳ اداره صنعت، معدن و تجارت دیواندره که متضمن حکم بند ۶ صورتجلسه مورخ ۱۳۹۹/۱۰/۲۸ کارگروه اصلاح نظام یارانه گندم، آرد و نان استان کردستان است.

گردش کار: شاکی به موجب دادخواستی ابطال بند ۲ نامه شماره ۱۸۰۳/۰۷/۳۹۵-۲۳/۶/۱۳۹۵ اداره صنعت

، معدن و تجارت دیواندره که متضمن حکم بند ۶ صورتجلسه مورخ ۲۸/۱۰/۱۳۹۳ کارگروه اصلاح نظام یارانه گندم، آرد و نان استان کردستان است را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته اعلام کرده است که:

« اینجانب ناصر امینی دارای پروانه کسب ۰۰۸۳۷۶۳۷۸۵ که از سال ۱۳۸۶ در رسته تولید نان بربری با آرد یارانه ای مشغول به کار هستم بر اساس بند ۶ مصوبه صدرالاشاره هیات وزیران مصوب نمود، جهت بهبود کیفیت نان و ایجاد رقابت سالم بین واحدهای نانوایی سنتی آزاد پز و فانتزی و نان حجیم و نیمه حجیم، قرار بر آن شده حداقل ۲۰% از مجموع آرد مصارف نانوایی با قیمت غیر یارانه ای اختصاص داده شود و قیمت گذاری مستثنی شود. ولی متاسفانه کارگروه اصلاح نظام یارانه گندم، آرد و نان کردستان که طی نامه شماره ۱۸۰۳/۰۷/۱۳۹۵-۲۳/۶/۱۳۹۵ به اتاق اصناف دیواندره مکاتبه نموده که کلیه واحدهای خبازی از دریافت سهمیه آرد یارانه خارج و در قالب واحدهای آزاد پز غیر یارانه ای قرار گرفته اند. این در حالیست که در سایر استان ها مصوبه هیات وزیران اجرا می‌گردد و مشکلی در این خصوص نیست. لذا با عنایت به عدم اجرای مصوبه هیات وزیران تقاضای رسیدگی و صدور حکم به شرح خواسته را دارم. ضمناً مصوبات مورخ ۲۸/۱۰/۱۳۹۳ کارگروه استان کردستان در اختیار بنده نیست تقاضای اخذ این مصوبات از اداره کل صنعت، معدن کردستان یا اداره صنعت، معدن دیواندره را دارم. لذا با عنایت به عدم توجه اداره مشتکی عنه در صدور بخشنامه به مصوبه هیات وزیران، تقاضای ابطال بخشنامه و صدور حکم به شرح خواسته را دارم.»

در پی اخطار رفع نقصی که از طرف دفتر هیات عمومی دیوان عدالت اداری برای شاکی ارسال شده بود، وی به موجب لایحه ای مورخ ۲۴/۷/۱۳۹۸ پاسخ داده است که:

« احتراماً اینجانب ناصر امینی دارای پروانه کسب شماره صنفی ۰۰۸۳۷۶۳۷۸۵ شاکی شماره پرونده ۹۸۰۹۹۸۰۹۰۵۸۰۲۱۱۱ مطروحه در آن شعبه با توجه به اینکه طی پیامک ارسالی از دفتر آن شعبه در خصوص نواقص برابر با کدام قانون تخطی صورت گرفته به استحضار عالی می رساند بنده در دادخواست به دیوان عدالت اداری جهت ابطال تصمیمات اتخاذ شده از طرف کارگروه اصلاح نظام گندم آرد و نان استان کردستان که در بند ۲ نامه شماره ۱۸۰۳/۰۷/۳۹۵-۲۳/۶/۱۳۹۵ اداره صنعت، معدن و تجارت شهرستان دیواندره که اشاره به صورت جلسه مورخ ۲۸/۱۰/۱۳۹۳ دارد که از مورخ ۴/۱۱/۱۳۹۳ در اقدامی کاملاً برخلاف بند ۶ تصویب نامه هیات وزیران به شماره ۹۷۴۷۷/ت۵۱۲۵۲۵ه- و خروج از حدود اختیارات اقدام قطع تمامی سهمیه آرد یارانه ایی بربری پزی اینجانب نموده حتی در اقدام به قیمت گذاری نموده‌اند که آن هم برخلاف آنچه در بند ۶ تصویب نامه مورد اشاره می‌باشد. اولاً: بنده در سال ۱۳۶۸ پس از طی مراحل قانونی با دریافت پروانه کسب در رسته نان بربری با آرد یارانه ایی شروع به فعالیت نموده ام پروانه کسب بنده آزاد پز نیست. ثانیاً: در ادامه بند ۶ تصویب نامه فوق‌الذکر به صراحت آمده است که حداقل ۲۰ درصد از مجموع آرد مصارف نانوایی با قیمت غیر یارانه ایی اختصاص خواهد یافت و از شمول قیمت گذاری نیز مستثنی است لذا از محضر آن قاضی عالی مقام تقاضای ابطال بند ۲ نامه اداره صنعت و معدن شهرستان دیواندره و خواهان اجرای بند ۶ تصویب نامه هیات وزیران را از محضرتان استدعا دارم. ضمناً گواهی اتحادیه صنف نانوایان و قنادان شهرستان دیواندره و نامه اتاق اصناف شهرستان دیواندره را جهت ملاحظه و تصمیم گیری به حضورتان ایفاء می‌گردد. »

متن بند ۲ نامه شماره ۱۸۰۳/۰۷/۲۹۵-۲۳/۶/۱۳۹۵ اداره صنعت، معدن و تجارت دیواندره به شرح زیر است:

« ۲- مطابق تصمیمات متخذه در بند ۶ صورتجلسه مورخ ۲۸/۱۰/۱۳۹۳ کارگروه اصلاح نظام یارانه گندم، آرد و نان کلیه واحدهای خبازی بربری، نان روغنی و گرده پزی از مورخ ۴/۱۱/۱۳۹۳ از دریافت سهمیه آرد یارانه‌ای خارج و در قالب واحدهای آزادپز و غیریارانه ای قرار گرفته و مشمول بند ۱ خواهند بود.

بند ۶ صورتجلسه کارگروه اصلاح نظام یارانه گندم، آرد و نان استان کردستان نیز به قرار زیر است:

۶- در اجرای تصویب نامه هیات وزیران مورخ ۱۸/۴/۱۳۹۳ در راستای بهبود کیفیت نان و ایجاد رقابت سالم بین واحدهای خبازی سنتیآزادپز، فانتزی، نان صنعتی حجیم و نیمه حجیم و حداقل اینکه می‌بایست ۲۰% از مجموع آرد مصارف نانوایی با قیمت غیریارانه ای اختصاص یابد، کارگروه استانی اصلاح نظام یارانه گندم، آرد و نان استان کردستان در این راستا تصویب نمود از مورخ ۴/۱۱/۱۳۹۳کلیه واحدهای بربری -نان روغنی (گرده پز) در سطح شهرستان های استان و همچنین مرکز استان به صورت آزادپز و از آرد غیریارانه ای استفاده نمایند »

در پاسخ به شکایت مذکور، رئیس سازمان صنعت، معدن و تجارت استان کردستان به موجب لایحه شماره ۱۴۴۶۰/۳۹۹-۵/۵/۱۳۹۹توضیح داده است که:

« خواهان در ستون خواسته دادخواست صدرالذکر: « تقاضای ابطال مصوبه (آیین‌نامه، بخشنامه، دستورالعمل دولتی) (ابطال بند ۲ بخشنامه شماره ۱۸۰۳/۰۷/۳۹۵-۲۳/۶/۱۳۹۵ اداره صنعت، معدن و تجارت شهرستان دیواندره)» اقامه نموده اند، در حالی که موضوع بند ۲ نامه مذکور مورد اشاره قرار گرفته اساساً به استناد تصمیمات مندرج در بند ۶ صورتجلسه مورخ ۲۸/۱۰/۱۳۹۳ از سوی کارگروه اصلاح نظام یارانه گندم، آرد و نان استان، اتخاذ گردیده است که مصوبه مذکور نیز به استناد بندهای ۶ و ۲ ذیل بند (الف) از ماده ۲ تصویب نامه شماره ۹۷۴۷۷/ت۵۱۲۵۲ه--۲۶/۸/۱۳۹۳ هیات وزیران اتخاذ گردیده است. در بندهای مذکور صراحتاً اشاره شده «در جهت بهبود کیفیت نان و ایجاد رقابت سالم بین واحدهای نانوایی سنتی، آزادپز، فانتزی، نان صنعتی، حجیم حداکثر بیست درصد از مجموع آرد مصارف نانوایی با قیمت غیریارانه ای اختصاص خواهد یافت. قیمت فروش نان این واحدها با هدف رقابت و ارتقای کیفیت، از شمول قیمت گذاری مستثنی است (بند ۶ تصویب نامه) و همچنین تعیین میزان سهمیه و روش تفکیک آرد توزیعی در بخش های آزاد و یارانه ای (بند ۲ تصویب نامه) به کارگروه های استانی اصلاح نظام یارانه گندم، آرد و نان واگذار گردیده است.

لازم به ذکر است با عنایت به اینکه آراد یارانه ای به چهار نوع نان لواش، سنگک، بربری و گرده پز تعلق می‌گیرد، در کارگروه اصلاح نظام یارانه گندم، آرد و نان استان کردستان به ریاست استانداری در اجرای مصوبه فوق الذکر تصمیم می‌گیرد میزان کمتر از ۶ درصد مصوبه یاد شده (بند ۶ تصویب نامه شماره ۹۷۴۷۷/ت۵۱۲۵۲ه--۶/۸/۱۳۹۳ هیات وزیران) را تنها به نان های بربری و گرده پز (آن هم در سطح شهرها و نه روستاها) که کمتر مورد استفاده بوده اختصاص دهد تا بدین روش نان لواش و سنگک را از گزند حذف یارانه و متعاقباً افزایش قیمت مصون نماید. تصدیق می فرمایند موضوع نان به عنوان قوت غالب در استان محرومی چون کردستان امری استراتژیک و حساس بوده و بدین لحاظ مصرف انواع نان علی الخصوص نان لواش و سنگک در این استان در مقایسه با استان‌های دیگر و به نسبت جمعیت آن قابل توجه خواهد بود. بر این پایه تحقیقاً مسائلی چون پآیین بودن سطح درآمد مردم استان و بیکاری مفرط در بین اقشار آسیب پذیر، موقعیت خاص استان و بهره برداری سوء افراد فرصت طلب در زمینه ایجاد نارضایتی در بین مردم و پیامدهای احتمالی آن، کاهش قدرت خرید مردم، تبعات سوء ناشی از افزایش دوباره قیمت نان و... مواردی هستند که حتماً می‌بایست در تصمیم سازی های کلان مورد توجه قرار گیرند، لذا کارگروه اصلاح نظام یارانه گندم، آرد و نان استان کردستان به ریاست استاندار وقت استان در تاریخ ۲۸/۱۰/۱۳۹۳ با در نظر گرفتن صرفه و صلاح استان و نیز شرایط اقتصادی، سیاسی و فرهنگی حاکم بر استان اقدام به اجرای مصوبه هیات وزیران نموده است. »

همچنین مدیرکل مدیریت عملکرد، بازرسی و امور حقوقی استانداری کردستان به موجب لایحه شماره ۱۲۵۹۸/۱۳/۶۵-۱۲/۳/۱۳۹۹ توضیح داده است که:

« استانداری کردستان به عنوان شخصیت حقوقی مستقل نمی‌تواند طرف دعوی قرار بگیرد زیرا کلیه موارد و مکاتبات در خصوص گندم، آرد و نان در کارگروه اصلاح نظام یارانه استان که دبیرخانه آن در اداره کل صنعت، معدن و تجارت استان مستقر است، موجود می‌باشد و اگر شاکی در طرح شکایت و رفع نقص دقت می نمود و به صراحت به طرفیت دبیرخانه کارگروه اقدام می‌نمود، دعوی قابلیت رسیدگی داشت و در حال حاضر بدین شکل دعوی قابلیت رسیدگی ندارد. با عنایت به مراتب فوق، تقاضای صدور رای به رد دادخواست مشارٌالیه را دارد. »

هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ ۵/۱۲/۱۳۹۹ با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است.

رای هیات عمومی

بر مبنای بند ۲ تصویب نامه شماره ۹۷۴۷۷/ت۵۱۲۵۲ه--۲۶/۸/۱۳۹۳ هیات وزیران، کارگروه استانی اصلاح نظام یارانه گندم و آرد و نان عهده دار تعیین میزان سهمیه و روش تفکیک آرد توزیعی در بخشهای آزاد و یارانه ای است و براساس بند ۶ همین تصویب نامه مقرر شده است که: «در جهت بهبود کیفیت نان و ایجاد رقابت سالم بین واحدهای نانوایی سنتی، آزادپز، فانتزی، نان صنعتی، حجیم و نیمه حجیم حداقل بیست درصد از مجموع آرد مصارف نانوایی با قیمت غیریارانه ای اختصاص خواهد یافت...» نظر به اینکه اولاً: اقدام کارگروه اصلاح نظام یارانه گندم و آرد و نان استان کردستان در تخصیص آرد غیریارانه ای به واحدهای پخت نان بربری و نان روغنی در چهارچوب صلاحیت های تعیین شده برای کارگروه مزبور صورت گرفته است. ثانیاً: برمبنای بند ۶ تصویب نامه هیات وزیران میزان حداقل آرد قابل تخصیص به قیمت غیریارانه ای مشخص شده و کارگروه های گندم، آرد و نان می‌توانند نسبت به تخصیص آرد به میزان بیش از حداقل فوق اتّخاذ تصمیم نمایند. ثالثاً: حسب بررسی به عمل آمده هیات وزیران با پیشنهاد معاونت اجرایی رئیس جمهور برای تغییر عبارت «حداقل» به «حداکثر» در بند ۶ تصویب نامه مذکور موافقت نکرده و این امر نیز دلالت بر تایید اختیارات کارگروه‌های اصلاح نظام یارانه گندم، آرد و نان در تخصیص آرد غیریارانه ای به میزان بیش از بیست درصد مقرر در تصویب نامه فوق الذکر به نانوایی ها دارد، لذا بند ۲ نامه شماره ۱۸۰۳/۰۷/۳۹۵-۲۳/۶/۱۳۹۵ اداره صنعت، معدن و تجارت دیواندره و نیز بند ۶ صورتجلسه کارگروه اصلاح نظام یارانه گندم، آرد و نان استان کردستان خارج از اختیار مرجع تصویب آنها وضع نشده و ابطال نشد.

محمدکاظم بهرامی - رئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری