رای شماره ۲۲۴ مورخ ۱۳۸۹/۰۶/۲۲ هیات عمومی دیوان عدالت اداری
بسم الله الرحمن الرحیم
تاریخ: ۲۲ شهریور ۱۳۸۹
کلاسه پرونده: ۸۸/۷۲۷
شماره دادنامه: ۲۲۴
مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری
شاکی: شرکت سیمان اردستان با مدیریت آقای احمدرضا عمرانیفرد
موضوع شکایت و خواسته: ابطال بخشنامه شماره ۵۱۷۸/۵۹۱/۷۴۷/۴۸۰/۷۱/۵ مدیرکل دفتر صادرات گمرک جمهوری اسلامی ایران
گردشکار: شاکی به شرح دادخواست تقدیمی اعلام نموده است، به لحاظ مشکلات و موانع اقتصادی فرآوری واحدهای تولید سیمان از جمله رکود ساخت و ساز مسکن و سررسید بازپرداخت تسهیلات بانکی، پرداخت هزینههای جاری و تکاثر و انبوه شدن تولیدات کارخانجان سیمان و در پی اعتراضات و درخواست های مکرر مجامع امور صنفی از وزارت صنایع و دولت به موجب مصوبه شماره ۲۰۲۰۱۳/ت۳۹۹۴۳ک مورخ ۵/۱۱/۸۷ کمیسیون اصل ۱۳۸ قانون اساسی عوارض صادرات سیمان به ازاء هر تن یک میلیون ریال لغو گردیده و مصوبه فوقالذکر در تاریخ ۷/۱۱/۸۷ به گمرک استان اصفهان ابلاغ و این شرکت از تاریخ ۱۳/۱۱/۸۷، شروع به صادرات نموده لیکن مدیرکل دفتر صادرات گمرک جمهوری اسلامی ایران طی بخشنامه مورد شکایت و با توجه به درج مصوبه مارالذکر در تاریخ ۷/۱۱/۸۷، در روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران، تاریخ ۲۲/۱۱/۸۷ را زمان اجراء مصوبه اعلام نموده است، یعنی بعد از گذشت ۱۵ روز از تاریخ درج در روزنامه رسمی. در حالی که رویه اداری در خصوص مصوبات دولت پس از ابلاغ مصوبه به مراجع اداری است و صرف ابلاغ برای اجراء کافی است و هیچ تشریفات خاص قانونی دیگری ندارد و علیالقاعده سازمان ها و نهادها و ادارات دولتی تابع ابلاغ مصوبه از سوی مقامات مافوق اداری میباشند و مامورینی که مصوبات و تصمیمات دولت به آنها ابلاغ اداری شده است، نمیتوانند اجراء آن را به تاخیر اندازند و انتشار مصوبات در روزنامه رسمی فینفسه از باب اطلاع عموم است و هیچ مستند قانونی بر وضع آثار و تاریخ لازمالاجراء شدن آنها پس از انتشار در روزنامه رسمی نداریم و نص ماده ۲ قانون مدنی فقط خاص قوانین است. علیهذا نظر به اینکه با این تفسیر ناصواب در تاریخ اجراء مصوبه کمیسیون اصل ۱۳۸ قانون اساسی و صادرات معادل ۵۲/۲۳۳۰ تن سیمان از سوی این شرکت از تاریخ ۲۵/۱۰/۸۷ لغایت ۲۲/۱۱/۸۷، مبلغ هنگفتی این شرکت بابت عوارض گمرکی صادرات بدهکار میشود که موجب تعطیلی کارخانه و استیصال مالی در انجام سایر تعهدات میگردد، مستنداً به قسمت دوم اصل ۱۷۰ قانون اساسی و ماده یک و بند یک ماده ۱۹ و ۲۰ و ماده ۴۲ قانون دیوان عدالت اداری مصوب ۱۳۸۵، بخشنامه مورد شکایت مخالف و مغایر با ماده ۲ قانون مدنی و خارج از حدود اختیارات مدیرکل دفتر صادرات گمرکی جمهوری اسلامی ایران در باب تعیین زمان اجرای مصوبات هیات دولت میباشد و ابطال مصوبه فوق الاشعار مورد استدعاست. مدیرکل دفتر حقوقی و قضایی وزارت امور اقتصادی و دارائی گمرک ایران، در پاسخ به شکایت شاکی، طی نامه شماره ۲۶۰۷۵۳/۲۱۳۲/۰۲/۵۱۹/۵۴ مورخ ۱۸/۱۱/۸۸، ضمن ارسال تصویر نامه شماره ۲۴۱۴۵۸ مورخ۲۶/۱۰/۸۸ دفتر صادرات گمرک ایران، اعلام نموده است، مطابق تبصره ذیل ماده ۳۰ آییننامه داخلی هیات دولت، مصوبات هیات وزیران و کمیسیون های موضوع اصل ۱۳۸ قانون اساسی که علاوه بر دستگاههای اجرایی و کارکنان آن برای سایر مردم حق و تکالیف ایجاد مینماید و ۱۵ روز پس از انتشار در روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران لازمالاجراء است، مگر آنکه در خود مصوبه زمان یا کیفیت خاصی برای آن پیشبینی شده باشد. لذا مصوبه شماره ۲۰۲۰۱۳/ت۳۹۹۴۳ک مورخ ۵/۱۱/۸۷ کمیسیون اصل ۱۳۸ قانون اساسی مبنی بر حذف عوارض صادراتی سیمان و الزام صادرات سیمان در بستهبندیهای مخصوص و با هماهنگی انجمن صنفی کارفرمایان صنعت سیمان در روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران به شماره ۱۸۶۱۷ مورخ ۷/۱۱/۸۷، درج گردیده که مطابق تبصره فوق الاشاره از تاریخ ۲۲/۱۱/۸۷، لازمالاجراء بوده و کلیه محصولات صادراتی که قبل از تاریخ مذکور از کشور صادر گردیده باشند، مستلزم پرداخت عوارض صادراتی متعلقه بوده است. بنابه مراتب مذکور، اقدامات صورت پذیرفته در گمرک جمهوری اسلامی ایران براساس قوانین و مقررات مربوطه صورت پذیرفته و رد دادخواست شاکی مورد استدعاست. هیات عمومی دیوان در تاریخ فوق با حضور روسا و مستشاران و دادرسان علیالبدل شعب دیوان تشکیل و پس از بحث و بررسی و انجام مشاوره با اکثریت آراء به شرح آتی مبادرت به صدور رای مینماید.
رای هیات عمومی
نظر به اینکه مطابق تبصره ماده ۳۰ آییننامه داخلی دولت مصوب ۸/۹/۱۳۶۸، مصوباتی که علاوه بردستگاههای اجرایی و کارکنان آن، برای سایر مردم حق و تکلیف ایجاد مینماید پانزده روز پس از انتشار در روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران لازمالاجراء است مگر آن که در خود مصوبه زمان یا کیفیت خاصی برای اجرای آن پیشبینی شده باشد، بخشنامه شماره ۵۱۷۸/۵۹۱/۷۴۷/۴۸۰/۷۱/۵ مورخ۱۷/۱/۱۳۸۸ مدیرکل دفتر صادرات گمرک ایران که تاریخ اجرای مصوبه شماره ۲۰۲۰۱۳/ت۳۹۹۴۳ک مورخ ۵/۱۱/۱۳۸۷ کمیسیون اصل ۱۳۸ قانون اساسی مبنی بر لغو عوارض صادرات سیمان به ازاء هر تن یک میلیون ریال مصرح در تصویبنامه ۵۲۵۵۵/ت۳۹۹۴۳ ه مورخ ۱۰/۴/۱۳۸۷ هیات وزیران را پانزده روز پس از تاریخ انتشار در روزنامه رسمی و از تاریخ ۲۲/۱۱/۱۳۸۷ تعیین کرده است مطابق مقررات بوده و قابل ابطال نمیباشد.
رئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری - منتظری