رای شماره ۲۴۲۶ مورخ ۱۳۹۸/۰۸/۲۱ هیات عمومی دیوان عدالت اداری

بسم الله الرحمن الرحیم

شماره دادنامه: ۲۴۲۶

تاریخ دادنامه: ۲۱؍۸؍۱۳۹۸

شماره پرونده: ۹۷؍۳۹۷۶

مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری

شاکی: خانم معصومه حاجیان

موضوع شکایت و خواسته: ابطال بند شرط سن مصوبه هیات امنای دانشگاه فنی و حرفه ای در اجرای بند ذ ماده ۶۴ قانون برنامه ششم توسعه جمهوری اسلامی ایران

گردش کار: شاکی به موجب دادخواست و لایحه تکمیلی ابطال بند شرط سن مصوبه هیات امنای دانشگاه فنی و حرفه ای در اجرای بند ذ ماده ۶۴ قانون برنامه ششم توسعه جمهوری اسلامی ایران را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته اعلام کرده است که:

« به استحضار می رساند اینجانب معصومه حاجیان نیروی حق التدریس دانشکده شریعتی با سابقه حدود ۱۶ سال (از فروردین ۱۳۷۰ تا شهریور ۱۳۷۲ به مدت دو سال و نیم قراردادی و از مهر ۱۳۷۲ تا تیر ۱۳۷۵ و از بهمن ۱۳۸۶ تا بهمن ۱۳۹۷ به طور متوسط ۱۶ ساعت حق التدریس در هفته) می باشم. پیرو بند ذ ماده ۶۴ قانون برنامه ششم توسعه وزارت علوم، تحقیقات و فناوری مکلف است نسبت به ساماندهی مربیان حق التدریس آموزشکده های فنی و حرفه ای زیر مجموعه وزارت آموزش و پرورش که به وزارت مذکور انتقال یافته اند، تا سال دوم اجرای قانون برنامه اقدام نماید. (ساماندهی نشده و بیکار هم شده ایم) بند پ ماده ۶۵ از ابتدای اجرای قانون برنامه دانشکده ها و آموزشکده های فنی حرفه ای زیر مجموعه وزارت آموزش و پرورش با کلیه امکانات، اموال منقول و غیرمنقول و نیروی انسانی و داراییها و تعهدات و مسئولیتها از وزارت مذکور منتزع و به وزارت علوم، تحقیقات و فناوری ملحق می‌گردد.

در دی ماه ۱۳۹۵ اطلاعات اولیه جمع آوری شد در تابستان ۱۳۹۶ اطلاعات همه افرادی که از قبل یا سال ۱۳۸۹ سابقه حق التدریس به صورت مستمر تا ۱۳۹۶-۱۳۹۷ داشتند به صورت سیستمی جمع آوری شد. (البته همکاران با شرایط مغایر هم این فرم را پر کردند) بر اساس اطلاعات فوق تعداد ۱۳۰۰ نفر شدیم. سازمان اداری و استخدامی کشور بر اساس تکلیف قانونی ذکر شده مجوز استخدام ۱۳۰۰ نفر مربیان حق التدریس آموزشکده های فنی حرفه ای وزارت علوم را صادر کرد. با شرایط ذیل:

وجود پست بلاتصدی در آموزشکده های مذکور، دارا بودن مدرک تحصیلی فوق دیپلم و بالاتر، اشتغال به تدریس به صورت مستمر از سال ۱۳۹۰-۱۳۸۹ تا سال ۱۳۹۷-۱۳۹۶، داشتن میانگین ساعات تدریس ۸ ساعت در هفته (مشروط بر اینکه در هیچ ترمی کمتر از ۶ ساعت نباشد) ضروری است. البته مربیانی که بعد از سال ۱۳۹۰ بنا به عذرهای قانونی که در اختیار آنها نبوده است و حداکثر ۲ نیمسال حق التدریس نداشته اند با ارائه گواهی معتبر از مراجع ذی صلاح با تایید هیات اجرایی دانشگاه می‌توانند از مجوزهای صادره بهره مند شوند. دکتر صدری با بیان اینکه این افراد به صورت عضو غیر هیات علمی ساماندهی خواهند شد تصریح کرد: مشمولین نباید بازنشسته، بازخرید دستگاه و یا مستخدم در دستگاهی دیگر باشند و به مدت ۵ سال در آموزشکده یا دانشکده ای که بر اساس نیاز وزارت علوم در همان استان ساماندهی شده اند شاغل گردیده و اجازه نقل و انتقال نخواهند. (نقل از سایت خبری شعار سال)

بند ذ برای استخدام مدرسین و مربیان به صورت حق التدریس آزاد جا مانده از استخدام آموزش و پرورش و اکثراً با کد پرسنلی و با سوابق بالای ۸ تا ۱۶ سال می‌باشد، تا قبل از سال ۱۳۹۰ دانشگاه فنی حرفه ای تحت عنوان آموزشکده ها زیر نظر مجتمع پیامر اعظم (ص) وابسته به وزارت آموزش و پرورش بود که با مصوبات مجلس و دولت در سال ۱۳۸۹ طی بند پ ماده ۲۳ برنامه پنجم توسعه از ابتدای اجرای قانون برنامه دانشکده ها و آموزشکده های فنی حرفه ای زیر مجموعه وزارت آموزش و پرورش با تمام دارایی و کلیه اموال منقول و غیرمنقول و نیروی انسانی و داراییها و تعهدات و مسئولیتها از وزارت مذکور منتزع و به وزارت علوم، تحقیقات و فناوری ملحق می‌گردد. این اتفاق در حالی صورت پذیرفت که مطابق قانون تعیین تکلیف معلمان حق التدریس مصوبه سال ۱۳۸۸ و الحاقیه آن مصوب سال ۱۳۸۹ به تایید شورای نگهبان رسید مستحق استخدام رسمی بودیم که زمان اجرای آن به سال ۱۳۹۰ موکول شده بود با انتقال آموزشکده ها به وزارت علوم، استخدام میسر نشد.

در صورتی که دانشکده فنی وحرفه ای در بخشنامه شماره ۱۱۰۷۸؍۲۵-۲۳؍۸؍۱۳۹۷ پیرو بخشنامه شماره ۴۸؍۲۱۰؍۲۵-۳؍۶؍۱۳۹۷ بند ۱ ماده ۴ (اشتغال به تدریس به صورت مستمر از سال ۱۳۹۸-۱۳۸۹ تا سال ۱۳۹۷-۱۳۹۶ (بدون انفصال)، داشتن میانگین ساعات تدریس ۸ ساعت در هفته (مشروط بر اینکه در هیچ ترمی کمتر از ۶ ساعت نباشد)) دستورالعمل اجرایی ماده ۶۴ کارگروه هیات امنا به شرح ذیل اصلاح کرده اند: مربیانی که حداقل از سال تحصیلی ۱۳۸۹- ۱۳۹۰ دارای سابقه حق التدریسی حداقل ۸ ترم (با میانگین ۶ ساعت در هفته می‌باشند مشمول استخدام شده اند). بر اساس این بخشنامه شرایط سازمان اداری استخدامی کشور و همچنین قانون بند ذ ماده ۶۴ در نظر گرفته نشده است. حق التدریسها با سابقه ۴ سال استخدام شده اند ولی افرادی با سابقه ۱۱ تا ۱۶ سال به دلیل کبر سن از استخدام جا مانده اند. با توجه به مستندات قانونی ارائه شده، خواهان احقاق حق و درخواست ابطال بند شرط سن مصوبه هیات امنای دانشگاه فنی وحرفه ای در اجرای بند ذ ماده ۶۴ قانون برنامه ششم توسعه را دارم.»

متن مقرره مورد اعتراض به شرح زیر است:

« ۳- دارای مدرک تحصیلی فوق دیپلم و بالاتر باشند.

تبصره: با توجه به بند م ماده ۴ آیین‌نامه استخدامی اعضای غیر هیات علمی، حداکثر سن برای دارندگان مدارک تحصیلی کاردانی، کارشناسی و سطوح یک و دو حوزوی ۳۰ سال، کارشناسی ارشد، دکتری حرفه ای و سطح سه حوزوی ۳۵ سال، دکتری تخصصی و سطح ۴ حوزوی ۴۰ سال می‌باشد که به ازای هر سال سابقه حق التدریس مورد تایید، تا تاریخ ۱؍۷؍۱۳۹۷ یک سال به حداکثر سن حسب مدرک تحصیلی اضافه خواهد شد.- معاون اداری و مالی و مدیریت منابع »

در پاسخ به شکایت مذکور، مدیرکل دفتر امور حقوقی، قراردادها و پاسخگویی به شکایات دانشگاه فنی و حرفه ای (وزارت علوم، تحقیقات و فناوری) به موجب لایحه شماره ۳۳۹۹؍۲۵-۴؍۴؍۱۳۹۸ توضیح داده است که:

« همان گونه که صراحتاً در بند (ذ) ماده ۶۴ قانون برنامه ششم قید گردیده است، صرفاً وزارت علوم مکلف به ساماندهی می‌باشد و تکلیفی برای جذب و بازنشستگی پیش بینی نگردیده است. در راستای اجرای این بند، به استناد دستور بیست و نهم اولین نشست از دوره اول هیات امنای دانشگاه، شرایط و ضوابط تبدیل وضعیت تعیین و تصویب گردید. به موجب ماده ۳ دستورالعمل مذکور، شرایط عمومی مشمولین تبدیل وضعیت مطابق با مواد ۴، ۵ و ۶ آیین‌نامه استخدامی اعضای غیر هیات علمی می‌باشد. مطابق بند (م) ماده ۴ آیین‌نامه از جمله شرایط قانونی ضروری جهت استخدام حداقل و حداکثر سن برای استخدام و جذب در دانشگاه مشخص شده است. همچنین به استناد تبصره ماده ۳ به ازای هر سال سابقه حق التدریسی یک سال به حداکثر سن موضوع بند (م) آیین‌نامه حسب مدرک تحصیلی اضافه خواهد شد.»

هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ ۲۱؍۸؍۱۳۹۸ با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است.

رای هیات عمومی

در ماده ۱ قانون احکام دائمی برنامه های توسعه کشور و مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی امکان تفویض اختیار از سوی هیات امنا در خصوص موضوع دستورالعمل پیش بینی نشده است و بر این اساس تفویض اختیار صورت گرفته فاقد وجاهت قانونی است. ضمناً هیات عمومی دیوان عدالت اداری پیشتر برخی از مصوبات هیات امنا که متضمن تفویض اختیار بوده اند را از جمله طی دادنامه شماره ۱۱۸۱-۲۷؍۹؍۱۳۹۷ ابطال کرده است. با توجه به مراتب مذکور دستورالعمل اجرایی بند (ذ) ماده ۶۴ قانون برنامه ششم توسعه جمهوری اسلامی ایران (از جمله ماده ۳ آن ناظر به تعیین شرایط عمومی) به علت عدم صلاحیت کارگروه تصویب کننده آن مستند به بند ۱ ماده ۱۲ و ماده ۸۸ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال ۱۳۹۲ ابطال می‌شود.

محمدکاظم بهرامیرئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری