رای شماره ۲۴۲۸ مورخ ۱۴۰۱/۰۹/۲۹ هیات عمومی دیوان عدالت اداری
بسم الله الرحمن الرحیم
شماره دادنامه: ۱۴۰۱۰۹۹۷۰۹۰۵۸۱۲۴۲۸
تاریخ دادنامه: ۲۹؍۹؍۱۴۰۱
شماره پرونده: ۰۰۰۳۲۲۹
مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری
شاکی: خانم زهره توکلو
موضوع شکایت و خواسته: ۱- ابطال نامه شماره ۱۶۷۲۴۹؍۷۱۰-۳؍۱۰؍۱۳۹۹ مرکز برنامه ریزی منابع انسانی و امور اداری وزارت آموزش و پرورش
گردش کار: شاکی به موجب دادخواستی ابطال نامه شماره ۱۶۷۲۴۹؍۷۱۰-۳؍۱۰؍۱۳۹۹ مرکز برنامه ریزی منابع انسانی و امور اداری وزارت آموزش و پرورش و نامه شماره ۷۱۹۷۵؍۶۸۲؍۶۰۱-۱۰؍۱۰؍۱۳۹۹ اداره کل آموزش و پرورش استان خراسان رضوی را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته اعلام کرده است که:
"به استحضار میرساند در تاریخ ۳؍۱۰؍۱۳۹۹ به موجب ابلاغنامه شماره ۱۶۷۲۴۹؍۷۱۰ صادره از اداره کل امور اداری و تشکیلات خطاب به مدیر کل آموزش و پرورش استان خراسان رضوی مبنی بر اینکه «سنوات ارفاقی مشمول تقلیل ساعت هفتگی نخواهد بود» در این خصوص به اجرا گذاشته شده است. لیکن در سایر استانها چنین رویهای اعمال نمیگردد و ابلاغیه مذکور صرفاً در استان خراسان قابل اجراست. در حالی که با توجه بهاینکه قانون تشکیل سازمان آموزش و پرورش استثنایی بر خلاف ابلاغیه مذکور میباشد و قانون مقدم بر ابلاغنامه و بخشنامه میباشد و قانون در واقع باطلکننده آن میباشد و آن را به حالت تعلیق در می آورد لیکن با تاسف فراوان ابلاغیه مذکور در حال اجراست. مضافاً اینکه ماده ۵۲ آییننامه استخدامیسازمان و مفاد هجدهمین جلسه شورای سازمان در تاریخ ۱۷؍۱۲؍۱۳۹۷ در خصوص کلیه مستخدمین رسمی و پیمانی قابل تعمیم میباشد. حال با توجه به اینکه ابلاغنامه مذکور باعث گردیده است سنوات ارفاقی در خصوص معلمان سازمان استثنایی رعایت نگردد و از این جهت حقوق معلمان سازمان استثنایی استان خراسان رضوی تضییع گردد و از حقوق سایر معلمان استثنایی استان های دیگر برخوردار نباشند و همچنین ابلاغنامه شماره ۱۶۷۲۴۹؍۷۰۱-۳؍۱۰؍۱۳۹۹ صادره از اداره کل امور اداری و منابع انسانی با آرای شماره ۱۳۷ الی ۱۴۱ هیات عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع ابطال فراز پایانی نامههای شماره ۱۹۶۹۲۴؍۷۱۰-۲۷؍۹؍۱۳۹۷ اداره کل امور اداری و تشکیلات وزارت آموزش و پرورش و ۷۱؍۱۵۸۶۵؍۹۷-۳؍۱۰؍۱۳۹۷ اداره کل آموزش و پرورش استان فارس به جهت اینکه تقلیل ساعت هفتگی تدریس معلمان مدارس استثنایی را شامل سنوات ارفاقی آنها ندانسته است هم مغایرت دارد."
متن مقرره های مورد شکایت به شرح زیر است:
الف- نامه شماره ۱۶۷۲۴۹؍۷۱۰-۳؍۱۰؍۱۳۹۹ مرکز برنامه ریزی منابع انسانی و امور اداری وزارت آموزش و پرورش:
" مدیر کل محترم آموزش و پرورش استان خراسان رضوی
بازگشت به نامه شماره ۶۴۸۵۲/۶۸۲؍۶۰۱-۱۱؍۹؍۱۳۹۹ در خصوص تقلیل ساعت شاغلین در واحدهای استثنایی اعلام میدارد با عنایت به این که در ماده ۴ دستورالعمل ساعت تدریس هفتگی شاغلین مشاغل طرح طبقه بندی معلمان به صراحت ذکر گردیده، از ساعات تدریس مشاغل مشمول قانون با داشتن ۲۰ سال سابقه تدریس، مدیریت یا معاونت، ۴ ساعت در هفته کسر خواهد شد بنابراین مدت سنوات ارفاقی در تقلیل ساعت تدریس هفتگی قابل محاسبه نمیباشد.- رئیس مرکز برنامه ریزی منابع انسانی و امور اداری "
ب- نامه شماره ۷۱۹۷۵؍۶۸۲؍۶۰۱-۱۰؍۱۰؍۱۳۹۹ مدیرکل آموزش و پرورش استان خراسان رضوی:
" مدیریت آموزش و پرورش شهرستان کاشمر
با سلام و احترام
بازگشت به نامه شماره ۲۳۲۷۴؍۶۸-۱۰؍۸؍۱۳۹۹ در خصوص تقلیل ساعت شاغلی در واحدهای استثنایی، تصویر نامه شماره ۱۶۷۲۴۹؍۷۱۰-۳؍۱۰؍۱۳۹۹ مرکز برنامه ریزی منابع انسانی و امور اداری وزارت متبوع به پیوست ارسال و اعلام می دارد، با عنایت به اینکه در ماده ۴ دستورالعمل ساعت تدریس هفتگی شاغلین مشاغل طرح طبفه بندی معلمان کشور موضوع مصوبه مورخ ۳؍۳؍۱۳۹۱ شورای توسعه مدیریت و سرمایه انسانی ضمیمه بخشنامه شماره ۴۳۰۷۵؍۹۱؍۲۲۰-۲۴؍۱۱؍۱۳۹۱ معاون راهبردی منابع انسانی معاونت توسعه مدیریت و سرمایه انسانی رئیس جمهور، به صراحت ذکر گردیده ازساعت تدریس مشاغل مشمول قانون با داشتن ۲۰ سال سابقه تدریس یا مدیریت یا رسیدن به سن ۵۰ سالگی، ۴ ساعت در هفته کسر خواهد شد، بنابراین مدت سنوات ارفاقی در تقلیل ساعت تدریس هفتگی قابل محاسبه نمیباشد.- مدیرکل آموزش و پرورش استان خراسان رضوی"
در پاسخ به شکایت مذکور، سرپرست اداره کل آموزش و پرورش استان خراسان رضوی به موجب لایحه شماره ۱۰۸۰۰۲-۲۲؍۱۲؍۱۴۰۰ توضیح داده است که:
" مرکز برنامه ریزی منابع انسانی و امور اداری وزارت متبوع طی رونوشت نامه شماره ۲۰۹۹۲۴؍۷۱۰-۳۰؍۱۱؍۱۴۰۰ و پیرو نامه شماره ۱۶۷۲۴۹؍۷۱۰-۳؍۱۰؍۱۳۹۹ (که ابطال آن مورد درخواست شاکیه میباشد) رای شماره ۱۴۰۰۰۹۹۷۰۹۰۵۸۱۰۱۳۷-۱۷؍۱؍۱۴۰۰ هیات عمومی دیوان عدالت اداری را برای اجرا به این اداره کل ارسال نموده است. این اداره کل نیز در اجرای نامه فوق طی بخشنامه شماره ۱۰۱۴۰۹؍۶۸۲-۳؍۱۲؍۱۴۰۰ نامه مورد استناد شاکی (نامه شماره ۷۱۷۹۵؍۶۸۲-۱۰؍۱۰؍۱۳۹۹) را کان لم یکن تلقی و سنوات ارفاقی خدمت در آموزش و پرورش استثنایی را در تقلیلی ساعت تدریس هفتگی قابل محاسبه دانسته است. با توجه به مراتب معروضه و نظر به اینکه موضوع خواسته شاکی، ابطال نامه های فوق الذکر بوده و قبل از دادخواست نامبرده نامه های مذکور طی مستندات پیوست ملغی گردیده است لذا تقاضای رد دادخواست را دارد. "
علی رغم ابلاغ دادخواست و ضمائم آن به وزارت آموزش و پرورش، تا زمان رسیدگی به پرونده در جلسه هیات عمومی پاسخی از طرف آن مرجع واصل نشده است.
در رابطه با خواسته ابطال ۷۱۹۷۵؍۶۸۲؍۶۰۱-۱۰؍۱۰؍۱۳۹۹ اداره کل آموزش و پرورش استان خراسان رضوی، نظر به اینکه مقرره مزبور به موجب بخشنامه شماره ۱۰۱۴۰۹؍۶۸۲؍۶۰۱-۳؍۱۲؍۱۴۰۰ اداره کل آموزش و پرورش استان خراسان رضوی، ملغی شده است، معاون قضایی دیوان عدالت اداری در اجرای ماده ۸۵ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری طی دادنامه شماره ۱۴۰۱۰۹۹۷۰۹۰۵۸۱۱۵۰۵-۲۰؍۹؍۱۴۰۱ قرار رد شکایت به واسطه ملغی شدن مقرره مورد اعتراض و انتفاء رسیدگی صادر کرده است.
هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ ۲۹؍۹؍۱۴۰۱ به ریاست معاون قضایی دیوان عدالت اداری در امور هیات عمومی و با حضور معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است.
رای هیات عمومی
اولاً به موجب ماده ۲ آییننامه اجرایی طرح طبقهبندی مشاغل معلمان کشور مصوب سال ۱۳۹۱ شورای توسعه مدیریت و سرمایه انسانی: «کارمندان (رسمی، پیمانی) وزارت آموزش و پرورش که به طور تمام وقت در یکی از مشاغل طرح طبقهبندی مشاغل معلمان به انجام وظایف محوله اشتغال دارند، مشمول مقررات این آییننامه خواهند بود» و در تبصره این ماده شرایط خدمت تمام وقت مشمولین آییننامه مذکور در هر یک از مشاغل به تعیین ضوابط مربوطه در «دستورالعمل میزان ساعت تدریس هفتگی شاغلین مشاغل طرح طبقهبندی مشاغل معلمان کشور» موکول شده و در ماده ۳ دستورالعمل اخیرالذکر که به تصویب شورای توسعه مدیریت و سرمایه انسانی رسیده، خدمت تمام وقت متصدیان موضوع طرح طبقهبندی مشاغل معلمان کشور، از قبیل آموزگار، دبیر، هنرآموز، مربی تربیتی (۲۴ ساعت در هفته)، مراقب سلامت (۳۰ ساعت در هفته) و... تعیین شده است و براساس ماده ۴ این دستورالعمل، از ساعات تدریس متصدیان مشاغل فوق با داشتن ۲۰ سال سابقه تدریس یا مدیریت و یا معاونت یا رسیدن به سن ۵۰ سالگی چهار ساعت در هفته کسر خواهد شد. ثانیاً به موجب تبصره ۵ ماده واحده قانون تشکیل سازمان آموزش و پرورش استثنایی مصوب سال ۱۳۶۹: «پنج سال خدمت دولتی رضایت بخش در سازمان از هر نظر از جمله بازنشستگی شش سال محسوب میگردد» و حکم قانونگذار در به کار بردن عبارت «از هر نظر» موید آن است که ارفاق مذکور در این قانون برخلاف سنوات ارفاقی در سایر موضوعات علاوه بر بازنشستگی شامل سایر وضعیتهای استخدامی شاغلین سازمان مزبور نیز میشود و از آنجا که قانون مدیریت خدمات کشوری در خصوص موضوع کاهش ساعت اداری معلمان حکم مغایری ندارد و از این حیث حکم تبصره ۵ ماده واحده قانون تشکیل سازمان آموزش و پرورش استثنایی کماکان معتبر است، بنابراین نامه شماره ۱۶۷۲۴۹؍۷۱۰ مورخ ۳؍۱۰؍۱۳۹۹ مرکز برنامهریزی منابع انسانی و امور اداری وزارت آموزش و پرورش که براساس آن مدت سنوات ارفاقی در تقلیل ساعت تدریس هفتگی شاغلین در واحدهای آموزش و پرورش استثنایی قابل محاسبه نیست، خلاف قانون و خارج از حدود اختیار بوده و مستند به بند ۱ ماده ۱۲ و ماده ۸۸ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال ۱۳۹۲ ابطال میشود./
مهدی دربین
هیات عمومی دیوان عدالت اداری
معاون قضایی دیوان عدالت اداری