رای شماره ۲۴۳۰ مورخ ۱۳۹۸/۰۸/۲۱ هیات عمومی دیوان عدالت اداری
بسم الله الرحمن الرحیم
شماره دادنامه: ۲۴۳۰
تاریخ دادنامه: ۲۱؍۸؍۱۳۹۸
شماره پرونده: ۹۷؍۳۹۲۶
مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری
شاکی: آقای محمد طهماسبی
موضوع شکایت و خواسته: ابطال بند (الف) ماده ۳۹ آییننامه استخدامی اعضای غیر هیات علمی دانشگاه پیام نور
گردش کار: شاکی به موجب دادخواستی ابطال بند (الف) ماده ۳۹ آییننامه استخدامی اعضای غیر هیات علمی دانشگاه پیام نور را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته اعلام کرده است که:
« احتراماً به استحضار می رساند که به استناد ماده ۲۸ قانون حمایت از معلولان مصوب ۲۰؍۱۲؍۱۳۹۶ ساعات کار هفتگی شاغلان دارای معلولیت شدید و خیلی شدید ۱۰ ساعت کاهش داشته است که متاسفانه در پنجاهمین نشست هیات امنای دانشگاه پیام نور در تاریخ ۱۱؍۴؍۱۳۹۷ آییننامه مصوب در بند الف ماده ۳۹ کاهش ساعت کار شاغلین دارای معلولیت شدید را ۴ ساعت در هفته تصویب نمودهاند که خلاف نص صریح قانون میباشد و تقاضای ابطال آن را دارد. »
متن مقرره مورد اعتراض به شرح زیر است:
« صورتجلسه پنجاهمین نشست عادی هیات امنای دانشگاه پیام نور- مورخ ۱۱؍۴؍۱۳۹۷ پیوست شماره سه (موضوع مصوبه ششم) آییننامه استخدامی اعضای غیر هیات علمی
ماده ۳۹- اعضای ذیل با درخواست شخصی و بر اساس دستورالعمل مصوب هیات اجرایی دانشگاه از تقلیل ساعات کار بهره مند میشوند:
الف) عضوی که با تایید سازمان بهزیستی معلولیت شدید (۴ ساعت در هفته).
.... - قائم مقام وزیر و رئیس مرکز هیاتهای امنا و هیاتهای ممیزه »
در پاسخ به شکایت مذکور، مدیرکل دفتر امور حقوقی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری به موجب لایحه شماره ۱۵۱۷؍۱۱۰۳؍ص-۳۰؍۲؍۱۳۹۸ توضیح داده است که:
« ریاست محترم هیات عمومی دیوان عدالت اداری
با اهدای سلام
احتراماً عطف به نامه صادره در پرونده به شماره ۹۷۰۹۹۸۰۹۰۵۸۰۲۳۱۹-۲۶؍۱؍۱۳۹۸ در خصوص پرونده به کلاسه پرونده ۹۷۰۳۹۲۶ موضوع شکایت آقای محمد طهماسبی با موضوع «تقاضای ابطال مصوبه (آییننامه، بخشنامه، دستورالعمل دولتی) (ابطال بند الف ماده ۳۹ آییننامه استخدامی داخلی دانشگاه پیام نور اعضای غیر هیات علمی (کارکنان)» به استحضار می رساند: ماده ۱ قانون احکام دائمی برنامه های توسعه کشور مصوب ۱۰؍۱۱؍۱۳۹۵ مجلس شورای اسلامی مقرر می دارد: « دانشگاه ها، مراکز و موسسات آموزش عالی و پژوهشی و... که دارای مجوز از شورای گسترش آموزش عالی وزارتخانه های علوم، تحقیقات و فناوری... و سایر مراجع قانونی ذیربط میباشند بدون الزام به رعایت قوانین و مقررات عمومی حاکم بر دستگاه های دولتی به ویژه قانون محاسبات عمومی، قانون مدیریت خدمات کشوری، قانون برگزاری مناقصات و اصلاحات و الحاقات بعدی آنها و فقط در چهارچوب مصوبات و آییننامه های مالی، معاملاتی و اداری- استخدامی- تشکیلاتی مصوب هیات امنا که حسب مورد به تایید وزراء علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و... میرسد، عمل می نمایند.» با عنایت به مفاد قانون مزبور، دانشگاه ها الزامی به رعایت قوانین و مقررات عمومی حاکم بر دستگاه های دولتی نیستند و فقط در چهارچوب مصوبات و آییننامه های مالی، معاملاتی و اداری- استخدامی- تشکیلاتی مصوب هیات امنا عمل می کنند. با توجه به مفاد ماده فوق الذکر، اقدام هیات امنای دانشگاه در خصوص تصویب تقلیل ساعت کاری کارکنان دارای معلولیت به میزان ۴ ساعت، کاملاً قانونی است و ادعای شاکی در این خصوص وجاهت قانونی ندارد. با عنایت به مراتب مزبور، رد شکایت شاکی مورد استدعاست. »«
هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ ۲۱؍۸؍۱۳۹۸ با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است.
رای هیات عمومی
اگرچه به موجب ماده ۱ قانون احکام دائمی برنامه های توسعه کشور مصوب سال ۱۳۹۵ مقرر شده است دانشگاه ها بدون الزام به رعایت قوانین و مقررات عمومی حاکم بر دستگاه های دولتی فقط در چارچوب مصوبات و آییننامه های مالی، معاملاتی و استخدامی مصوب هیات امنا عمل می کنند، لیکن این امر نافی تکلیف دانشگاه ها به تبعیت از قوانین خاص حاکم بر دستگاه های اجرایی نیست و از آنجا که قانون حمایت از حقوق معلولان مصوب سال ۱۳۹۶ که مقرراتی ناظر به حمایت از معلولان و حقوق ایشان است یک قانون خاص محسوب میشود، لذا دانشگاه ها و موسسات آموزشی زیر نظر وزارتین علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی نمی توانند با استناد به ماده ۱ قانون احکام دائمی برنامه های توسعه کشور خود را از رعایت آن مستثنی بدانند و مکلف به تبعیت از قوانین خاص هستند و این امر در رویه هیات عمومی دیوان عدالت اداری بارها مورد تاکید قرار گرفته است. مضافاً اینکه تصویب قانون حمایت از حقوق معلولان موخر بر قانون دائمی برنامه های توسعه کشور میباشد و قانونگذار کلیه دستگاه هایی را که به نحوی از انحاء از بودجه عمومی استفاده می کنند از جمله دانشگاه های دولتی را به تبعیت از قانون حمایت از حقوق معلولان مکلف کرده است. با عنایت به اینکه به موجب ماده ۲۸ قانون حمایت از حقوق معلولان مصوب سال ۱۳۹۶ مقرر شده است ساعات کار هفتگی کارمندان دارای معلولیت شدید و خیلی شدید ۱۰ ساعت کاهش می یابد، لیکن بند (الف) ماده ۳۹ آییننامه مورد شکایت برخلاف قانون، ۱۰ ساعت مقرر را به ۴ ساعت تقلیل داده است، بنابراین به جهت مغایرت با قانون مستنداً به بند ۱ ماده ۱۲ و ماده ۸۸ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال ۱۳۹۲ ابطال میشود.
محمدکاظم بهرامیرئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری