رای شماره ۲۴۳۵ مورخ ۱۴۰۱/۰۹/۲۹ هیات عمومی دیوان عدالت اداری
بسم الله الرحمن الرحیم
شماره دادنامه: ۱۴۰۱۰۹۹۷۰۹۰۵۸۱۲۴۳۵
تاریخ دادنامه: ۲۹؍۹؍۱۴۰۱
شماره پرونده: ۰۱۰۱۰۳۱
مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری
شاکی: آقای محمدرضا یزدانی
موضوع شکایت و خواسته: ابطال تعرفه شماره ۲۱-۲ از دفترچه عوارض و بهای خدمات محلی سال ۱۴۰۱ شورای اسلامی شهر گلبهار تحت عنوان عوارض توسعه و احداث و نگهداری فضای سبز
گردش کار: شاکی به موجب دادخواستی ابطال تعرفه شماره ۲۱-۲ از دفترچه عوارض و بهای خدمات محلی سال ۱۴۰۱ شورای اسلامی شهر گلبهار را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته اعلام کرده است که:
"اولاً تعیین و اخذ عوارض به تجویز قانونگذار مطابق ماده ۴ قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت مصوب ۱۳۸۰ و تبصره ۳ ماده ۶۲ قانون برنامه پنجم توسعه مصوب ۱۳۸۹ اخذ هرگونه وجه، کالا و خدمات توسط دستگاه های اجرایی منوط به تجویز قانونگذار شده است یکی از مصادیقی که نیاز به تجویز قانونگذار جهت تعیین و اخذ عوارض از سوی شورای اسلامی را دارد، عوارض توسعه فضای سبز میباشد که در این خصوص قانونی وجود ندارد و ثانیاً مصوبه مذکور با آراء هیات عمومی دیوان عدالت اداری به شماره دادنامه های ۱۳۵۵ الی ۱۳۵۶- ۱۷/۱۲/۱۳۹۵ و ۱۱۴۸- ۲۵/۹/۱۳۹۹ و ۱۰۱۸۸۶- ۵؍۱۲/۱۳۹۹ و ۱۰۷۵۲- ۱۸/۶/۱۳۹۹ و آراء متعدد دیگر مغایرت دارد و ثالثاً هر چند در بند ۱۶ ماده ۸۰ قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران مصوب سال ۱۳۷۵، تعیین نوع و میزان عوارض از اختیارات شوراهای اسلامی ذکر شده است لکن طبق بند (الف) ماده ۱۷۴ قانون برنامه پنجساله پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران مصوب ۱۳۹۰ به عنوان یک سیاست کلی کاهش نرخ عوارض صدور پروانه ساختمانی را در کاربری های مختلف مورد تاکید قرار داده و از سوی دیگر در قوانین مرتبط با فضای سبز از جمله قانون تسری فضای سبز شهرها و اصلاحیه های بعدی آن، عوارض فضای سبز شهری پیش بینی نشده است."
متن مقرره مورد شکایت به شرح زیر است:
" تعرفه شماره (۲۱-۲) عوارض توسعه و احداث و نگهداری فضای سبز شورای اسلامی شهر گلبهار
تبصره۱: جهت توسعه و احداث فضای سبز، عوارض فوق هنگام صدور پروانه ساختمانی و یا هر نوع استعلام و گواهی دیگر طبق جدول ذیل برای یک بار به ازای هر متر مربع اعیان محاسبه و دریافت گردیده. و صرفاً می بایستی در ارتباط با توسعه و احداث فضای سبز هزینه گردد.
کاربری عوارض (ریال)
مسکونی ۲۵۰/۳
تجاری کارگاهی ۰۰۰/۱۹
اداری ۰۰۰/۴۰
سایر کاربری ها ۰۰۰/۴
تبصره۲: مالکینی که اقدام به آبیاری فضای سبز محل سکونت خویش نمایند از پاداش ۲۰ درصدی تخفیف عوارض سطح شهر برخوردار میشوند (به تشخیص و تایید واحد فضای سبز)"
علی رغم ارسال و ابلاغ نسخه دوم دادخواست و ضمائم آن برای طرف شکایت تا زمان رسیدگی به پرونده هیچ پاسخی واصل نشده است.
هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ ۲۹؍۹؍۱۴۰۱ به ریاست معاون قضایی دیوان عدالت اداری در امور هیات عمومی و با حضور معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است.
رای هیات عمومی
هرچند براساس بند ۱۶ ماده ۸۰ قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران مصوب سال ۱۳۷۵ با اصلاحات بعدی تعیین نوع و میزان عوارض از اختیارات شوراهای اسلامی شهر است، ولی با توجه به اینکه در قوانین مرتبط با فضای سبز از جمله قانون حفظ و گسترش فضای سبز در شهرها و اصلاحیههای بعدی آن عوارض فضای سبز پیشبینی نشده و در آرای مختلف هیات عمومی دیوان عدالت اداری از جمله رای اخیرالصدور شماره ۱۴۰۱۰۹۹۷۰۹۰۵۸۱۱۴۲۴-۱۷؍۸؍۱۴۰۱ این هیات نیز وضع عوارض برای فضای سبز مغایر با قانون و خارج از حدود اختیار تشخیص و ابطال شده است، بنابراین تعرفه شماره ۲۱-۲ از دفترچه عوارض سال ۱۴۰۱ شهرداری گلبهار که تحت عنوان عوارض توسعه و احداث و نگهداری فضای سبز به تصویب شورای اسلامی این شهر رسیده، خلاف قانون و خارج از حدود اختیار بوده و مستند به بند ۱ ماده ۱۲ و مواد ۱۳ و ۸۸ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال ۱۳۹۲ از تاریخ تصویب ابطال میشود./
مهدی دربین
هیات عمومی دیوان عدالت اداری
معاون قضایی دیوان عدالت اداری