رای شماره ۲۵۴۲ مورخ ۱۴۰۰/۰۹/۲۳ هیات عمومی دیوان عدالت اداری

بسم الله الرحمن الرحیم

شماره دادنامه: ۱۴۰۰۰۹۹۷۰۹۰۵۸۱۲۵۴۲

تاریخ دادنامه: ۲۳؍۹؍۱۴۰۰

شماره پرونده: ۰۰۰۱۰۹۰

مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری

شاکی: آقای رامین کربلائی امینی

موضوع شکایت و خواسته: ابطال مصوبه شماره ۱۰۱۲؍س؍د- ۷؍۷؍۱۳۹۹ سازمان آموزش فنی و حرفه ای کشور

گردش کار: شاکی به موجب دادخواستی ابطال مصوبه شماره ۱۰۱۲؍س؍د- ۷؍۷؍۱۳۹۹ سازمان آموزش فنی و حرفه ای کشور را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته اعلام کرده است که:

" با توجه به دلایل ذیل تقاضای ابطال مصوبه شماره ۱۰۱۲؍س؍د- ۷؍۷؍۱۳۹۹ سازمان آموزش فنی و حرفه ای کشور را دارم. اولاً: با استناد به نامه شماره ۹۰۷۳؍۱۶۴۱؍۳۰۰۲- ۲۳؍۷؍۱۳۹۹ معاون دادستانی مبنی بر لزوم تشکیل کمیسیون مربوطه در قانون ادامه استفاده ایثارگران در خانه های سازمانی، قانون ادامه استفاده ایثارگران در خانه های سازمانی سکونت طبق قانون می‌باشد. ثانیاً: با استناد به بند ۹ مصوب جلسه مورخ ۱۹؍۶؍۱۳۹۹ ستاد ملی مبارزه با شیوع بیماری کرونا و تاکید مقام معظم رهبری بر لازم الاجرا بودن کلیه مصوبات آن ستاد که بر اساس آن نرخ اجاره بها تا میزان ۲۰% سال ماقبل برای استان البرز اعلام شده است. ثالثاً: با استناد به ماده ۹۶ قانون اجرای احکام مدنی و تبصره یک ذیل آن که در صورت محکومیت کارمند دستگاه فقط می‌تواند تا یک چهارم از حقوق کارکنان را کسر نماید نه کلیه حقوق و مزایای آنان را کسر نماید. رابعاً: طبق نامه شماره ۴۶۸۳؍۲۴ کانون کارشناسان رسمی دادگستری استان البرز هیات سه نفره، کرایه واحد مسکونی اینجانب مبلغ ۰۰۰؍۳۵۵؍۵ ریال تعیین شده است نه مبلغ پنج برابر آن. خامساً: با استناد به ماده ۴ آیین‌نامه شماره ۱۰۷۶۳۵۸؍۱۱؍۱۳۶۳ وزارت مسکن و شهرسازی، هیات وزیران در جلسه مورخ ۱۹؍۱۰؍۱۳۶۳ بنا به پیشنهاد مشترک شماره ۹۶۴۶؍۱- ۱؍۱۰؍۱۳۶۳ وزارت مسکن و شهرسازی و وزارت امور اقتصادی و دارایی و به استناد ماده ۲ قانون نحوه استفاده از خانه های سازمانی مصوب ۱۳۴۶ ضمن الغای تصویب نامه شماره ۱۳۵۱۶-۱۸؍۲؍۱۳۶۲ هیات وزیران و آیین‌نامه اصلاحی آن به شماره ۶۰۶۴۸- ۱۲؍۸؍۱۳۶۲ آیین‌نامه مربوط به شرایط و طرز استفاده از خانه های سازمانی را به شرح زیر تصویب نمودند: ماده ۴- مبلغی که استفاده کننده از خانه سازمانی در ازای حق استفاده ماهانه با رعایت اصل محرومیت شهرها باید بپردازد به شرح جدول زیر تعیین می‌گردد مشروط بر اینکه از ۲۵% حقوق و مزایای کارمند بیشتر نباشد. "

متن مقرره مورد شکایت به شرح زیر است:

" اداره کل منابع انسانی و پشتیبانی « صورتجلسه»

مشخصات جلسه

مکان جلسه: دفتر معاونت توسعه مدیریت و منابع

دستورجلسه

ساماندهی امور منازل مسکونی

زمان جلسه: سه شنبه

ساعت شروع: ۱۴

تاریخ جلسه: ۱؍۷؍۱۳۹۹

ساعت خاتمه: ۳۰؍۱۵

عنوان مصوبات

۱- مقرر گردید نسبت به اعلام مجدد اسامی ساکنین بالای ۱۰ سال جهت تخلیه از طریق مراجع قضایی توسط دفتر حقوقی پیگیری جدی معمول و گزارش آن را به صورت مستمر به کارگروه ساماندهی منازل مسکونی ارائه نمایند. (حداکثر تا پایان مهر ماه)

۲- مقرر شد مبلغ اجاره بها با توجه به تعرفه منطقه ای به ازای هر مترمربع مبلغ ۰۰۰؍۲۷۰ ریال از مهر ماه سال جاری برای کلیه ساکنین بالای ۵ سال مرکز تربیت مربی و سهر کرج اعمال می‌شود.

۳- مقر گردید نسبت به صدور ابلاغ تخلیه برای کلیه مدیران، معاونین و کلیه افرادی که پیش از مهلت قانونی در طول خدمت از منازل مسکونی استفاده نموده‌اند اقدام و ضمن اتخاذ مراتب قانونی جهت تخلیه، مقرر شد در بازه زمانی صدور ابلاغ تا تخلیه، اجاره بها معادل پنج برابر قیمت کارشناسی لحاظ گردد (در استان ها) و در شهر کرج مطابق بند ۲ لحاظ شود.

۴- مقر رگردید با توجه به درخواست تعدادی از همکاران ساکن در استان البرز که مدت ۳ سال اقامت داشته اند و با عنایت به دستور ریاست سازمان، با اخذ تعهد محضری سکونت نامبردگان به مدت یک سال تمدید شود

در پاسخ به شکایت مذکور، مدیرکل دفتر ریاست، حقوقی، روابط عمومی و امور بین الملل سازمان فنی و حرفه ای کشور به موجب لایحه شماره ۱۵۲۲۲-۱۵؍۶؍۱۴۰۰ توضیح داده است که:

" با مداقه در مفاد دادخواست ابرازی ملاحظه می فرمایند که استنادات شاکی جهت ابطال بند ۲ این مصوبه، آیین‌نامه خانه های سازمانی و قانون ادامه استفاده خانواده افرادی که ساکن خانه های سازمانی بوده و شهید، جانباز، اسیر و مفقودالاثر شده اند، می‌باشد وتحقق این امر در حالیست که خانه تحت تصرف ایشان در حکم خانه سازمانی نبوده تا آثار خانه های سازمانی بر آن مترتب باشد. با عنایت به اینکه میزان سکونت برای متصرفین نهایتاً ۵ سال تعریف و تعیین شده است، لذا این سازمان بر اساس بند ۲ مصوبه فوق مقرر نمود، در سال ۱۳۹۹ برای اشخاصی که بیش از ۵ سال از واحد مسکونی استفاده می نمایند بر اساس تعرفه منطقه ای از قرار هر مترمربع ۰۰۰؍۲۷۰ ریال از مهر ماه بابت اجاره بها اخذ گردد که نحوه محاسبه بدین گونه بوده است، ۵۱؍۸۴ مساحت واحد مسکونی در اختیار ایشان ضربدر ۰۰۰؍۲۷۰ (قیمت منطقه ای) مساوی است با مبلغ ۷۰۰؍۸۱۷؍۲۲ ریال، نکته حائز اهمیت این است که با رویت وضعیت اجاره مسکن در کرج برابر جدول موصوف حداقل قیمت داخل شهرستان کرج کمتر از مبلغ ۰۰۰؍۵۰۰ ریال به ازای هر مترمربع نمی‌باشد. با توجه به موقعیت واحد مسکونی در شمال کرج ملاحظه می‌گردد که اجاره بهای مصوبه دریافتی از نامبرده از حداقل قیمت در شهرستان کرج نیز کمتر می‌باشد.

حال فارغ از مراتب فوق در راستای رد خواسته ایشان معروض می دارد: اولاً- به موجب ماده واحده قانون ادامه استفاده خانواده افرادی که ساکن خانه سازمانی بوده و شهید، جانباز، اسیر و مفقودالاثر شده اند (مصوب سال ۱۳۶۸) به صراحت در آن قید گردیده (... همچنین افرادی که جانباز انقلاب اسلامی و یا جنگ تحمیلی بوده و از خانه های مذکور استفاده می کرده اند و شاغل بوده و... تا زمانی که کمیسیون مقرر در آیین‌نامه اجرایی این قانون مناسب تشخیص دهد، خانواده آنها مجاز به ادامه سکونت در خانه های سازمانی می‌باشند. ثانیاً- متعاقب آن آیین‌نامه اجرایی ماده واحده قانون ادامه استفاده خانواده افرادی که ساکن خانه های سازمانی بوده و شهید، جانباز، اسیر و مفقودالاثر شده اند، (مصوب سال ۷۱) در ماده واحده قانون موصوف نیز تصریحاً قید گردیده « ادامه استفاده خانواده افرادی که ساکن خانه های سازمانی بوده و شهید، جانباز، اسیر و مفقودالاثر شده» که از عنوان تصریحی قانون فوق کاملاً مبرهن است که قانون صدرالاشعار مشمول و ناظر به افراد و خانواده افرادی می‌باشد که قبل از شهید شدن، جانباز شدن، اسیر و مفقودالاثر شدن ساکن در خانه های سازمانی دستگاه مربوطه بوده اند و سپس به درجه رفیع شهادت و یا مقام والای جانبازی، اسیر و مفقودالاثر رسیده باشند. بر این اساس لازم به ذکر است کلیه افراد خانواده شهید، آزاده و ایثارگر از جمله آقای رامین کربلایی امینی ساکن در واحدهای مرکز تربیت مربی کرج متعلق به این سازمان بعد از کسب مقام جانبازی یا ایثارگری، کارمند این سازمان شده و سپس به واسطه کارمند بودن در سازمان، ساکن در واحدهای مسکونی این سازمان گردیده اند که اولین قرارداد ایشان در سال ۱۳۷۹ موید این مطلب است. مجدداً تاکید می‌نماید بر فرض تلقی نمودن واحد تحت تصرف ایشان، در حکم خانه سازمانی، بر اساس بند (ب) ماده ۴ قانون فوق الذکر مصوب سال ۱۳۷۱ مهلت استفاده جانبازان از خانه سازمانی ۵ سال لحاظ گردیده که مدت استفاده ایشان تا این تاریخ بیش از ۲۰ سال می‌باشد. (چهار برابر مدت قانونی و برخلاف قانون از واحد مسکونی این سازمان استفاده نموده است) و صرفاً جانبازان ۷۰ درصد و به بالا و نیز خانواده معظم شهدا و آزادگان تا زمان خانه دار شدن می‌توانند از خانه سازمانی استفاده نمایند که ایشان حتی جز این گروه نمی‌باشند. چرا که با توجه به استعلام به عمل آمده از اداره ثبت اسناد و املاک تهران (حوزه ثبت ملک شهر آراء تهران) نامبرده دارای منزل مسکونی به مساحت ۱۴۷ مترمربع بوده که تاییدی بر مراتب صدرالاشعار می‌باشد و این در حالی است که سکونت در واحد مسکونی با داشتن منزل شخصی برخلاف قانون بوده و فاقد توجیه منطقی و قانونی و شرعی می‌باشد. تشکیل کمیسیون مورد درخواست ایشان مطابق ماده ۱ آیین‌نامه فوق الذکر مشمول افرادی که در زمان جانباز شدن ساکن خانه سازمانی بوده اند، می‌باشد و نیز این موضوع مطابق تبصره ۱ آیین‌نامه مصوب ۱۹؍۱۰؍۱۳۶۳ که اعلام داشته تقسیم و تعیین سهمیه خانه سازمانی که از محل اعتبارات خاص وزارتخانه‌ها وموسسات و شرکتهای دولتی یا وابسته احداث می‌شود با وزیر مربوطه یا نماینده تام الاختیار وی می‌باشد و نامبرده از بدو امر مشمول قانون و آیین‌نامه موصوف نبوده است."

هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ ۲۳؍۹؍۱۴۰۰ با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است.

رای هیات عمومی

براساس ماده ۲ ‌قانون نحوه استفاده از خانه‌های سازمانی مصوب ۱۶؍۳؍۱۳۴۶: «شرایط و طرز استفاده از خانه‌های سازمانی و مبلغی که استفاده‌کننده باید بپردازد و همچنین ترتیب تخلیه آن به موجب آیین‌نامه‌ای خواهد‌ بود که ظرف سه ماه از تاریخ تصویب این قانون از طرف وزارت دارایی و وزارت آبادانی و مسکن تهیه و به تصویب هیات وزیران خواهد رسید» و به موجب ماده ۳ آیین‌نامه مربوط به شرایط و طرز استفاده از خانه‌های سازمانی مصوب جلسه مورخ ۱۹؍۱۰؍۱۳۶۳ هیات وزیران: «حداکثر مدت استفاده از خانه‌های سازمانی پنج سال است و پس از پایان مدت مذکور ظرف ۳ ماه از تاریخ ابلاغ سازمان متبوع، استفاده‌کننده ملزم به‌ تخلیه می‌باشد، مگر اینکه متقاضی واجد شرایط وجود نداشته باشد که در این صورت نیز در هر زمان که متقاضی واجد شرایط مراجعه نماید، استفاده‌کننده از خانه‌ سازمانی ظرف مهلت مذکور ملزم به تخلیه می‌باشد و همچنین در موارد خاصی که به تشخیص رئیس سازمان استفاده‌کننده در محل و تایید ‌استاندار تمدید مهلت استفاده از خانه سازمانی ضروری باشد، مهلت مذکور فقط برای یک بار به مدت ۳ سال قابل تمدید ‌است.» بنا به مراتب فوق، مصوبه شماره ۱۰۱۲؍س؍د-۷؍۷؍۱۳۹۹ سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای کشور که متضمن تجویز سکونت پس از ۵ سال در خانه‌های سازمانی است، خارج از حدود اختیار بوده و مستند به بند ۱ ماده ۱۲ و ماده ۸۸ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال ۱۳۹۲ ابطال می‌شود./

حکمتعلی مظفری

رئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری