رای شماره ۲۸۳ و ۲۹۰ مورخ ۱۳۸۱/۰۸/۱۲ هیات عمومی دیوان عدالت اداری

دادنامه: ۲۸۳

تاریخ: ۱۳۸۱/۰۸/۱۲

کلاسه پرونده: ۷۹۰۰۲۴۶

شاکی: ۱.آقای رضا کریمی؛ ۲.آقای روحاالله پورقدسی

موضوع خواسته: ابطال بخشنامه شماره ۱۲ امور بیمه شدگان سازمان تامین اجتماعی و قسمت آخر ماده یک آیین‌نامه اجرایی قانون نحوه تعدیل نیروی انسانی دستگاه های دولتی

مقدمه: شاکی طی دادخواست تقدیمی اعلام داشته است، در تاریخ ۱؍۱۰؍۱۳۷۳ براساس تبصره یک ماده ۷۴ قانون استخدام کشوری از صندوق بازنشستگی کشوری با استناد به تبصره ۳ ماده واحده قانون نقل و انتقال حق بیمه یا بازنشستگی مصوب ۱۳۶۵ و آیین‌نامه‌های اجرایی مربوط در تاریخ ۹؍۸؍۱۳۷۸ و ۳۱؍۶؍۱۳۷۹ از شعبه یک تامین اجتماعی کرج تقاضای انتقال کسور حق بیمه بازنشستگی خود را نمودم. در این رابطه واحدهای فنی و فیشیه شعبه مذکور طی نامه مورخ ۱۱؍۸؍۱۳۷۸ از سازمان ثبت اسناد و املاک کشور درخواست ارسال سوابق کسور حق بیمه بازنشستگی متعلق به اینجانب را نمودند که سازمان ثبت اسناد و املاک کشور طی نامه مورخ ۲۷؍۱۲؍۱۳۷۸ که در تاریخ ۲۲؍۱۲؍۱۳۷۸ به دفتر دبیرخانه شعبه یک تامین اجتماعی وارد شده و نیز شعبه ۱۹ تامین اجتماعی تهران ذیل فرم ارسالی در مورخ ۱۲؍۳؍۱۳۷۹ که در تاریخ ۳۰؍۳؍۱۳۷۸ به دبیرخانه مذکور وارد شده سوابق کسور بیمه بازنشستگی اینجانب را ارسال نمودند. حال پس از گذشت ۱۱ ماه از تاریخ درخواست اینجانب، شعبه یک تامین اجتماعی شهرستان کرج طی نامه مورخ ۱۶؍۷؍۱۳۷۹ با استناد به بخشنامه شماره ۱۲ امور بیمه شدگان سازمان تامین اجتماعی درخواست اینجانب را خارج از مهلت مقرر در این بخشنامه ذکر نموده است. با توجه به اینکه در تبصره ۳ ماده واحده قانون نقل و انتقال حق بیمه یا بازنشستگی مصوب ۱۳۶۵ و آیین‌نامه اجرایی آن مورخ ۲۷؍۱۱؍۱۳۶۵ و اصلاحیه ماده ۸ آیین‌نامه مورخ ۳۱؍۵؍۱۳۶۸ هیچگونه محدودیت زمانی برای اجرای انتقال کسور حق بیمه بازنشستگی به صندوق‌های بازنشستگی قانونی مختلف کشور قائل نگردیده‌اند، استدعای ابطال قسمت مورد نظر از بخشنامه شماره ۱۲ را که با مصوبات قانونی فوق‌الاشاره مغایر می‌باشد را دارم. معاون حقوقی و امورمجلس سازمان تامین اجتماعی در پاسخ به شکایت مذکور طی نامه شماره ۲۳۸۰۸؍د؍۷۱۰۰ مورخ ۴؍۸؍۸۱ اعلام داشته‌اند: استناد شاکی به قانون نقل و انتقال حق بیمه یا بازنشستگی مصوب سال ۱۳۲۶۵ موضوعیت نداشته و بلکه وضعیت اینگونه افراد منطبق با قانون نحوه تعدیل نیروی انسانی دستگاه‌های دولتی مصوب ۱۳۶۶ می‌باشد. بخشنامه شماره ۱۲ در بخش دوم (مهلت تقاضا) مقرر می‌دارد: «به استناد قسمت اخیر اصلاحیه ماده ۱ آیین‌نامه قانون نحوه تعدیل نیروی انسانی مصوب ۱۳۶۷، مشمولین قانون یاد شده حداکثر ظرف مهلت یک سال از تاریخ بازخرید مهلت دارند تا تقاضای کتبی خود را به سازمان تامین اجتماعی ارائه نمایند.» با توجه به مراتب فوق آن عده از مستخدمین که قبل از تاریخ تصویب اصلاحیه آیین‌نامه (۳؍۸؍۱۳۷۷) بازخرید شده‌اند از تاریخ ۳؍۸؍۱۳۷۷ یک سال مهلت دارند تا تقاضای انتقال کسور خود را به سازمان ارائه نمایند. در مورد آن عده از مستخدمین که از تاریخ ۳؍۸؍۱۳۷۷ به بعد بازخرید می‌شوند از تاریخ بازخرید خدمت برای ارائه تقاضای یک سال مهلت خواهند داشت. همان‌گونه که از صدور حکم بالا پیداست مهلت یک ساله مستند به اصلاحیه آیین‌نامه قانون نحوه تعدیل نیروی انسانی موضوع تصویب‌نامه شماره ۵۲۱۶۶؍ت۱۵۶۹ هیات وزیران که خود آن نیز به استناد ماده ۱۰ قانون مذکور مصوب ۳۱۳۶۵ به عمل آمده است می‌باشد. اگرچه تصویب‌نامه فوق‌الذکر به موجب آرا شماره ۹۳ الی ۹۶ هیات عمومی دیوان صرفاً از نقطه نظر شکلی ابطال گردیده است و هیات وزیران در تاریخ ۲۸؍۲؍۱۳۷۹ اقدام به وضع تصویب‌نامه مورخ ۲۸؍۲؍۱۳۷۹ کرده است. با این حال تصویب‌نامه به ویژه اعتبار مهلت یک ساله مندرج در قسمت ذیل تصویب‌نامه شماره ۵۲۱۶۶؍ت۱۵۶۴۹ه- به دلیل عدم تعرض به آن به قوت خود باقی مانده است. لذا بر خلاف ادعای شاکی مهلت یک ساله مندرج در بخشنامه ریشه در آیین‌نامه و قانون نحوه تعدیل نیروی انسانی دارد. آقای پورقدسی در شکایت‌نامه تقدیمی اعلام داشته‌اند. نظر به اینکه قسمت اخیر ماده یک اصلاح آیین‌نامه اجرایی قانون نحوه تعدیل نیروی انسانی دستگاه‌های دولتی مصوب ۳؍۸؍۱۳۷۷ هیات وزیران که مقرر داشته «مشمولین این قانون حداکثر ظرف یک سال از تاریخ بازخرید مهلت دارند تا تقاضای کتبی خود را به سازمان تامین اجتماعی ارائه نمایند. به تقاضای خارج از مهلت مذکور ترتیب اثر داده نخوادهد شد.» مغایر با قانون نحوه تعدیل نیروی انسانی دستگاه‌های دولتی و خارج از حدود اختیارات می‌باشد. مستنداً به ماده ۲۵ قانون دیوان عدالت اداری درخواست ابطال آن را دارد.

هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ فوق به ریاست حجت‌الاسلام‌والمسلمین دری‌نجف‌آبادی و با حضور روسای شعب بدوی و روسا و مستشاران شعب تجدیدنظر تشکیل و پس از بحث و بررسی و انجام مشاوره با اکثریت آراء به شرح آتی مبادرت به‌صدور رای می‌نماید.

رای هیات عمومی

حکم مقرر در ماده واحده قانون نقل و انتقال حق بیمه و بازنشستگی مصوب ۲۷؍۳؍۱۳۶۵ در باب انتقال حق بیمه یا بازنشستگی از یک صندوق به صندوق دیگر مقید و مشروط به مهلت خاصی نشده و در قانون نحوه تعدیل نیروی انسانی مصوب ۱۳۶۶ نیز از حیث محدودیتی منظور نگردیده است. بنابراین قسمت آخر ماده یک آیین‌نامه اجرایی قانون نحوه تعدیل نیروی انسانی دستگاه‌های دولتی مصوب ۳؍۸؍۱۳۷۷ هیات وزیران و بند ۲ بخشنامه شماره ۱۲ مورخ ۲۰؍۱۰؍۱۳۷۷ سازمان تامین اجتماعی که مهلت تقاضای انتقال کسور بازنشستگی مستخدمین بازخرید خدمت را به صندوق تامین اجتماعی یک سال تعیین نموده و تقاضای خارج از مهلت مذکور را فاقد اعتبار و بلااثر اعلام داشته است از حیث تضییق دایره مشمول حکم مقنن، خلاف قانون و خارج از حدود اختیارات قوه مجریه در وضع مقررات دولتی تشخیص داده می‌شود و مستنداً به قسمت دوم ماده ۲۵ قانون دیوان عدالت اداری ابطال می‌گردد.

هیات عمومی دیوان عدالت اداری - دری نجف‌آبادی