رای شماره ۳۱۰ مورخ ۱۴۰۱/۰۱/۳۰ هیات عمومی دیوان عدالت اداری

بسم الله الرحمن الرحیم

شماره دادنامه: ۱۴۰۱۰۹۹۷۰۹۰۵۸۱۰۳۱۰

تاریخ دادنامه: ۳۰؍۱؍۱۴۰۱

شماره پرونده: ۰۰۰۳۳۴۲

مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری

شاکی: آقای ایمان قوامی فرد

موضوع شکایت و خواسته: ابطال تبصره ۴ ماده ۱۳ تعرفه عوارض و بهای خدمات سال ۱۴۰۰ شورای اسلامی شهر شریفیه

گردش کار: شاکی به موجب دادخواستی ابطال تبصره ۴ ماده ۱۳ تعرفه عوارض و بهای خدمات سال ۱۴۰۰ شورای اسلامی شهر شریفیه را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته به طور خلاصه اعلام کرده است که:

" با عنایت به اینکه به موجب مصوبه مورد شکایت که متضمن اخذ عوارض پیش آمدگی به میزان ۵۰ درصد عرصه قیمت گذاری شده و نه قیمت منطقه ای از افرادی است که بابت عقب روی ملک خود مطالبه غرامت نمودند و علاوه بر آن نیز باید عوارض مازاد بر تراکم را پرداخت نمایند. مغایر با اصول ۳- ۱۹- ۲۰- ۲۲- ۴۶- ۴۷ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران می‌باشد. ضمن اینکه مغایر با نظریه شورای نگهبان به شماره ۲۱۱۱۹؍۱۰۲؍۹۹-۶؍۱۰؍۱۳۹۹ موضوع رای هیات عمومی دیوان عدالت اداری به شماره ۲۰۴-۲۰۵ مورخ ۲۴؍۱؍۱۴۰۰ می‌باشد که مقرر می‌دارد اطلاق مصوبه از جهت شمول بر مصادیقی که موجب سلب حق تظلم خواهی به واسطه محکومیت به پرداخت عوارض بیشتر، صرف مراجعه مالکان به مراجع قضایی می‌شود و نیز مصادیقی که میزان عوارض معینه متضمن اجحاف به مالکان اراضی است و نیز از جهت شمول به افرادی که توانایی پرداخت آن را ندارند مخالف با موازین شرع شناخته شده است. ابطال مصوبه موضوع شکایت از تاریخ تصویب مورد استدعاست. "

متن مقرره مورد شکایت به شرح زیر است:

تعرفه عوارض و بهای خدمات سال ۱۴۰۰ شورای اسلامی شهر شریفیه:

" ماده ۱۳ عوارض پیش آمدگی ساختمان در معابر عمومی

تبصره ۴- چنانچه مالک از بابت عقب روی غرامت اخذ نموده باشد، عوارض هر متر مربع پیش آمدگی برابر با ۵۰% بها عرصه قیمت گذاری شده خواهد بود، عوارض مازاد بر تراکم علاوه بر عوارض مذکور اخذ خواهد شد. "

علی رغم ارسال و ابلاغ نسخه دوم دادخواست وضمائم آن برای طرف شکایت تا زمان رسیدگی به پرونده هیچ پاسخی واصل نشده است.

هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ ۳۰؍۱؍۱۴۰۱ با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است.

رای هیات عمومی

هرچند براساس آرای مختلف هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری از جمله رای شماره ۱۴۰۰۰۹۹۷۰۹۰۵۶۰۱۱۱۱۱-۱۰؍۹؍۱۴۰۰ این هیات، وضع عوارض پیش آمدگی مشرف بر معابر عمومی منطبق با قانون و در حدود اختیار شوراهای اسلامی شهر تشخیص و ابطال نشده است، ولی با توجه به اینکه براساس تبصره ۴ ماده ۱۳ تعرفه عوارض و بهای خدمات سال ۱۴۰۰ شهرداری شریفیه صرفاً مالکینی که حق شرعی و قانونی خود را استیفاء کرده‌اند، به پرداخت عوارض بیشتر در قالب عوارض مازاد تراکم ملزم شده‌اند و این امر متضمن اخذ عوارض مضاعف از مالکین مزبور است، بنابراین تبصره ۴ ماده ۱۳ تعرفه عوارض و بهای خدمات سال ۱۴۰۰ شهرداری شریفیه که به تصویب شورای اسلامی این شهر رسیده، مغایر با بند ۹ اصل سوم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و آرای متعدد هیات عمومی دیوان عدالت اداری از جمله رای شماره ۱۴۰۰۰۹۹۷۰۹۰۵۸۱۳۱۱۶-۳۰؍۱۱؍۱۴۰۰ این هیات در خصوص ممنوعیت وضع عوارض مضاعف است و مستند به بند ۱ ماده ۱۲ و مواد ۱۳ و ۸۸ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال ۱۳۹۲ از تاریخ تصویب ابطال می‌شود./

حکمتعلی مظفری

رئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری