رای شماره ۳۲۶۸ مورخ ۱۴۰۰/۱۲/۱۷ هیات عمومی دیوان عدالت اداری

بسم الله الرحمن الرحیم

شماره دادنامه: ۱۴۰۰۰۹۹۷۰۹۰۵۸۱۳۲۶۸

تاریخ دادنامه: ۱۷؍۱۲؍۱۴۰۰

شماره پرونده: ۰۰۰۲۱۰۲

مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری

شاکی: آقای رضا تشکری

موضوع شکایت و خواسته: ابطال تعرفه شماره ۳۱۲ دفترچه عوارض و بهای خدمات سال ۱۴۰۰ شورای اسلامی شهر کرکوند

گردش کار: شاکی به موجب دادخواستی ابطال تعرفه شماره ۳۱۲ دفترچه عوارض و بهای خدمات سال ۱۴۰۰ شورای اسلامی شهر کرکوند را به استناد ماده ۵۰ قانون مالیات بر ارزش افزوده، تبصره ۲ بند ۲۶ ماده ۵۵ و تبصره ۸ ماده ۴۵ قانون شهرداری، ماده ۶۳ قانون برنامه پنجم توسعه و همچنین دادنامه های شماره ۶۶۷-۱۱؍۴؍۱۳۹۸ و ۲۵- ۳۱؍۲؍۱۳۹۶ هیات تخصصی عمران، شهرسازی و اسناد دیوان عدالت اداری خواستار شده است.

متن مقرره مورد شکایت به شرح زیر است:

تعرفه: ۳۱۲

شهرداری کرکوند

شماره ابلاغ مصوبه:

تاریخ ابلاغ مصوبه:

ردیف

عنوان تعرفه بهای خدمات

ماخذ ونحوه محاسبه بهای خدمات

توضیحات

۱

بهای خدمات عبور کامیون های با بار سنگین از سطح معابر شهر

به ازای هر مورد ۵۰۰؍۴۰۲ ریال

توضیحات:

۱) علاوه بر خطرات جانی، آلودگی هوا و ترافیک با توجه به خسارتی که عبور خودروهای با بار سنگین و ریزشی به تاسیسات آسفالت و فضای سبز وارد می کند این خودروها باید از مسیرهای تعیین شده خارج مناطق شهری که توسط شهرداری اعلام می‌شود تردد نمایند در صورتی که به ناچار مسیر دیگری را برای عبور انتخاب نمایند علاوه بر پذیرش مسئولیت هرگونه حادثه و خطر و الزام به رعایت مقررات راهنمایی و رانندگی ملزم به پرداخت بهای خدمات فوق می‌باشند.

۲) شرکتهایی که فعالیت متوالی تردد دارند (مانند فولاد مبارکه، حمل و نقل توکا، راهیان عرش فولاد و...) می‌توانند با امضا توافقنامه با شهرداری و با رعایت موارد ایمنی و قوانین مربوطه بهای خدمات به صورت سالیانه و یکجا برای تمام خودروهای خود پرداخت نمایند.

۳) به موجب دادنامه شماره ۹۸۰۹۹۷۰۹۰۵۸۱۰۶۶۷ مورخ ۱۱؍۴؍۹۸ و دادنامه شماره ۲۵ مورخ ۳۱؍۲؍۹۶ هیات تخصصی عمران، شهرسازی و اسناد دیوان عدالت اداری اخذ عوارض فوق الذکر در دفترچه بهاء خدمات شهرداری کرکوند مصوب شورای اسلامی شهر کرکوند قانونی و قابل وصول می‌باشد.

۴) بهای خدمات فوق مشمول کامیونهای حمل بار مصالح ساختمانی شهروندان و تجهیزات اداری و لوازم و اناث خانگی نمی‌باشد.

علی رغم ابلاغ دادخواست و ضمائم آن به شورای اسلامی شهر کرکوند تا زمان رسیدگی به پرونده در جلسه هیات عمومی دیوان عدالت اداری پاسخی از طرف آن شورا واصل نشده است.

هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ ۱۷؍۱۲؍۱۴۰۰ به ریاست معاون قضایی دیوان عدالت اداری در امور هیات عمومی و با حضور معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است.

رای هیات عمومی

براساس ماده ۷ قانون هوای پاک مصوب ۲۵؍۴؍۱۳۹۶: «شهرداریها، نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران، وزارتخانه‌ها و سازمانهای ذیربط موظّفند نحوه تردد وسایل نقلیه موتوری و سامانه (سیستم) حمل و نقل شهری را به صورتی طراحی و ساماندهی کنند که ضمن کاهش آلودگی هوا جوابگوی سفرهای روزانه شهری باشد» و به موجب تبصره همین ماده: «آیین‌نامه اجرایی این ماده که دربرگیرنده ساعات و محدوده مجاز تردد شهری، پیش‌بینی استفاده مطلوب و بیشتر از وسایل نقلیه عمومی می‌باشد توسط وزارت کشور، نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران و سازمان حداکثر ظرف مدت سه ماه از تاریخ ابلاغ این قانون تهیه می‌شود و به تصویب هیات وزیران می‌رسد.» آیین‌نامه اجرایی ماده ۷ قانون هوای پاک در تاریخ ۲۱؍۶؍۱۳۹۷ به تصویب هیات وزیران رسیده و به موجب تبصره ۲ ماده ۳ این آیین‌نامه مقرر شده است که: «عوارض مربوط به صدور مجوز تردد انواع وسایل نقلیه در محدوده‌های ممنوعه تردد به تفکیک وسایل نقلیه برقی، هیبریدی و فسیلی پس از تصویب شورای اسلامی شهر و با رعایت قوانین و مقررات مربوط، توسط شهرداری مربوط اخذ می‌شود.» با توجه به اینکه در موضوع عبور وسایل نقلیه، شهرداری به طور سالیانه اقدام به اخذ عوارض می‌نماید، بنابراین تعرفه شماره ۳۱۲ از تعرفه عوارض و بهای خدمات شهرداری کرکوند در سال ۱۴۰۰ که تحت عنوان بهای خدمات عبور کامیونهای بار سنگین از سطح معابر شهر به تصویب شورای اسلامی این شهر رسیده از مصادیق عوارض مضاعف بوده و خلاف قانون و خارج از حدود اختیار است و مستند به بند ۱ ماده ۱۲ و مواد ۱۳ و ۸۸ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال ۱۳۹۲ از تاریخ تصویب ابطال می‌شود./

مهدی دربین

هیات عمومی دیوان عدالت اداری

معاون قضایی دیوان عدالت اداری