رای وحدت رویه شماره ۴۳۶ و ۴۴۹ مورخ ۱۳۸۳/۰۹/۱۵ هیات عمومی دیوان عدالت اداری
کلاسه پرونده: ۸۰/۴۵۷و۸۲/۶۵۰
شاکی:سازمان مسکن و شهرسازی استان تهران
موضوع:اعلام تعارض آراء صادره از شعب ۴ و ۱۲ بدوی و اول تجدیدنظر دیوان عدالت اداری
تاریخ رای:یکشنبه ۱۵ آذر ۱۳۸۳
شماره دادنامه: ۴۳۶- ۴۴۹
مقدمه: الف-۱- شعبه پانزدهم در رسیدگی به پرونده کلاسه ۷۷/۱۰۷۸ موضوع شکایت آقای علی ساکی به طرفیت وزارت مسکن و شهرسازی به خواسته الزام به واگذاری زمین معوض به شرح دادنامه شماره ۸۰۵ مورخ ۱۹/۵/۷۸ چنین رای صادر نموده است، در دادخواست شاکی اعلام شده پلاکهای ثبتی ۳۰۸۰۴ و۳۰۸۰۳ و ۳۰۸۰۱ فرعی از ۱۳۸ اصلی بخش ۱۲ تهران جزء اراضی ملی شدهب ود که در طرح توسعه کارخانه سیمان قرار گرفته و به ۴ مرحله اسناد مالکیت اینجانب که هر کدام ۱۲۰ مترمربع مساحت داشته باطل شده است. متقابلاً رئیس سازمان اعلام نموده است، با عنایت به قانون اجازه انتقال اراضی ملی شده سیاه دشتک به مالکیت اراضی محدوده کارخانه سیمان ری و واگذاری زمین معوض به نامبرده حق و حقوق قانونی خود را دریافت داشته و اصولاً چنانچه مالکی دارای چند قطعه زمین در طرح مورد نظر باشد فقط استحقاق دریافت یک قطعه زمین را دارند. و شاکی فاقد هرگونه حقوقی در این رابطه میباشد. با عنایت به صراحت فوق و برخورداری شاکی از یک قطعه زمین معوض حکم به رد شکایت مطرح شده صادر میگردد. ۲- شعبه اول تجدیدنظر در رسیدگی به تقاضای تجدیدنظر آقای علی شاکی به خواسته تجدیدنظر در دادنامه شماره ۸۰۵ مورخ ۱۹/۵/۷۸ شعبه پانزدهم دیوان به شرح دادنامه شماره ۳۷۶ مورخ ۸/۴/۷۹ چنین رای صادر نموده است. اساس استدلال شعبه بدوی به رد شکایت شاکی این است که اصولاً چنانچه مالکی دارای چند قطعه زمین در طرح مورد نظر باشد فقط استحقاق دریافت یک قطعه زمین را دارد. که به نظر میرسد این استدلال شعبه بدوی بیاساس و فاقد مبنای قانونی میباشد و بر همین اساس و نیز مستنداً به ماده واحده و لایحه قانونی اجازه واگذاری اراضی سیاه دشتک پآیین به مالکین اراضی ۱۶۹ هکتاری جنب کارخانه سیمان ری مصوب ۵۸ شورای انقلاب دائر براینکه به مالکین زمین مورد تعرض معوض داده میشود هیچگونه قید یا توضیحی در خصوص اینکه اگر مالکی دارای قطعات متعدد داخل در طرح باشد فقط یک قطعه معوض اعطاء میشود داده نشده است و اصولاً اصل در رعایت حقوق مالکانه میباشد بر همین اساس شکایت وارد تشخیص داده میشود ضمن فسخ دادنامه تجدیدنظر خواسته شماره ۸۰۵ مورخ ۱۹/۵/۷۸ حکم به ورود شکایت صادر و اعلام میگردد. ب- شعبه دوازدهم در رسیدگی به پرونده کلاسه ۷۳/۱۵۱۶ موضوع شکایت اقای ابوالفضل خندان به طرفیت سازمان زمین شهری به خواسته استرداد زمین به شرح دادنامه شماره ۶۴۴ مورخ ۲۵/۱۰/۷۵ چنین رای صادر نموده است، حسب توضیحات سازمان زمین،شاکی دارای دو قطعه زمین در محدوده کارخانه سیمان ری به شمارههای ۷۵۶۹/۱۳۸ و ۷۵۷۰/۱۳۸ بوده که در ازاء تملک قطعه شماره ۷۵۷۰/۱۳۸ قطعه ۲ تفکیکی از ۱۸۴۳ فرعی از ۷ اصلی به موجب قرارداد مورخ ۶/۱۲/۷۱ به نامبرده واگذار گردیده و چون طبق تبصره لایحه قانون اجازه انتقال اراضی ملی شده سیاه دشتک به مالکیت اراضی محدوده کارخانه سیمان ری میبایستی مفاد قانون لغو مالکیت اراضی موات نیز رعایت شود و طبق دستور این قانون مالکین فقط حق عمران یک قطعه زمین دارند، علیهذا با عنایت بمراتب فوق و برخورداری شاکی از یک قطعه زمین معوض شکایت وی در مورد استرداد یا مطالبه معوض پلاک۷۵۶۹-۱۳۸ غیر موجه و مردود اعلام میگردد. ج- شعبه چهارم در رسیدگی به پرونده کلاسه ۸۰/۱۵۲۵ موضوع شکایت آقای عبدالعظیم منتظری به طرفیت سازمان زمین شهری به خواسته معوض دو قطعه زمین تصرفی کارخانه سیمان ری به مساحت ۵۳۸ مترمربع به شرح دادنامه شماره ۱۰۴۸ مورخ ۲۴/۶/۸۰ چنین رای صادر نموده است. شاکی ادعا میکند پس از تصرف دو قطعه زمین، سازمان مسکن فقط یک قطعه از اراضی سیاه دشتک به وی واگذار کرده است، سازمان ذیربط برابر لایحه جوابیه خاطرنشان ساخته که واگذاری معوض اراضی واقع در طرح سیمان وی براساس قوانین از جمله لایحه قانونی اجازه انتقال اراضی ملی شده سیاه دشتک به مالکین اراضی محدوده کارخانه سیمان ری صورت میگیرد و چون طبق این قانون هر فرد فقط اجازه عمران یک قطعه را دارد و رعایت مفاد قانون لغو مالکیت اراضی موات الزامی است و چون یک قطعه زمین برابر اقرار شاکی به وی واگذار شده واگذاری قطعه معوض دوم غیر قانونی است. اینک با عنایت به محتویات پرونده و ملاحظه لایحه مستدل مورد اشاره و نظر به اینکه اقدامات سازمان براساس قانون فوق التوصیف صورت پذیرفته لذا ادعای شاکی غیر موجه تشخیص و حکم برد آن صادر میگردد. هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ فوق به ریاست حجتالاسلاموالمسلمین رازینی و با حضور روسای شعب بدوی و روسا و مستشاران شعب تجدیدنظر تشکیل و پس از بحث و بررسی و انجام مشاوره با اکثریت آراء به شرح آتی مبادرت به صدور رای مینماید.
رای هیات عمومی
ضمن تایید متعارض بودن آراء مذکور در مقدمه با عنایت به اینکه حکم مقرر در ماده واحده لایحه قانونی اجازه انتقال اراضی ملی شده سیاه دشتک پآیین واقع در غرب تهران به مالکین اصلی اراضی ملی شده واقع در جنب کارخانه سیمان ری مصوب ۱۳۵۸ مفید جواز واگذاری منحصراً یک قطعه زمین به عنوان معوض چندین قطعه از اراضی تملک شده مقرر در قانون نیست، بلکه مصرح در واگذاری زمین معوض به مساحت کمتر به لحاظ مرغوبیت آن میباشد، و به علاوه مقررات قانون راجع به واگذاری اراضی به طور عوض به مالکین اراضی متصرفی سیمان ری مصوب ۱۳۶۲ نیز مفهم لزوم واگذاری زمین معوض به مساحت کمتر در قبلا کلیه قطعات تملک شده با در نظر گرفتن بهای اراضی مذکور است. بنابه جهات فوقالذکر دادنامه شماره ۳۷۶ مورخ ۸/۴/۷۹ شعبه اول تجدیدنظر دیوان در پرونده کلاسه ت۱/۷۸/۱۱۸۹۰ در حدی که متضمن این معنی میباشد صحیح و موافق قانون تشخیص داده میشود. این رای به استناد قسمت اخیر ماده ۲۰ اصلاحی قانون دیوان عدالت اداری برای شعب دیوان و سایر مراجع ذیربط در موارد مشابه لازمالاتباع است.
رئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری - رازینی