رای شماره ۶۱۷ مورخ ۱۳۹۶/۰۶/۲۸ هیات عمومی دیوان عدالت اداری

بسم الله الرحمن الرحیم

شماره دادنامه: ۶۱۷

تاریخ دادنامه: ۲۸/۶/۱۳۹۶

کلاسه پرونده: ۹۵/۱۲۶۵

مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری

شاکیان: آقایان رضا و ولی اله اسدی

موضوع شکایت و خواسته: ۱- الزام به اصلاح طرح هادی روستای اهلم ۲- ابطال نامه شماره ۱۷۵۰۸/۰۰۱/۳۰-۵/۷/۱۳۹۴ بنیاد مسکن انقلاب اسلامی مازندران

گردش کار: شاکیان به موجب دادخواستی ۱- الزام به اصلاح طرح هادی روستای اهلم ۲- ابطال نامه شماره ۱۷۵۰۸/۰۰۱/۳۰-۵/۷/۱۳۹۴ بنیاد مسکن انقلاب اسلامی مازندران را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته اعلام کرده است که:

"احتراماً، اینجانبان ساکن روستای اهلم از استان مازندران شهرستان محمودآباد که در انتظار اجرای چشم انداز طرح هادی جدید ک افق ده ساله آن چند سال قبل به اتمام رسیده بود و با توجه به اینکه زمین ارثیه ایی ما برادران اسدی کاملاً چسبیده به بافت بوده که در مصوبه طرح هادی جدید کاملاً مقرضانه مورد بی مهری شورای اسلامی روستا و سایر نهادها قرار گرفتیم و زمین چسبیده به بافت، حذف گردیده. با توجه به مکاتبات متعدد از مراجع ذیصلاح مبنی بر تضییع حقوقمان می‌باشد. با ملاحظه به نقشه جدید طرح هادی که ضمیمه می‌باشد، تبعیض و اعمال نفوذ بی عدالتی و بی قانونی در این مصوبه کاملاً مشهود می‌باشد.

۱- نقشه جدید کاملاً پیچ و خم پیرامون روستا را در بخش شمالی به عمق ۸۰ متر به بالا و در بخش جنوبی روستا که در مجاور رودخانه واقع گردیده به عمق ۶۰ متر در طرح قرار گرفته به جز زمین چسبیده به بافت ما که در نقشه پیوستی با هاشور مشخص گردیده است.

۲- در نقشه تصویبی جدید طرح هادی متاسفانه زمینهای پیشنهادی مسکونی که مشخص گردیده و قادر به ساخت و ساز می‌باشند این زمینها فقط مخصوص اعضای شورا و یا بستگانشان می‌باشد آیا این موضوع و اقدامی این چنینی قانون شکنی و در نظر نگرفتن حقوق اهالی نمی‌باشد؟

ریاست محترم با توجه به عملکرد چندگانه و تبعیض آمیز تصویب کنندگان طرح هادی روستا، ما باید ده سال دیگر منتظر باشیم تا بازنگری، افق ده ساله آینده روستا، اگر آن وقت معجزه شود و نفوذیها رخنه نکنند و عدالت و عدم تبعیض حادث گردد آن وقت نوه های ما باید امید خانه دار شدن را داشته باشند. لذا خواهشمند است در احقاق حقوقمان، جزء بافت و طرح قرار گرفتن زمین چسبیده به بافت با عنایت لازم را مبذول فرمایید و ابطال طرح بافت ۱۷۸۰۸/۰۰۱/۳۰-۵/۷/۱۳۹۴ عنایت فرمایید."

در پی اخطار رفع نقصی که از طرف دفتر هیات عمومی دیوان عدالت اداری برای شاکیان ارسال شده بود، به موجب لایحه شماره ۲۱۴۳-۱۴/۱/۱۳۹۶ ثبت دفتر اندیکاتور هیات عمومی دیوان عدالت اداری شده، پاسخ داده است که:

" ریاست محترم دیوان عدالت اداری

احتراماً نظر به اینکه در پرونده کلاسه ۹۵/۱۲۶۵ مطابق اخطاریه رفع نقص پیوستی، ۱- عنوان نخست مطروحه به استحضار می رساند، طبق نقشه طرح هادی که ضمیمه پرونده و پیوست این لایحه می‌باشد مورد شکایت، مربوط به زمینی است که روبروی دبیرستان نمونه دولتی اهلم و از شهرستان محمودآباد استان مازندران و این زمین ابتدای روستا و ضلع جنوب غربی روستا و طرح هادی واقع گردیده که کاملاً زمینمان چسبیده به بافت بوده و با رنگ سبز هاشور زده می‌باشد. که به دلیل تبعیض و بی مهری دست اندرکاران، از طرح هادی حذف گردیده است در صورتی که زمین مان کاملاً شرایط ورود به بافت را داشته است.

۲- موضوعی را که در بند دوم اخطاریه قید شده است عبارتند از: آنچه که در مصوبه کارگروه در سطوح شهرستان و استانی، مصوبه طرح هادی روستا در نظر گرفته می‌شود، دارای قانون و ماده قانونی خاص نیست یعنی دارای کتاب قانون نیستند که برای استناد به آن اشار کرد. اما دستورالعملی که در کلیه مصوبه های طرح هادی اعمال می‌شود چند مولفه اساسی بدین شرح می‌باشد که با نگاه به این مولفه ها طرح هادی مصوب می‌گردد که عبارتند از:

تراکم جمعیتی روستا، فاصله زمین مورد نظر با روستا، حریم منابع طبیعی و جنگلها و کوهها، نزدیکی خطوط نیروی برق و گاز و یا اگر در زمینی ساخت و ساز غیر مجاز انجام گرفته باشد که اینها مواردی هستند که زمین در طرح هادی قرار نگرفته و از طرح حذف می‌شوند. نکته مهم اینکه:

زمینمان نه تنها هیچ یک از موانع عنوان شده را نداشت بلکه مزیتهایی نسبت به زمینهای دیگری که در طرح هادی قرار گرفتند را دارا می‌باشد. اولاً: چسبیده به بافت بوده و دارای برق و راه می‌باشد و حتی قابلیت کشاورزی را نیز ندارد.

در بخش دوم نقص که در اخطاریه، طرح گردیده است را بایستی از سوی مراجع مافوق و یا مرجع ذیربط بنیاد مسکن استان مازندران پاسخ دهند که چرا در طرح هادی ملک موصوف را خارج از بافت قرار دادند علت حذف زمینمان از طرح هادی عبارتند از:

در اجرای طرح هادی ضابطه کاملاً فدای رابطه گردیده است چون فقط به خاطر منافع اعضاء شورای اسلامی و بستگانشان بود که مراجع ذیربط طرح هادی چشم را نسبت به واقعیات جامعه و مشکلات مردم ستمدیده کاملاً بستند و سمت و سوی طرح هادی را به سمت و سوی زمینهای اعضای شورای اسلامی و بستگانشان سوق دادند و حتی زمینهایی که دارای موانع مانند دوری از محل، در نظر نگرفتن خطوط گاز و... را نادیده و اعضا شورا و اقوامشان را منتفع از طرح هادی گردانیدند.

به عنوان مثال: در طرح هادی کلیه زمینهای پیشنهادی کاربری مسکونی فقط به اعضاء شورا و اقوامشان تعلق گرفت که در نقشه پیوستی با هاشور قرمز تعیین گردیده است که این عمل یک نوع تخلف محرز و قانون گریزی می‌باشد چون:

۱- اصل ۳ قانون اساسی بند ۹ صفحه ۲۴: رفع تبعیضات ناروا و ایجاد امکانات عادلانه... در صورتی که این طور نبود و فقط بخشی از زمینهای روستا که منافع اعضای شورا و بستگانشان و دوستانشان را تامین می کرد داخل بافت آمد.

۲- اصل ۳ قانون اساسی بند ۱۲ صفحه ۲۵: اگر طرح هادی به صورت صحیح و متوازن و به مساوات مصوب و اجرا می شد رفع فقر بسیاری از خانواده ها را به همراه داشت.

۳- اصل ۳۱ قانون اساسی صفحه ۳۹: در حالی که خیلی از جوانان از جمله بچه هایمان در شرف ازدواج و نیازمند مسکن می‌باشند که زمینمان داخل بافت نیامد در حالی که شوراها برای خودشان کاربری مسکونی گرفتند و اگر طرح هادی درست مصوب می شد این اصل قانون اساسی رعایت می شد. مضافا:

ماده ۷ مجموعه قوانین و مقررات دهیاریها، گزیده ای از اساسنامه بنیاد مسکن ص ۱۳

ماده ۸ مجموعه قوانین و مقررات دهیاریها، گزیده ای از اساسنامه بنیاد مسکن بند ج ص ۱۵

ماده ۲ مجموعه قوانین و مقررات دهیاریها، گزیده ای از اساسنامه بنیاد مسکن بند الف و ب و ح و د ص ۱۶ و ۱۵

لذا با تمام موارد معنونه و همچنین این حقیر از کارمندان بازنشسته آموزش و پرورش و با حقوق محدود فرهنگی، کاملاً مورد بی مهری قرار گرفتم و تقاضای رسیدگی از آن ریاست محترم مورد استدعاست."

متن نامه شماره ۱۷۵۰۸/۰۰۱/۳۰-۵/۷/۱۳۹۴ که مورد اعتراض قرار گرفته به شرح زیر است:

" فرماندار محترم شهرستان محمودآباد

بنیاد مسکن انقلاب اسلامی

احتراماً با استناد به بند «ف» ماده ۱۹۴ قانون برنامه پنجم توسعه و در اجرای مواد ۳ و ۷ قانون تعاریف محدوده و حریم شهر، روستا و شهرک مصوب ۱۴ دی ۱۳۸۴، به پیوست فایل گزارش و نقشه های طرح هادی روستای اهلم از توابع دهستان اهلمرستاق بخش مرکزی شهرستان محمودآباد با کد آبادی (۶ رقم آخر) ۰۱۵۴۷۵ -۲۱/۳/۱۳۹۴ در کمیته تصویب طرحهای هادی و تعیین محدوده روستایی استان به تصویب نهایی رسیده است جهت استحضار و اقدام لازم ارسال می‌گردد. خواهشمند است ضمن ابلاغ طرح به دهیاری روستای مذکور تمهیدات و تاکیدات لازم جهت رعایت محدوده قانونی روستا و کنترل و هدایت ساخت و سازها در داخل محدوده مذکور بر اساس ضوابط طرح به عمل آید. در ضمن بر اساس طرح مصوب، روستای مذکور دارای مشخصه های اصلی زیر می‌باشد:

مشخصه های اصلی طرح مصوب روستا

شاخص

وضع موجود

افق طرح

جمعیت

۱۶۵۶ نفر

۲۰۶۸ نفر

مساحت محدوده طرح

۶۳۳۷/۱۴۶ هکتار

۳۱۶۲/۶۹ هکتار

تعداد شاغلین

۴۶۷ نفر

۶۲۳ نفر

سرانه کل کاربریها

۵/۸۸۵ مترمربع

۲/۳۳۵ مترمربع

سرانه مسکونی

۴/۱۴۶ مترمربع

۵/۱۲۴ مترمربع

لیست اولویت بندی برنامه و پروژه های پیشنهادی روستا در طرح مصوب و نام دستگاه مجری هر کدام

لیست برنامه ها/پروژه ها

دستگاه مجری

لیست برنامه ها/ پروژه ها

دستگاه مجری

۱- مقاوم سازی بناها و مستحدثات روستا در برابر خطر زلزله با اعطای تسهیلات بانکی

دهیاری به کمک بنیاد مسکن

۵- ساماندهی و ایمن سازی تاسیسات و شبکه های آب و برق و تلفن به منظور جلوگیری از قطع شدن و خطرات احتمالی ناشی از زلزله و وزش طوفان

دهیاری

۲-بیمه نمودن محصولات کشاورزی ناشی از سرمازدگی و خشکسالی

جهاد کشاورزی

۶-تامین آب مورد نیاز کشاورزی روستا از طریق کانالهای فرعی و ذخیره آب کشاورزی

دهیاری -امور آب

۳-آموزش روستاییان و آمادگی نهادهای دولتی در مواقع وقوع حوادث طبیعی مانند زلزله و...

دهیاریاستانداری ستاد بحران- هلال احمر

۷-آموزش و آشنایی با روستاییان با مسایل مختلف بهداشت فردی و....

دهیاریمرکز بهداشت

۴-ایجاد فضای سبز و درخت کاری در اطراف معابر روستا جهت جلوگیری از هجوم گرد و غبار

دهیاری

۸-احداث شبکه فاضلاب

امور آب

مقتضی است بر اساس لیست اولویت بندی و پروژه های پیشنهادی تمهیدات لازم برای پیش بینی اعتبارات مورد نیاز اجرای طرح روستای مذکور در کمیته برنامه ریزی شهرستان به عمل آید.- مدیرکل بنیاد مسکن انقلاب اسلامی مازندران"

در پاسخ به شکایت مذکور، مدیرکل بنیاد مسکن انقلاب اسلامی مازندران به موجب لایحه شماره ۴۹۴۷/۰۱/۳۰-۱۸/۳/۱۳۹۶ توضیح داده است که:

"مدیر دفتر محترم هیات عمومی دیوان عدالت اداری

سلام علیکم

احتراماً در خصوص کلاسه پرونده ۹۵/۱۲۶۵ مطروحه در آن هیات که به موضوع دعوی آقایان رضا و ولی اله اسدی به طرفیت این بنیاد و غیره به خواسته الزام به اصلاح طرح هادی و ابطال نامه شماره ۱۷۸۰۸/۰۱/۳۰-۵/۷/۱۳۹۴ می پردازد در جهت دفاع از حقوق حقه این بنیاد و تشحیذ ذهن آن مقام نکات ذیل را به استحضار می رساند:

۱- در خصوص بازنگری طرح هادی روستای اهلم در روند تهیه و تصویب طرح استعلام از ادارات و اخذ نظریه و لحاظ نمودن آن الزامی است در این راستا از تمامی ادارات ذیربط استعلام به عمل آمده تا نقطه نظرات آنها در طرح لحاظ شود و پاسخ همگی مثبت بوده است.

۲- طرح هادی پس از بازدید میدانی با حضور اعضای جلسه کارگروه شهرستان و نمایندگان ادارات در روستا در جلسه کارگروه مطرح و پس از اعمال اصلاحات به جلسات بعدی گروه کارشناسی در مورخ ۲۸/۷/۱۳۹۳ و کمیته تصویب مرکب از (معاون هماهنگی امور استانداری، مدیرکل بنیاد مسکن، مدیرکل راه و شهرسازی، مدیرکل جهاد کشاورزی، مدیر امور اراضی استان و فرماندار، بخشدار و مدیر بنیاد مسکن شهرستان محمودآباد با لحاظ نمودن نظریه نمایندگان دیگر ادارات حاضر در جلسه مطرح و به تصویب رسید.

۳- در خصوص اعتراض خواهان مبنی بر جانمایی کاربریهای توسعه مسکونی به استحضار می رساند مشاور طرح مذکور مطابق جدول کاربری پیوست با مد نظر قرار دادن نرخ رشد طبیعی روستا و عوامل موثر بر افزایش جمعیت در دهه های گذشته مطابق سرشماری رسمی نفوس و مسکن و جهات توسعه کالبدی روستا کاربریهای توسعه مسکونی را با هماهنگی مسئولین محلی روستا مطابق فرم پیوست جانمایی نموده و جهت تصمیم گیری به جلسات کارگروه ارائه نمود که در بازنگری طرح هادی روستای فوق پس از بررسی به تصویب رسید و طی نامه شماره ۱۷۵۰۸/۰۱/۳۰-۵/۷/۱۳۹۴ ابلاغ گردید.

۴- توضیح اینکه چنانچه هرگونه درخواست مغایرتی در طرح هادی مصوب باشد متقاضیان می‌توانند از طریق دهیاری به بخشداری و انعکاس آن به فرمانداری و از آنجا به بنیاد مسکن شهرستان تقاضای خود را مبنی بر مغایرت در طرح هادی مطرح نمایند و پس از تشکیل پرونده بررسی در شهرستان و استعلام از ادارات پاسخ مثبت آنها، موضوع را در کمیسیون مغایرت طرح هادی استان با (ترکیب اعضای کارگروه فنی و کمیته تصویب طرح هادی) مطرح نمایند تا چنانچه حقوقی نادیده گرفته اصلاح و اعمال شود در خاتمه آقای نورالدین احمدی به عنوان نماینده حقوقی جهت ارائه این لایحه و عندالاقتضاء ادای توضیحات معرفی می‌گردد."

هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ ۲۸/۶/۱۳۹۶ با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است.

رای هیات عمومی

الف- مطابق بند ۱ ماده ۱۲ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال ۱۳۹۲، رسیدگی به شکایات، تظلمات و اعتراضات اشخاص حقیقی یا حقوقی از آیین‌نامه ها و سایر نظامات و مقررات دولتی و شهرداریها و موسسات عمومی غیر دولتی در مواردی که مقررات مذکور به علت مغایرت با شرع یا قانون و یا عدم صلاحیت مرجع مربوط یا تجاوز و یا سوء استفاده از اختیارات یا تخلف در اجرای قوانین و مقررات یا خودداری از انجام وظایفی که موجب تضییع حقوق اشخاص می‌شود، از جمله صلاحیتها و وظایف هیات عمومی دیوان عدالت اداری است و به موجب ماده ۸۸ قانون یاد شده هیات عمومی در اجرای بند ۱ ماده ۱۲ می‌تواند تمام یا قسمتی از مصوبه را ابطال نماید. نظر به اینکه شاکی در شکایت تقدیمی صرفاً اصلاح طرح هادی روستای اهلم را تقاضا کرده است، بنابراین تقاضای مذکور قابل رسیدگی و اتخاذ تصمیم در هیات عمومی دیوان عدالت اداری تشخیص نشد.

ب- نظر به اینکه نامه شماره ۱۷۵۰۸/۰۰۱/۳۰- ۵/۷/۱۳۹۴ مدیرکل بنیاد مسکن انقلاب اسلامی مازندران متضمن ابلاغ طرح هادی روستای اهلم به دهیاری روستای مذکور است و در آن قاعده آمره مستقلی وضع نشده است، بنابراین تقاضای ابطال آن قابل رسیدگی و اتخاذ تصمیم در هیات عمومی دیوان عدالت اداری تشخیص نشد.

محمدکاظم بهرامی - رئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری