رای وحدت رویه شماره ۶۴۳ مورخ ۱۳۸۷/۰۹/۲۴ هیات عمومی دیوان عدالت اداری
تاریخ دادنامه: ۲۴/۹/۱۳۸۷
شماره دادنامه: ۶۴۳
کلاسه پرونده: ۸۴/۸۱۵
مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری
شاکی: مدیرکل اداره کار و امور اجتماعی استان سمنان
موضوع شکایت و خواسته: اعلام تعارض آراء صادره از شعب دیوان عدالت اداری
مقدمه: الف- شعبه هشتم دیوان در رسیدگی به پرونده کلاسه ۸۲/۵۶۲ موضوع شکایت شرکت بیسکویت ایران به طرفیت هیات حل اختلاف اداره کار و امور اجتماعی گرمسار به خواسته نقض آراء مورخ ۲۳/۱/۱۳۸۲ و ۲۶/۱/۱۳۸۲ هیات تشخیص اداره کار و امور اجتماعی گرمسار به شرح دادنامه شماره ۳۰۵۶ مورخ ۱۵/۱۲/۱۳۸۳ چنین رای صادر نموده است، نظر به اینکه آقایان علی اکبر کریمی و فتح اله ستاره از کارمندان رسمی اداره تربیت بدنی گرمسار و مشمول مقررات استخدام کشوری میباشند لذا از شمول مقررات قانون کار خارج میباشند و بالطبع مفاد آراء معترض عنه مبنی بر پرداخت حقوق و مزایای آنان بر اساس مقررات قانون کار وجهه قانونی ندارد. بنابراین با پذیرش خواسته شاکی رای معترضعنه نقض و رسیدگی مجدد به هیات همعرض محول میگردد. ب- شعبه اول تجدیدنظر در رسیدگی به پرونده کلاسه ۸۵/۲۱۳ موضوع تجدیدنظر خواهی اداره کل کار و امور اجتماعی استان سمنان، اداره کار گرمسار نسبت به دادنامه ۳۰۵۶ مورخ ۱۵/۱۲/۱۳۸۳ به شرح دادنامه شماره ۸۸۴ مورخ ۸/۵/۱۳۸۵ چنین رای صادر نموده است، با عنایت به اینکه شرکت بیسکویت ایران در دادخواست تنظیمی که به شعبه هشتم بدوی ارجاع گردیده تقاضای نقض و ابطال آراء شماره ۱۲۵۱/۱ مورخ ۲۳/۱/۱۳۸۲ شماره ۱۲۵۰/۱ مورخ ۲۶/۱/۱۳۸۲ صادره از هیات تشخیص اداره کار و امور اجتماعی شهرستان گرمسار را نموده است، به لحاظ اینکه دادخواست از حیث قطعی بودن آراء معترضعنه محل تردید بوده و ابهام داشته و طرفین پرونده جهت ادامه توضیح دعوت شدند و با توضیحات نماینده اداره کار گرمسار و ملاحظه مدارک ارائه شده معلوم شد رای مورخ ۲۳/۱/۱۳۸۲ در زمان تقدیم دادخواست قطعی نبوده است و رای مورخ ۲۶/۱/۱۳۸۲ هنوز هم قطعی نشده است با عنایت به بند ۲ ماده ۱۱ قانون دیوان عدالت اداری دال بر اینکه فقط آراء قطعی کمیسیونها و دادگاههای اداری قابل رسیدگی دردیوان میباشد و شعبه بدوی بدون مراعات مراتب مذکور با استدلال اینکه آقایان علیاکبر کریمی و فتح اله ستاره از کارمندان رسمی اداره تربیت بدنی هستند و مشمول قانون استخدام کشوری میباشند از شمول قانون کار خارج بودهاند، با پذیرش خواسته شاکی رای معترضعنه را نقض و رسیدگی مجدد را به هیات همعرض محول نمودهاند علیهذا چون نامبردگان خارج از وقت اداری در شرکت شاکی اشتغال داشتهاند و شرکت یاد شده مشمول قانون کار میباشد و دلیلی بر عدم شمول قانون کار به نامبردگان و عدم صلاحیت هیات تشخیص وجود ندارد. از طرفی هیات حل اختلاف که طرف دعوی قرار گرفته است در زمان تقدیم دادخواست مبادرت به صدور رای ننموده بود و دعوی متوجه هیات حل اختلاف نمیباشد. لذا با التفات به موارد مزبور شکایت بدوی قابل رسیدگی در دیوان نبوده است مستنداً به ماده یاد شده و مواد ۱۹ از قانون دیوان و مواد ۴۷ و ۴۶ از آیین دادرسی دیوان ضمن نقض دادنامه تجدیدنظر خواسته قرار رد دادخواست بدوی صادر و اعلام میگردد. ج- شعبه سوم دیوان در رسیدگی به پرونده کلاسه ۸۳/۲۸۶۴ موضوع شکایت آقای فتح اله ستاره به طرفیت اداره کار گرمسار به شرح دادنامه شماره ۳۵۶۹ مورخ ۲۰/۱۱/۱۳۸۳ چنین رای صادر نموده است، نظر به اینکه مفاد وکالتنامه پیوست دادخواست مفید احراز سمت آقای سیدحسین میراحمدی در تقدیم دادخواست و طرح شکایت در دیوان عدالت اداری به وکالت از ناحیه آقای فتح اله ستاره نمیباشد، لذا به جهت عدم احراز سمت نامبرده در طرح شکایت به کیفیت مطروحه دادخواست مطروحه را مردود اعلام نموده است. د- شعبه دوم تجدیدنظر در رسیدگی به پرونده کلاسه ۸۴/۳۸۲ موضوع تجدیدنظر خواهی آقای فتح اله ستاره نسبت به دادنامه شماره ۳۵۶۹ مورخ ۲۰/۱۱/۱۳۸۳ به شرح دادنامه شماره ۱۰۳۴ مورخ ۱۵/۶/۱۳۸۴ چنین رای صادر نموده است، اعتراض تجدیدنظر خواه نسبت به دادنامه تجدیدنظر خواسته وارد به نظر میرسد، زیرا هیات رسیدگی کننده در زمینه مدت پرداخت سنوات تحقیق کافی انجام نداده و تجدیدنظر خواه ادعای شروع به کار در سال ۱۳۷۰ را دارد و نیز تقدیم کننده دادخواست بدوی تجدیدنظر خواه بوده و از این جهت نیز دادنامه معترضعنه مخدوش میباشد. علیهذا با فسخ دادنامه تجدیدنظر خواسته و نقض رای هیات تشخیص مورخ ۲۶/۱/۱۳۸۲ حکم به ورود شکایت تجدیدنظر خواه و ضرورت رسیدگی در هیات همعرض را صادر و اعلام نموده است. ه- شعبه هشتم دیوان در رسیدگی به پرونده کلاسه ۷۸/۶۷۰ موضوع شکایت شرکت بیسکویت ایران به طرفیت اداره کار و امور اجتماعی گرمسار به خواسته اعتراض به رای هیات حل اختلاف شماره ۴۰۲۴ مورخ ۲۳/۴/۱۳۸۷ به شرح دادنامه شماره ۵ مورخ ۷/۱/۱۳۸۰ چنین رای صادر نموده است، رای مورد اعتراض در مورد شکایت آقای علی اکبر کریمی صادر گردید وی طبق دلالت اوراق پرونده و اعلام شاکی در شرح دادخواست و نیز اعلام مشتکیعنه در لایحه دفاعیه مورخ ۱۶/۸/۱۳۷۸ به شماره ۱۷۸۰۸/۱۴ با آنکه کارمند رسمی اداره تربیت بدنی میباشد، قرارداد با شرکت بیسکویت ایران منعقد نموده و در آن شرکت کار میکرده و پس از اخراج از شرکت و طرح شکایت در اداره کار هیات حل اختلاف رای مورد اعتراض را به نفع او صادر نموده است. با توجه به اینکه کارمند رسمی دولت حق تنظیم قرارداد کار با دیگر جای کارگری را ندارد و قرارداد منعقده فیمابین او و شرکت شاکی خلاف قانون انجام گرفته و حرمتی نمیتواند داشته باشد تا مورد حمایت قانون کار و هیاتهای تشخیص و حل اختلاف قرار گیرد، رای مورد اعتراض خلاف موازین صدور یافته و شکایت از این حیث وارد است. هیات عمومی دیوان در تاریخ فوق با حضور روسا و مستشاران و دادرسان علیالبدل در تاریخ فوق تشکیل و پس از بحث و بررسی و انجام مشاوره با اکثریت آراء به شرح آتی مبادرت به صدور رای مینماید.
رای هیات عمومی
الف- تعارض در مدلول دادنامههای فوقالذکر محرز به نظر میرسد.
ب- اشتغال کارمند دولت در غیر ساعات اداری در کارگاه بخش خصوصی مشمول قانون کار منع قانونی ندارد و فی حد ذاته رافع مسئولیت کارفرما در پرداخت حقوق و مزایای استحقاقی کارگر موصوف براساس قانون کار و مقررات مربوط به آن نیست. بنابراین دادنامه شماره ۱۰۳۴ مورخ ۱۵/۶/۱۳۸۴ شعبه دوم تجدیدنظر مبنی بر رد شکایت کارفرما به خواسته نقض رای هیات حل اختلاف در حدی که مبین این امر است، صحیح و موافق قانون تشخیص داده میشود. این رای به استناد بند ۲ ماده ۱۹ و ماده ۴۳ قانون دیوان عدالت اداری برای شعب دیوان و سایر مراجع اداری ذیربط در موارد مشابه لازمالاتباع است.
رئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری - علی رازینی