رای شماره ۷۹۶ مورخ ۱۳۹۱/۱۱/۰۲ هیات عمومی دیوان عدالت اداری

بسم الله الرحمن الرحیم

کلاسه پرونده: ۸۹/۸۶۵

شاکی: فاطمه لطافت

موضوع: عدم ابطال بخشنامه شماره ۱۰۰۰۰/۵۸۸۳-۲۱۱- ۲۷/۱۰/۱۳۸۲ سازمان امور مالیاتی کشور

تاریخ رای: دوشنبه ۲ بهمن ۱۳۹۱

شماره دادنامه: ۷۹۶

مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری

گردش کار: شاکی مدعی است با توجه به این که در تبصره ۵ ماده ۱۰۴ قانون مالیاتهای مستقیم مقرر شده است که: " سازمان امور مالیاتی کشور تا پایان دی ماه هر سال فهرست سایر مواردی را که باید از آغاز سال بعد به امور مصرح در این ماده اضافه شود، از طریق درج آگهی در روزنامه رسمی کشور و یکی از روزنامه های کثیرالانتشار کشور اعلام خواهد کرد. " سازمان امور مالیاتی کشور مکلف بوده است فهرست مذکور را در روزنامه رسمی و یکی از جراید کثیرالانتشار کشور درج کند. سازمان امور مالیاتی کشور به موجب بخشنامه شماره ۱۰۰۰۰/۵۸۸۳-۲۱۱ - ۱۳۸۲/۱۰/۲۷ فهرست مربوط را تنظیم می کند ولیکن علی رغم الزام قانونی مذکور مبنی بر درج فهرست در روزنامه رسمی و یکی از جراید کثیرالانتشار کشور، به این تکلیف عمل نکرده است. نظر به این که قانون زمانی لازم الاجرا می‌شود که تشریفات قانونی آن از جمله درج در روزنامه رسمی طی شود و بخشنامه مورد اعتراض در روزنامه رسمی چاپ نشده است، بنابراین نمی تواند واجد اثر باشد و اجرایی کردن احکام بخشنامه به کیفیت مذکور مغایر قانون و خلاف قاعده قبح عقاب بلابیان و اکل مال به باطل است. در پاسخ به شکایت مذکور، مدیرکل دفتر حقوقی سازمان امور مالیاتی کشور به موجب لایحه شماره ۲۱۷۱۵/۲۱۲/ص- ۱۳۹۰/۰۷/۰۳ توضیحاتی داده است که خلاصه آن به قرار زیر است: «مفاد بخشنامه در روزنامه رسمی شماره ۱۷۱۳۴ - ۱۳۸۲/۱۰/۰۲ درج شده است». قائم مقام دبیر شورای نگهبان نیز در خصوص ادعای مغایرت مصوبه با شرع، به موجب نامه شماره ۴۴۷۹۵/۳۰/۹۰- ۱۳۹۰/۰۹/۲۴ اعلام کرده است که: "... درج موارد جدید در روزنامه رسمی و نیز در یکی از روزنامه های کثیر الانتشار عمل کردن به قانون و عدم درج هر یک از آنها و اخذ مالیات، ارتکاب عملی خلاف قانون است. بنابراین اظهار نظر در خصوص موارد مذکور به عهده فقهای شورای نگهبان نمی‌باشد. " هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ یاد شده با حضور روسا، مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد. پس از بحث و بررسی، با اکثریت آراء به شرح آینده به صدور رای مبادرت می‌کند.

رای هیات عمومی

الف: با توجه به نامه شماره ۴۴۷۹۵/۳۰/۹۰- ۱۳۹۰/۰۹/۲۴ قائم مقام دبیر شورای نگهبان مبنی بر این که «موضوع اطلاعیه سازمان امور مالیاتی کشور در اجرای تبصره ۵ الحاقی به ماده ۱۰۴ اصلاحی قانون مالیاتهای مستقیم مصوب ۱۳۸۱/۱۱/۲۷ در جلسه مورخ ۱۳۹۰/۰۹/۲۳ فقهای معظم شورای نگهبان مورد بحث و بررسی قرار گرفت و اعلام فرمودند که درج موارد جدید در روزنامه رسمی و نیز در یکی از روزنامه های کثیرالانتشار عمل کردن به قانون و عدم درج هر یک از آنها و اخذ مالیات، ارتکاب عملی خلاف قانون است. بنابراین اظهار نظر در خصوص موارد مذکور به عهده فقهای شورای نگهبان نمی‌باشد»، از حیث ادعای مغایرت مصوبه با شرع و در اجرای ماده ۴۱ قانون دیوان عدالت اداری موجبی برای اظهار نظر وجود ندارد. ب: مطابق تبصره ۵ ماده ۱۰۴ قانون مالیاتهای مستقیم مقرر شده است « سازمان امور مالیاتی کشور تا پایان دی ماه هر سال فهرست سایر مواردی را که باید از آغاز سال بعد به امور مصرح در این ماده اضافه شود، از طریق درج آگهی در روزنامه رسمی کشور و یکی از روزنامه های کثیرالانتشار کشور اعلام خواهند کرد» نظر به این که اطلاعیه سازمان امور مالیاتی کشور در اجرای تبصره ۵ ماده ۱۰۴ قانون مذکور در شماره ۱۷۱۳۴- ۱۳۸۲/۱۰/۰۲ روزنامه رسمی درج شده است لذا مطابق حکم مقنن به شرح پیش گفته عمل شده است و موجبی برای ابطال بخشنامه وجود ندارد.

رئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری - محمدجعفر منتظری