رای شماره ۹۱۸ مورخ ۱۳۹۶/۰۹/۲۱ هیات عمومی دیوان عدالت اداری
بسم الله الرحمن الرحیم
شماره دادنامه: ۹۱۸
تاریخ دادنامه: ۲۱/۹/۱۳۹۶
کلاسه پرونده: ۹۶/۶۸
مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری
شاکی: سازمان بازرسی کل کشور
موضوع شکایت و خواسته: ابطال بند ۱۱ دستورالعمل صدور جواز تاسیس و پروانه بهره برداری صنایع پیشرفته و شرکتها و موسسات دانش بنیان به شماره ۸۰۱۸-۱۳۹۵/۰۶/۱۶ مصوب وزارت صنعت، معدن و تجارت
گردش کار: سازمان بازرسی کل کشور به موجب درخواستی ابطال بند ۱۱ دستورالعمل صدور جواز تاسیس و پروانه بهره برداری صنایع پیشرفته و شرکت ها و موسسات دانش بنیان به شماره ۸۰۱۸-۱۶/۶/۱۳۹۵ مصوب وزارت صنعت، معدن و تجارت را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته اعلام کرده است که:
"حجت الاسلام والمسلمین جناب آقای بهرامی
ریاست محترم دیوان عدالت اداری
سلام علیکم
احتراماً به استحضار می رساند در مورخ ۱۶/۶/۱۳۹۵ دستورالعملی در خصوص « صدور جواز تاسیس و پروانه بهره برداری صنایع پیشرفته و شرکتها و موسسات دانش بنیان» به شماره ۸۰۱۸ از سوی وزیر صنعت، معدن و تجارت ابلاغ و طی نامه شماره ۱۶۳۵۱۰/۶۰-۲۲/۷/۱۳۹۵ برای اجرا به معاون علمی و فناوری رئیس جمهور و رئیس کارگروه ارزیابی و تشخیص صلاحیت شرکتها و موسسات دانش بنیان و نظارت بر اجرا منعکس شده است. دستورالعمل مذکور بر مبنای (آییننامه اجرایی قانون حمایت از شرکتها و موسسات دانش بنیان و تجاری سازی نوآوریها و اختراعات» (مصوبه هیات وزیران به شماره ۱۴۱۶۰۲/ت۴۶۵۱۳ه--۲۱/۸/۱۳۹۱) و تصویب نامه «ضوابط استقرار واحدهای صنایع پیشرفته و فعالیتهای دانش بنیان» (شماره ۱۲۹۹۷/ت/۴۸۶۰۸ه--۱۵/۹/۱۳۹۴ هیات وزیران) صادر شده است.
در بند (۱۱) دستورالعمل یاد شده، چنین تصریح شده است: «جهت صدور پروانه بهره برداری، اصلاح و انتقال برای صنایع پیشرفته و صنایع دانش بنیان که در داخل شهرکهای صنعتی یا خارج آن مستقر میباشند و موضوع فعالیت آنها با رده بندی پیوست مصوبه شماره ۱۲۰۹۹۷/ت/۴۸۶۰۸ه--۱۵/۹/۱۳۹۴ مطابقت دارد، نیاز به استعلام از اداره کل حفاظت محیط زیست استان نمیباشد». بند فوق بر خلاف قانون میباشد زیرا:
۱- برابر ماده (۱۳) قانون نحوه جلوگیری از آلودگی هوا (مصوب ۳/۲/۱۳۷۴ مجلس شورای اسلامی) صدور هرگونه پروانه بهره برداری توسط سازمانهای صنعت، معدن و تجارت استانی در سطح کشور پس از استعلام از سازمانهای (ادارات کل) حفاظت محیط زیست استانی انجام میشود و در هیچ یک از مواد این قانون عدم اخذ استعلام از سازمان حفاظت محیط زیست تصریح نشده است.
۲- در ماده (۱) تصویب نامه شماره ۱۲۰۹۹۷/ت۴۸۶۰۸ه- نیز آمده است: «وزارت صنعت، معدن و تجارت و در موارد مرتبط وزارت جهاد کشاورزی مجازند مطابق قوانین و مقررات مربوط نسبت به صدور جواز تاسیس و پروانه بهره برداری استقرار واحدهای صنایع پیشرفته... اقدام نمایند.» بنابراین صدور جواز در این تصویب نامه هم مقید به رعایت قوانین شده است. (به طوری که در بالا گفته شد، در ماده (۱۳) قانون مارالذکر صدور هر گونه مجوز موکول به استعلام از سازمان حفاظت محیط زیست گردیده است). از این رو بند (۱۱) مصوبه صدرالذکر مغایر با قانون و خارج از حدود و اختیارات وزیر صنعت، معدن وتجارت بوده و ابطال آن مورد تقاضاست. موجب امتنان است از نتیجه تصمیم متخذه این سازمان را مطلع فرمایید."
متن مقرره مورد اعتراض به قرار زیر است:
"در بند (۱۱) دستورالعمل یاد شده، چنین تصریح شده است: «جهت صدور پروانه بهره برداری، اصلاح و انتقال برای صنایع پیشرفته و صنایع دانش بنیان که در داخل شهرکهای صنعتی یا خارج آن مستقر میباشند و موضوع فعالیت آنها با رده بندی پیوست مصوبه شماره ۱۲۰۹۹۷/ت/۴۸۶۰۸ه--۱۵/۹/۱۳۹۴ مطابقت دارد، نیاز به استعلام از اداره کل حفاظت محیط زیست استان نمیباشد». بند فوق بر خلاف قانون میباشد."
طرف شکایت علیرغم ارسال و ابلاغ نسخه ثانی شکایت تا زمان رسیدگی به پرونده، پاسخی ارسال نکرده است.
هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ ۲۱/۹/۱۳۹۶ با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است.
رای هیات عمومی
نظر به اینکه مواد ۱۲ و ۱۳ قانون نحوه جلوگیری از آلودگی هوا مصوب سال ۱۳۷۴، صدور پروانه بهره برداری برای کلیه صنایع را به اعلام نظر سازمان حفاظت محیط زیست موکول کرده است ولی ماده ۱۱ دستورالعمل صدور جواز تاسیس و پروانه بهره برداری صنایع پیشرفته و شرکت ها و موسسات دانش بنیان، صدور پروانه بهره برداری برای صنایع پیشرفته و صنایع دانش بنیان را بدون استعلام از سازمان حفاظت محیط زیست مقرر کرده است، بنابراین بند ۱۱ دستورالعمل صدور جواز تاسیس و پروانه بهره برداری صنایع پیشرفته و شرکت ها و موسسات دانش بنیان مصوب ۱۶/۶/۱۳۹۵ وزیر صنعت، معدن و تجارت مغایر قانون فوق الذکر تصویب شده و به استناد بند ۱ ماده ۱۲ و ماده ۸۸ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال ۱۳۹۲ ابطال میشود.
محمدکاظم بهرامی - رئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری