رای شماره ۹۵ مورخ ۱۳۸۰/۰۴/۰۳ هیات عمومی دیوان عدالت اداری
کلاسه پرونده: ۱۹۶/۷۹
شماره دادنامه: ۹۵
تاریخ رای: یکشنبه ۳ تیر ۱۳۸۰
شاکی: معاون سازمان بازرسی کل کشور در امور تولیدی و کشاورزی
موضوع: ابطال بخشنامه شماره ۱۰۱۵۲/ص/۱۰/و مورخ ۱۱/۵/۱۳۷۶ وزیر جهادسازندگی
مقدمه: معاون سازمان بازرسی کل کشور در امور تولیدی و کشاورزی طی نامه شماره ۱۰۲۴۹/۰۵/۰۱ مورخ ۱۳۷۹/۰۵/۲۹ مبادرت به ارسال گزارش مدیر گروه بازرسی وزارت جهادسازندگی نموده است. در گزارش مزبور آمده است نظر به اینکه به موجب مدلول ماده ۸۵ قانون مقررات مالی، اداری و استخدامی و تشکیلات جهاد مصوب ۱۳۶۷/۰۱/۲۳ جهاد مرکز و استانها و سایر سازمانها و شرکتهای وابسته از نظر مقررات مالی، اداری، استخدامی و تشکیلات منحصراً تابع مفاد این قانون و مقرراتی هستند که به استناد آن وضع گردد و از شمول قوانین و مقررات مغایر مستثنی میباشند و شمول هر یک از قوانین و مقررات عمومی در مورد آنها مستلزم ذکر نام خواهد بود.در بررسی عملکرد سازمان جهادسازندگی استان یزد ملاحظه گردید مبالغی بهعنوان حق حضور در جلسه به برخی کارکنان پرداخت گردید که مستند پرداخت مزبور را بخشنامه ۱۰۱۵۲/ص/۱۰/و مورخ ۱۳۷۶/۰۵/۱۱ وزیر جهادسازندگی اعلام نمودهاند. حسب مفاد بخشنامه مزبور «دراجرای ماده ۸ آییننامه اجرایی قسمتی از تبصره ۲ ماده ۴۳ قانون استخدام کشوری و اصلاحات بعدی» دستورالعمل مربوط به پرداخت حق حضور در جلسه جهت اجراء ابلاغ گردیده در حالی که جهادسازندگی در امور مالی، اداری، استخدامی و تشکیلات منحصراً تابع مفاد قانون مقررات صدرالذکر بوده و اصولاً تابع ماده ۴۳ قانون استخدام کشوری نمیباشد.در جهت الزام وزارت جهادسازندگی به رعایت قوانین و مقررات موضوعه و جلوگیری از اقدامات برخلاف قانون در سطح وزارت جهاد پیشنهاد میشود ابطال بخشنامه شماره ۱۰۱۵۲/ص/۱۰/و مورخ ۱۳۷۶/۰۵/۱۱ وزیر جهادسازندگی در اجرای تبصره ذیل ماده ۲ قانون تشکیل سازمان بازرسی کل کشور از دیوان عدالت اداری درخواست گردد.مدیر کل امور حقوقی وزارت جهادسازندگی در پاسخ به شکایت مذکور طی نامه شماره ۴۷۲۷/۱۲/ک م مورخ ۱۳۷۹/۰۹/۲۲ اعلام داشتهاند:اولاً، بخشنامه فوقالذکر بهعنوان دستورالعمل و نحوه اجرای مصوبه ۸۵۱۳۵/ت۱۶۹۶۵/ه- مورخ۱/۴/۷۶ هیات وزیران که به استناد ماده ۸ آییننامه اجرایی قسمتی از تبصره ۲ ماده ۴۳ ق استخدام کشوری تصویب گردیده صادر شده است و همانطور که استحضار دارید مصوبات هیات وزیران بدون استثناء به کلیه وزارتخانهها و دستگاههای دولتی ابلاغ میگردد. بنابراین وزارت جهادسازندگی نیز که بر طبق قانون از سال ۶۲ در عداد وزارتخانهها محسوب شده لامحاله تابع و مجری کلیه مصوبات هیات وزیران بوده و آنها را مورد استفاده قرار خواهد داد.ثانیاً، صدور بخشنامه توسط وزیر جهادسازندگی طبق آن قسمت از اصل ۱۳۸ قانون اساسی که در آن وضع آییننامه و بخشنامه در حدود مصوبات هیات وزیران و وظایف وزراء به آنها تفویض گردیده، صورت گرفته است، از اینرو صدور بخشنامه براساس مصوبه فوقالذکر با توجه به توضیحات فوق نمیتواند در تقابل و تعارض با قانون باشد.ثالثاً، بهطور منطقی و برطبق اصول مسلم حقوقی چنانچه حکم موضوعی در قانون خاص یافت نشود میتوان به عمومات قوانین و یا مقررات مشابه مراجعه نمود، و در مانحن فیه قانون استخدام کشوری به لحاظ موضوعی و گستردگی قلمرو شمول آن مناسبترین قانون در دسترس میباشد.رابعاً، محروم نمودن کارکنان زحمتکش جهادسازندگی از مزایا و تسهیلاتی که به دیگر کارکنان دولت تعلق میگیرد، به دلیل سکوت مقررات مالی اداری جهاد نسبت به موضوع در واقع نوعی تضییع حقوق آنها تلقی میشود.خامساً، با توجه به مفاد ماده ۸ دستورالعمل چگونگی اجرای قانون نظام هماهنگ پرداخت کارکنان دولت در وزارت جهادسازندگی مصوب ۲۶/۲/۷۵ هیات محترم وزیران، به نظر میرسد این عزم در دست اندرکاران وضع مقررات و قوانین کشور وجود دارد که یک انسجام و وحدترویه در اعمال مقررات ایجاد نموده و کلیه دستگاههای دولتی از قوانین واحد تبعیت نمایند.
هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ فوق به ریاست حجتالاسلاموالمسلمین درینجفآبادی و با حضور روسای شعب بدوی و روسا و مستشاران شعب تجدیدنظر تشکیل و پس از بحث و بررسی و انجام مشاوره با اکثریت آراء به شرح آتی مبادرت به صدور رای مینماید.
رای هیات عمومی
طبق ماده ۸۵ قانون مقررات مالی، اداری، استخدامی و تشکیلات جهادسازندگی مصوب ۱۳۶۷/۰۱/۲۳ «جهاد مرکز و استانها و سازمانها و شرکتهای وابسته از نظر مالی، اداری، استخدامی و تشکیلات منحصراً تابع مفاد این قانون و مقرراتی هستند که به استناد آن وضع گردد و از شمول قوانین و مقررات مغایر مستثنی میباشد و شمول هر یک از قوانین و مقررات عمومی در مورد آنها مستلزم ذکر نام خواهد بود.» بنابراین تسری و تعمیم قانون استخدام کشوری و آییننامههای اجرایی آن از جمله تصویبنامه شماره ۵۸۱۳۵/ت/۱۶۹۶۵ مورخ ۱۳۷۶/۰۴/۰۱ هیات وزیران موضوع تعیین حق حضور قضات و کارمندان دولت در جلسات رسمی به کارمندان وزارت جهادسازندگی بدون اذن مقنن، خلاف منطوق صریح ماده ۸۵ قانون فوقالاشعار است و بدین جهت بخشنامه شماره ۱۰۱۵۲/ص/۱۰/و مورخ ۱۳۷۶/۰۵/۱۱ وزارت جهادسازندگی مستنداً به قسمت دوم ماده ۲۵ قانون دیوان عدالت اداری ابطال میشود.
رئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری - درّی نجف آبادی