ربودن زوجه توسط زوج

رأی خلاصه جریان پرونده

موجب دادنامه شماره ۱۰۹۴- ۱۳۹۳/۹/۲۹ صادره از شعبه اول دادگاه عمومی و انقلاب شهرستان ف. آقایان ه.الف. ت. و ع. م. به اتهام مشارکت در آدم‌ربایی با وسیله نقلیه موضوع شکایت خانم ز. ت. با این توضیح که شاکیه همسر آقای ه. ت. بوده که بعد از عقد نکاح به لحاظ اختلاف خانوادگی از حق حبس خود تا دریافت کامل مهریه استفاده می‌کرده و نامبرده با کمک و مشارکت آقای ع. م. علیرغم عدم رضایت مشارالیها اقدام به ربودن وی می‌نمایند. به استناد ماده ۶۲۱ قانون مجازات اسلامی مصوب سال۱۳۷۵ و رعایت ماده ۳۷ قانون مجازات اسلامی مصوب سال۱۳۹۲ هر یک به تحمل یک سال حبس و آقای ه.الف. ت. علاوه بر محکومیت فوق به اتهام ایراد صدمه بدنی عمدی به شاکیه به پرداخت دیه به مقادیر مقرر در متن رأی در حق وی محکوم می‌گردند. رأی صادره از جهت خفیف بودن مجازات مورد اعتراض شاکیه و از جهت محکومیت مورد اعتراض و تجدیدنظرخواهی متهمین قرار می‌گیرد که شعبه نهم دادگاه تجدیدنظر استان مرکزی در مقام رسیدگی تجدیدنظر طی دادنامه شماره ۱۸۳- ۱۳۹۴/۳/۱۷ بنا به استدلال مندرج در متن رأی با حذف یکسال حبس مورد محکومیت آقایان ه.الف. ت. و ع. م. به استناد ماده ۶۲۱ قانون مجازات اسلامی مصوب سال۱۳۷۵ و رعایت تبصره سه ماده ۱۳۴ قانون مجازات اسلامی مصوب سال۱۳۹۲ آقای ه. ت. را به تحمل ده سال حبس و آقای ع. م. را به تحمل پنج سال حبس از بابت بزه آدم ربایی محکوم و دادنامه تجدیدنظرخواسته را با اصلاحات فوق تأیید می‌نماید و رأی صادره را از بابت محکومیت آقای ه.الف. ت. به پرداخت دیه قطعی و غیرقابل تجدیدنظرخواهی اعلام می‌دارد. آقای ح. د. به وکالت از محکوم‌علیهما قبلاَ یکبار نسبت به رأی مذکور درخواست اعاده دادرسی نموده که درخواست ایشان به شرح دادنامه شماره ۷۷۳- ۱۳۹۴/۶/۸ صادره از این شعبه مردود اعلام گردیده است. آقای ح. د. به وکالت از آقای ه.الف. ت. مجدداَ با تقدیم لایحه‌ای با این خلاصه که موکل در تاریخ ۱۳۹۰/۷/۱۴ خانم شاکیه را به عقد دایم خود درمی‌آورد و با توجه به مخالفت موکل با اشتغال وی و دخالت اطرافیان کدورتی بین آنان ایجاد می‌شود به نحوی که زوجه با تقدیم دادخواست موفق به اخذ حکم طلاق می‌گردد اگر چه شاکیه بخاطر عدم دریافت مهریه حق حبس داشته و لیکن طبق ماده ۱۱۱۴ قانون مدنی باید در منزلی که شوهر تعیین می‌کند ساکن شود و ظاهر ماده ۶۲۱ قانون مجازات اسلامی ربودن افراد بطور اطلاق است ولی تحقق صدق عنصر ربودن انسان مستلزم اخفاء در عمل و پنهان کاری می‌باشد که این امر در اقدامات موکل تحقق نیافته است و بزه آدم‌ربایی زمانی محقق می‌گردد که مرتکب در عمل قاصد باشد و قصد سوء نیت و بهره‌برداری خلاف قانون و نامشروع داشته باشد و نتیجه هم حاصل شود در صورتیکه در مانحن فیه چنین چیزی متصور نیست و مراجع عظام در پاسخ به سوال موضوع مصداق آدم‌ربایی نمی‌دانند و اینکه عمل موکل آدم‌ربایی می‌باشد یا نه محل شبهه و تردید است. از ریاست محترم دیوان عالی کشور درخواست اعاده دادرسی نموده که پرونده جهت رسیدگی به این شعبه ارجاع گردیده است. عضو ممیز- رحمت اله احمدی هیئت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردیده پس از قرائت گزارش عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده و با شرکت عضو دیگر شعبه جناب آقای قاصدی مشاوره نموده و با اکثریت چنین رأی می‌دهد:

رأی شعبه دیوان عالی کشور

رأی اقلیت
در خصوص درخواست اعاده دادرسی آقای ح. د. به وکالت از آقای ه.الف. ت. نسبت به دادنامه شماره ۱۸۳- ۱۳۹۴/۳/۱۷ صادره از شعبه نهم دادگاه تجدیدنظر استان مرکزی نظر به اینکه بزه آدم‌ربایی وقتی محقق می‌شود که مرتکب در عمل ارتکابی قصد نیت سوء و استفاده نامشروع و خلاف قانون داشته باشد و چون در مانحن فیه مرتکب همسر شرعی و قانونی‌اش را بدون رضایت وی با خود برده که عمل ایشان نامشروع نبوده بلکه قصد و نیت زندگی مشترک و عمل زناشویی بوده که اعمال خلاف قانون و خلاف شرع نمی‌باشد مضافاَ اینکه عده‌ای از مراجع عظام در پاسخ به استفتائات بعمل آمده مورد را از مصادیق آدم‌ربایی نمی‌دانند که با این اوصاف و اینکه ماده ۶۲۱ قانون مجازات اسلامی مصوب سال۱۳۷۵ به آدم‌ربایی اطلاق دارد صدق آدم‌ربایی به عمل ارتکابی متقاضی محل شبهه و تردید و از مصادیق ماده ۱۲۰ قانون مجازات اسلامی مصوب سال۱۳۹۲ می‌باشد و با توجه به اینکه بررسی موضوع از جهات مذکور ممکن است در احراز بی‌گناهی متقاضی و یا محکومیت وی تحت عنوان مجرمانه دیگری به مجازات تعزیری کمتر از مجازات بزه آدم‌ربایی (مجازات مورد حکم) موثر بنظر می‌رسد لذا مستنداَ به بند چ ماده ۴۷۴ قانون آئین دادرسی کیفری مصوب سال۱۳۹۲ عقیده به پذیرش درخواست دارم.
عضو معاون شعبه ۳۵ دیوان عالی کشور
رحمت اله احمدی

رأی شعبه دیوان عالی کشور

در خصوص درخواست مجدد تجویز اعاده دادرسی از ناحیه متقاضی ه.الف. ت. با وکالت آقای ح. د. نسبت به دادنامه شماره ۱۸۳ مورخ ۱۳۹۴/۳/۱۷ شعبه نهم دادگاه تجدیدنظر استان مرکزی نظر به اینکه درخواست وی یکبار در این شعبه رسیدگی و طی دادنامه شماره ۷۷۳ مورخ ۱۳۹۴/۶/۸ رد گردیده است و اکنون نیز هیچ نوع دلیل و مدرک جدیدی که موجب اثبات بی‌گناهی وی باشد ارائه نگردیده و مطالب مندرج در لایحه وکیل نیز ضمن تکرار مطالب و دفاعیات قبلی استناد به فتاوا و نظرات مراجع عظام تقلید و نظر به اراده حقوقی قوه قضائیه می‌باشد مبنی بر اینکه اقدام متقاضی به لحاظ علقه زوجیت فیمابین متقاضی و شاکیه عنوان آدم‌ربایی نداشته در حالیکه این مطالب و ایراد به عنوان آدم‌ربایی در مراحل رسیدگی در دادگاه به وی مطرح و با توجه بآن و به دلائل و مستندات مندرج در دادنامه بدوی و تجدیدنظر منتهی به صدور حکم محکومیت متقاضی گردیده است و چون خواسته متقاضی این بار نیز با شقوق و موارد مندرج در ماده ۴۷۴ قانون آئین دادرسی کیفری انطباق نداشته بلکه ایراد و اعتراض ماهوی می‌باشد لذا در اجرای ذیل ماده ۴۷۶ قانون مذکور قرار رد درخواست اعاده دادرسی صادر و اعلام می‌گردد.
رئیس و عضو معاون شعبه ۳۵ دیوان عالی کشور
سید رضا سید کریمی - غلامرضا قاصدی