شرایط مطالبه مهر در صورت محرز شدن یکی از عیوب زن
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۳۸۵/۰۲/۰۵
برگزار شده توسط: استان خراسان شمالی/ شهر شیروان
موضوع
شرایط مطالبه مهر در صورت محرز شدن یکی از عیوب زن
پرسش
در پرونده مطالبه مهر چنان چه برای دادگاه یکی از عیوب زن که مانع استحقاق مهر هست اثبات شود آیا می توان حکم به بی حقی زوجه صادر کرد یا باید زوج را به پرداخت مهر محکوم کرد و وی حق فسخ خود را به موجب دادخواست جداگانه اثبات و اعمال کند؟
نظر هیئت عالی
با اتخاذ ملاک از ماده ۱۱۳۲ قانون مدنی که مقرر داشته: در فسخ نکاح رعایت ترتیباتی که برای طلاق مقرر است شرط نشده و فسخ نکاح مانند فسخ معاملات نیست و احتیاجی به رسیدگی دادگاه و اثبات وجود حق مورد اشاره نیست. به موجب ماده ۱۰۹۸ قانون مدنی : در صورتی که نکاح اعم از دایم و منقطع باطل بوده و نزدیکی هم واقع نشده باشد زن حق مهر ندارد و اگر زوج مهر را پرداخته باشد می تواند آن را استرداد کند. فقط در مورد عنن مطابق ماده ۱۰۹۸ قانون مدنی در صورتی که زوجه از عنن مرد مطلع نباشد با فسخ نکاح زن مستحق دریافت نصف مهر است. با این ترتیب مطالبه مهر زوجه به علت عیوب مرد دادگاه برحسب مقررات قانون مدنی اقدام می کند و دیگر نیازی به درخواست جداگانه از طرف مرد برای فسخ نکاح نیست.
نظر اکثریت
با توجه به این که فسخ حقی برای مرد است اعمال این حق باید به موجب دادخواست جداگانه به عمل آید و بدون اثبات حق فسخ و صدور حکم در این زمینه نمی توان در پرونده مطالبه مهر حکم به بی حقی زوجه صادر کرد.این امر به احتیاط و اهمیت نکاح نزدیک تر است.
نظر اقلیت
گروه اول: با توجه به ملاک و تصریح ماده ۱۴۲ قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی اگر فسخ به عنوان دفاع در دعوا اصلی طرح شود نیاز به تقدیم دادخواست جداگانه ندارد و ضمن دعوا اصلی در قالب دفاع بررسی و در صورت اثبات موضوع موثر در اتخاذ تصمیم نهایی دادگاه در پرونده مطالبه مهر خواهد بود.