شرط صدور حکم به مجازات حدی در خصوص بالغ کمتر از هجده سال

رأی خلاصه جریان پرونده

۱- به‌موجب دادنامه شماره ۲۹۶-۱۳۹۲/۰۴/۲۲ صادرشده از شعبه ۱۰۱ دادگاه عمومی جزایی ... آقایان ۱- الف. ۲- الف.ج. به اتهام ارتکاب بزه شرب‌ خمر به استناد مواد ۱۰۵، ۱۶۵، ۱۶۶، ۱۷۴ و ۱۷۶ قانون مجازات اسلامی ۱۳۷۰ هر یک به تحمل هشتاد ضربه شلاق حدی محکوم شده‌اند. نام­بردگان نسبت به دادنامه فوق درخواست تجدیدنظر نموده و پرونده به شعبه چهارم دادگاه تجدیدنظر استان ... برای رسیدگی ارجاع شده و این دادگاه به شرح دادنامه شماره ۸۵۴-۱۳۹۲/۰۵/۳۰ حکم تجدیدنظرخواسته را عیناً مورد تأیید قرار داده است. محکومٌ ­علیهما تقاضای عفو از کمیسیون عفو و بخشودگی دادگستری استان مذکور نموده‌اند ولی با درخواست آنان موافقت نشده است(محکومٌ‌علیه ردیف اول متولد ۱۳۷۲/۰۳/۰۸ و ردیف دوم متولد ۱۳۷۵/۰۶/۰۷ و تاریخ وقوع جرم ۱۳۹۱/۱۲/۲۲ است). ۲- محکومٌ­ علیهما نسبت به دادنامه اخیر تقاضای پذیرش اعاده دادرسی از دیوان عالی کشور کرده که پس از ثبت در دبیرخانه به این شعبه برای رسیدگی ارجاع شده است. نام­بردگان در لایحه تقدیمی که هنگام شور خوانده می‌شود چنین توضیح داده‌اند: «... برخلاف حقیقت و واقعیت اعلام نموده‌ایم که عمل مذکور را انجام داده‌ایم درحالی‌که صحت نداشت و از بابت ترس و کم‌تجربگی در حضور مأمور انتظامی اقرار گردیده و بعد از این‌که در مرجع دادسرا و دادگاه اعلام نمودیم، اقرار به‌عمل‌آمده در مرجع انتظامی واقعیت نداشته و صرفاً از روی خوف و ترس و حفظ آبرو بوده است ... و این‌که این‌جانبان صغر سن و کم‌تجربه و فاقد هرگونه سوابق کیفری هستیم و با این حکم سرنوشتمان عوض خواهد شد ...»

رأی شعبه دیوان عالی کشور

در خصوص درخواست محکومٌ‌علیهما آقایان ۱- الف.ج. ۲- الف. مبنی بر پذیرش اعاده دادرسی نسبت به دادنامه مذکور، با توجه به این‌که وفق ماده ۹۱ قانون مجازات اسلامی ۱۳۹۲ در جرائم موجب حد و قصاص هرگاه افراد بالغ کمتر از هجده سال، ماهیت جرم انجام‌شده و یا حرمت آن را درک نکنند و یا در رشد و کمال عقل آنان شبهه وجود داشته باشد، حسب مورد با توجه به سن آن‌ها به مجازات‌های پیش‌بینی‌شده در این فصل محکوم می‌شوند. اما دادگاه در رسیدگی به اتهام محکومٌ ­علیه آقای الف.ج. که در زمان ارتکاب جرم کمتر از هجده سال داشته، مقررات ماده فوق را موردتوجه قرار نداده و با انطباق عمل وی با ماده ۱۷۵ قانون مجازات اسلامی ۱۳۷۰، او را به مجازات(هشتاد ضربه شلاق) محکوم کرده است. ضمناً دادگاه در احراز بزه­کاری محکومٌ­علیهما با توجه به انکار آنان به ارتکاب بزه شرب خمر در بازپرسی و مراحل دادرسی و لازم‌الاجرا بودن مواد ۱۲۰ و ۱۲۱ قانون مجازات اسلامی ۱۳۹۲ (مبحث ششم إعمال قاعده درأ) در زمان صدور حکم به مقررات اخیر در رسیدگی و صدور حکم التفات ننموده است. بنابراین به لحاظ انطباق درخواست نام­بردگان با بند ۶ ماده ۲۷۲ قانون آئین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور کیفری قرار قبولی آن صادر و به استناد ماده ۲۷۴ همان قانون رسیدگی مجدد به اتهام محکومٌ‌علیهما را به شعبه دیگر دادگاه تجدیدنظر استان ... محول می‌نماید.
شعبه ۳۴ دیوان عالی کشور - رئیس و عضو معاون
جواد اسلامی - حسن قاسمی