شرط ضمن عقد برای فسخ عقد در زمان و پرداخت وجه دلخواه

صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۳۷۹/۱۱/۰۴
برگزار شده توسط: استان آذربایجان شرقی/ شهر تبریز

موضوع

شرط ضمن عقد برای فسخ عقد در زمان و پرداخت وجه دلخواه

پرسش

دو نفر با یکدیگر معامله می کنند و در ضمن عقد شرط می کنند که هرکدام از طرفین عقد می تواند هر وقت بخواهد با پرداختن مبلغی عقد را فسخ کند. در این وصف تکلیف عقد و شرط چه می شود

نظر هیئت عالی

نشست قضایی (۵): نظر به این که در عقد بیع ممکن است شرط شود که در مدت معین برای بایع مشتری هر دو یا شخص خارجی اختیار فسخ معامله باشد و از آن جایی که به موجب ماده ۴۰۱ قانون مدنی اگر برای خیار شرط مدت معین نشده باشد هم شرط خیار و هم بیـع باطل است در فـرض سوال چون برای خیـار فسخ مدت معین نشده هم شرط باطل است و هم معامله باطل خواهد بود.

نظر اکثریت

به طور کلی عقد و شرط باطل است؛ چرا که در شرط مذکور مدت نیامده و ذکر مدت در شرط لازم است و چون شرط باطل است عقد نیز به تبع بطلان شرط باطل می شود.

نظر اقلیت

در این خصوص باید عرف را در نظر گرفت و عرف در چنین فضایی تفسیر دیگری دارد که منظور طرفین از چنین شرطی پای بندی و التزام آنان به عقد است از طرفی چنین شرطی موجب جهل به عوضین نمی شود و از نظر عرفی نیز پس از سپری شدن زمان قابل قبول در عرف آن شرط فسخ شده محسوب است.