شرکت در نزاع دسته جمعی منجر به قتل
- عنوان
- شرکت در نزاع دسته جمعی منجر به قتل
- تاریخ دادنامه
- ۱۴۰۱/۱۰/۲۸
- گروه رای
- کیفری
- پیام
- شرکت در نزاع دسته جمعی چنانچه منتهی به قتل شود، مقدمه ارتکاب قتل عمدی است و به عنوان بزه مستقل شناخته نمی شود؛ بنابراین مشمول مجازات جداگانه نخواهد بود. عنوان: سلب اراده در اثر شرب خمر پیام: مسلوب الاراده شدن در اثر شرب خمر در صورتی محقق می شود که حتی توان راه رفتن عادی نیز برای فرد میسر نباشد بنابراین در فرضی که متهم پس از ایراد ضربات و درگیری با موتورسیکلت از صحنه جنایت متواری شود، حاکی از آن است که وی حین ارتکاب قتل مسلوب الاراده نبوده است.
- مستندات
- ماده ۳۰۷ قانون مجازات اسلامی-
رأی دادگاه بدوی
گردشکار:به حکایت اوراق این پرونده در ساعت ۲۰:۴۵ مورخ ۱۳۹۸/۰۸/۱۸ حسب گزارش مرجع انتظامی خبری مبنی بر این که شخص مذکری حدودا ۱۷ ساله در ادرس *به حالت شکم روی زمین افتاده و مقداری خون اطراف وی رویت می گردد. واصل که پس از حضور ماموران و عوامل اورژانس در محل مشخص می شود. که جسد دارای اثار چاقوخوردگی می باشد. با بررسی بیشتر معلوم می گردد. که هویت جسد اقای ا. ا. ب. فرزند غ. می باشد. که فی مابین ایشان و شخص همراه وی به هویت اقای م. ش. خ. فرزند ح. با اقایان ر. پ. فرزند ب. و م. پ. فرزند غ. نزاعی رخ داده و مقتول توسط ضربه چاقو به قتل رسیده و اقای م. ش. نیز بر اثر ایراد ضربات چاقو دچار جراحت شده است. اقای ر. پ. در نزاع چاقو به همراه داشته و هر دو نفر پس از اتمام نزاع و وارد کردن ضربات با چاقو و شوکر از محل متواری می گردند. اقای م. ش. نیز در تحقیقات اظهار داشته م. پ. با شوکر من را زد و ر. پ. با چاقو به سر و گردن و گوش و بازو و کتف من زد. با پیگیری ماموران پلیس اگاهی متهم اقای پ. توسط خانواده به اگاهی تحویل می گردد. که چاقو دارای تیغه فلزی و دسته سبز رنگ ( ارتشی ) بوده و حسب صورت جلسه تحویل و اظهارات بعدی اقای ر. پ. تایید نموده است.که با همین چاقو مقتول و اقای ش. را مورد جراحت و ضربه قرار داده است. نظریه پزشکی قانونی اقای م. ش. نیز در خصوص صدمات و جراحات وارده اخذ و ضمیمه پرونده می گردد. در نهایت پس از انجام تحقیقات از سوی مرجع انتظامی و بازپرس محترم و سایر قرائن و امارات در پرونده قرار جلب به دادرسی و کیفرخواست برای متهم اقای ر. پ. و سایر متهمان صادر و پرونده به این شعبه *نیز پس از انجام تشریفات قانونی با تشکیل جلسه دادرسی نسبت به اخذ اظهارات و دفاعیات متهمان پیرامون عناوین مجرمانه ارتکابی به شرح کیفرخواست اقدام و پس از انجام مشاوره اقدام به صدور دادنامه در خصوص متهم موصوف و سایر متهمان می نماید. با فرجام خواهی وکیل محترم اولیای دم مرحوم ا. ح. ا. پرونده به شعبه *ارجاع و پرونده جهت ابلاغ نظریه کمیسیون سه نفره پزشکی قانونی در خصوص رشد و کمال عقلی متهم به اولیایدم نقض و مجدد برای رسیدگی به این شعبه *نیز پس از ابلاغ نظریه کمیسیون سه نفره پزشکی قانونی به اولیایدم و اعتراض ایشان با ارجاع امر به کمیسیون پنج نفره و وصول نظریه و عدم ایراد موجهی از سوی اولیای دم و وکیل ایشان به نظریه مزبور اقدام به تشکیل جلسه رسیدگی مجدد و اخذ توضیحات و دفاعیات اولیای دم و متهم نمود و حال با مداقه در مجموع اوراق و محتویات پرونده و پس از انجام مشاوره ختم رسیدگی را اعلام و با استعانت از خداوند متعال و با تکیه بر شرف و وجدان به شرح ذیل مبادرت به صدور رای می نماید.:
رأی دادگاه بدوی
رای دادگاهدر خصوص گزارش ضابطان دادگستری و شکایت اولیایدم مرحوم ا. ا. ب. به اسامی ۱ ) اقای غ. ا. ب. ( پدر متوفی ) که پس از اخذ مبالغی از ولی متهم رضایت خود را اعلام نموده است.و ۲ ) خانم ا. ع. ا. فرزند غ. ( مادر مقتول ) با وکالت اقای ع. ا. ح. ر. و همچنین ش. ت اقای م. ش. خ. فرزند ح. با وکالت خانم م. ا. علیه متهم اقای ر. پ. فرزند ب. ۲۰ ساله ، شیعه ، ایرانی ، باسواد ، مجرد ، فاقد سابقه کیفری ، اهل و ساکن *، ا. با تودیع وثیقه و با وکالت اقای ب. م. دایر بر الف ) مباشرت در قتل عمدی مرحوم ا. ا. ب. ، ب ) ایراد جرح عمدی با چاقو نسبت به اقای م. ش. ، پلاک ) ایراد ضرب و جرح عمدی با چاقو نسبت به مرحوم ا. ا. در زمان حیات وی و ت ) مصرف مسکرط. با این توضیح که گزارشی مبنی بر وقوع یک فقره قتل عمد در مورخ ۱۳۹۸/۰۸/۱۸ به مرجع انتظامی واصل و ماموران به محل اعزام و مشاهده می گردد. فردی حدود هفده ساله به شکم روی زمین افتاده و کمی خون اطراف وی وجود دارد. ، صحنه جرم بررسی که اثار و علایم جراحات وارده با چاقو روی بدن مشهود بوده و مقتول به نام ا. ا. ب. شناسایی و با توجه به تحقیقات ان مرجع گزارش می گردد. که مقتول به اتفاق دوستش به نام اقای م. ش. خ. با دو نفر به اسامی اقایان م. پ. و ر. پ. درگیر که منتهی به قتل وی شده است.و ا. از متهمان با هویت اقای م. پ. به صورت خود معرف به پلیس اگاهی مراجعه و در شرح ماوقع اظهار می دارد.: حدود ساعت ۱۷:۳۰ من و ر. پ. رفتیم در سوپری داخل ا. دو *و ۳۸ تا وسیله ای برای خانه بگیریم م. ش. ان جا بود داشت مزه می گرفت به من گفت که من دارم. می روم سربازی بیا پیش ما مشروب بخوریم من گفتم باشه شما برو من به تو خبر می دهم. ۲۰ دقیقه بعد یکی از دوستان که داخل مجلس م. ش. بود با من تماس گرفت و گفت که برای من کاپیشن بیاور که من کاپیشن بردم بعد از مدتی ساعت ۱۹:۰۰ من با ر. پ. که قبل از ان داخل منزل ما مشروب خورده بودیم و با موتورسیکلت من رفته بودیم دور شهر چرخی بزنیم رفتیم داخل *انان را می شناختم از من بنزین می خواستند ا. ا. از پنجره *خانه م. ش. ما ( من و ر. پ. ) را دید و از داخل پنجره شروع به فحاشی به ما کرد ا. ا. امد پایین و با ر. پ. بحث کرد شروع به ضرب و شتم یکدیگر کردند. ا. بچه ها را از هم جدا کرد و ریختند روی ر. پ. و شروع به ضرب و شتم ان کردند. م. ش. هم به من حمله کرد من با خودم شوکر داشتم ر. همراهش چاقو داشت من با شوکر به م. ش. زدم و با لگد به سینه ان زدم و بعد موتورسیکلت را برداشتم و فرار کردم همزمان هم ر. هم سوار موتورسیکلت شد و با من فرار کرد ر. هم چاقو خورده بود و از او خون می امد بعد از ان رفتیم داخل خانه خودمان و متوجه شدیم ا. ا. چاقو خورده و فوت کرده و از خانه خارج شدیم و من و ر. داخل *.و برادرم با من تماس گرفت و من با او به کلانتری امدم در نهایت متهم دیگر اقای ر. پ. شناسایی و دستگیر و در تشریح جزییات درگیری چنین بیان می دارد.: م. گفت بیا خانه ما پیش من. رفتیم ان جا مشروب گرفت خوردیم و عصرانه خوردیم گفت برویم بیرون دور بزنیم و من از قبل نمی دانستم که دوستان م. جشن دارند که قرار بود فردی به نام م. صبح اش به سربازی برود و تعدادی از دوستانش را جمع کرده بود برای مشروب خوردن و دورهمی. در حال رفتن بودیم که م. به داخل *پیچید داشتیم بر می گشتیم به طرف خانه که دو نفر ما را صدا زدند رفتیم کنار انان داشتیم حرف می زدیم ا. از داخل خانه که همان محل برگزاری جشن بود امد پایین با م. در حال صحبت بودند چند تیکه به هم گفتند بحث شان شد من ا. را هل دادم عقب گفتم ولش کن برو داخل خانه که به صورت من ضربه زد و فحش داد بعد با مشت و لگد به هم ضربه زدیم افتاد روی من که م. با زدن ضربه و شوکر ان را از روی من بلند کرد من بلند شدم و رفتم پشت ماشین که م. از داخل خانه به من حمله کرد من را انداخت زمین و دو نفری افتادن روی من که با دست و پا زدن خودم و ضربات م. از جا بلند شدم به ان طرف *باز به من حمله کردند. من مجبور شدم چاقو را دراوردم برای دفاع یک الی دو ضربه زدم دست راستم سپر بود که ضربه نخورم با دست چپ که چاقو دستم بود زدم متوجه نشدم که ضربات چاقوی من به کی و کجا خورد. چاقو تقریبا با دسته بیست سانتی متری و دسته ارتشی بود سبز تیره و مشکی رنگش بعد م. رفت داخل خانه داشتیم می رفتیم سوار موتور م. بشویم و برویم که م. امد پایین از داخل خانه یک دسته چوب داشت و دو تا کارد اشپزخانه با چوب به کتف من زد و افتاد روی من که کارد بزند دستش را گرفتم با چاقو به سرش ضربه زدم کاردها را انداخت یکی از کاردهایش به دورتر افتاد یکی نزدیکش بود موقعی بلند شدم که برویم امد کارد را بردارد. باز حمله کند که کاردش را برداشتم و سوار موتور م. شدیم و رفتیم و کارد م. را به م. دادم علی هذا دادگاه با توجه به مراتب مذکور و با مداقه در جمیع اوراق و محتویات پرونده و نظر به ادله و قرائن ذیل الذکر ۱. گزارش و تحقیقات انجام شده از سوی ضابطان ، ۲. شکایت ولی دم خانم ا. ع. ا. ( مادر مقتول ) به شرح گواهی انحصار وراثت موجود در صفحه ۲۶۶ پرونده ، ۳. گواهی صادر شده از سوی پزشکی قانونی و معاینه جسد مقتول به شرح صفحه ۸۸ پرونده که علت فوت شوک هموراژیک به دنبال خونریزی شدید داخل و خارجی ناشی از اصابت جسم سخت نوک تیز و برنده به قفسه صدری و اسیب ارگان های حیاتی داخل فضای سینه ( قلب ) اعلام گردیده است ، ۴. گواهی صادر شده به شرح صفحه ۲۲۵ پرونده از سوی پزشکی قانونی پیرامون ایراد جراحات به اقای م. ش. خ. و شکایت نامبرده ، ۵. اظهارات گواهان حاضر در صحنه نزاع به شرح صفحات ۴۷٫۱۹۲٫۱۹۵٫۲۴۳ و۲۴۴ پرونده ، ۶. احراز وقوع درگیری فی مابین متهم ر. پ. با مقتول ، ۷. کشف الت قتاله از ید متهم پ. و اعلام مشخصات الت قتاله از سوی سایر متهمان پرونده و تطابق مشخصات چاقوی اعلامی با الت قتاله مکشوفه از متهم ، ۸. گواهی پزشکی قانونی به شرح صفحات ۵۰۶ و ۵۵۱ پرونده که در بررسی چاقوی با دسته سبز متعلق به متهم ر. پ. بقایای خون با بنیان انسانی با الل های ژنی متوفی در ان وجود داشته است ، ۹. اظهارات متهم ر. پ. و سایر متهمان پرونده مبنی بر این که در زمان درگیری غیر از متهم ر. پ. فرد یا افراد دیگری سلاح سرد به همراه نداشته اند ( به شرح صفحات ۶۱٫۶۲٫۹۷٫۹۹٫۱۱۲٫۱۱۳٫۲۴۳٫۴۹۱ و ۴۹۲ پرونده ) ، ۱۰. اظهارات اقای م. پ. به شرح صفحات ۱۷٫۵۲۴ و ۵۶۴ پرونده که بیان داشته است. پس از درگیری ر. به درب منزل برادر ر. رفتیم و وقتی از موتور پیاده شدم دیدم دستان و لباس ر. خونی است.از او پرسیدم چکار کردی گفت نمی دانم تا این جا ( حدود ۶ یا ۷ سانتی متر با دست نشان داد ) با چاقو به او زدم و داخل رفت ، ۱۱. اقاریر ضمنی متهم اقای ر. پ. در مرحله تحقیقات و در جلسات دادرسی به ایراد ضربات به مقتول بدین شرح که اظهار نموده است: من در حال کتک خوردن بودم چاقو را برای ترساندن انان می چرخاندم و متوجه نشدم به مقتول اصابت کرد یا خیر و ۱۲. بلاوجه بودن اظهارات و دفاعیات متهم اقای ر. پ. و وکیل محترم ایشان مبنی بر این که نامبرده در زمان ارتکاب بزه مشروب مصرف نموده و مسلوب الاراده بوده است؛ چرا که تحقیقات صورت گرفته از ایشان در مورد چگونگی حدوث درگیری و زدن ضربات و نحوه متواری شدن وی از صحنه جرم دلالتی بر مسلوب الارادگی به معنای مورد نظر مقنن ندارد. و مسلوب الاراده در صورتی محقق می شود. که حتی توان راه رفتن عادی نیز برای فرد میسر نباشد. و این در حالی است.که متهم پس از ایراد ضربات و درگیری با موتورسیکلت از صحنه جنایت متواری شده که بیانگر این موضوع است.که وی حین ارتکاب جرم مسلوب الاراده و مشمول مقررات ماده ۳۰۷ قانون مجازات اسلامی نبوده است.و همچنین محکمه پسند نبودن اظهارات و دفاعیات متهم موصوف و وکیل وی دایر بر اقدام ایشان در مقام دفاع مشروع؛ زیرا که رفتار ارتکابی توسط متهم برای دفع خطر مورد ادعایی وی هیچ گونه ضرورتی نداشته است.و از ان جا که در ارتکاب رفتار نوعا کشنده قصد قتل شرط نیست و استفاده از چاقو ظهور در قصد قتل دارد. و چاقو الت قتاله است.و هر فرد متعارف و معقول به نتیجه به بکارگیری ان عالم و اگاه خواهد بود لذا ادعای متهم موصوف دایر بر دفاع مشروع از نظر این هیات قضایی مردود و فاقد شرایط قانونی مندرج در ماده ۱۵۶ قانون مجازات اسلامی است.و با لحاظ سایر قرائن و امارات منعکس در پرونده و حصول علم بین و نوعی در خصوص ارتکاب بزه مباشرت در قتل از سوی متهم پ. و ارتکاب سایر جرایم انتسابی برای این هیات قضایی و النهایه با توجه به صغر سن متهم مذکور در زمان ارتکاب جنایت که در راستای اعمال ماده ۹۱ قانون مجازات اسلامی موضوع به کمیسیون پزشکی قانونی ارجاع و در وصول نتیجه به شرح صفحه ۵۵۷ پرونده متهم ر. پ. فاقد رشد و کمال عقلی در حد درک عمیقی از مفهوم زندگی و ماهیت جرم انتسابی در زمان وقوع بزه اعلام شده که نظریه کمیسیون پنج نفره پزشکی قانونی موجود در صفحه ۶۵۱ پرونده نیز موید عدم احراز رشد و کمال عقلی متهم در زمان ارتکاب جنایت است.لذا با توجه به مراتب مذکور دادگاه متهم اقای ر. پ. را مستندا به ماده ۶۱۲ و تبصره ماده ۶۱۴ کتاب تعزیرات قانون مجازات اسلامی و مواد ۱۹٫۸۹٫۱۳۴ و ۲۱۱ و بند ب ماده ۲۹۰ و مواد ۳۸۱٫۴۴۸٫۴۴۹٫۴۸۸٫۵۳۹٫۷۰۹ و ۷۱۴ قانون مجازات اسلامی و با التفات به تبصره ماده ۲ و ماده ۱۲ قانون کاهش مجازات حبس تعزیری مصوب ۱۳۹۹ به لحاظ بزه های ارتکابی و شیوه ارتکاب جرایم و شدت مجازات و بیم تجری متهم از حیث ارتکاب بزه مباشرت در یک فقره قتل عمدی مرحوم ا. ا. ضمن سقوط مجازات قصاص ، وی را به تحمل چهار سال نگهداری در کانون اصلاح و تربیت با احتساب و کسر ایام بازداشت قبلی و پرداخت یک ثلث دیه کامل مرد مسلمان در حق ولی دم خانم ا. ع. ا. ( مادر مقتول ) وفق ماده ۹۰۶ قانون مدنی محکوم می دارد. که ظرف یکسال کامل قمری از تاریخ وقوع بزه قابل پرداخت می باشد. ( با این توضیح که ولی دم دیگر اقای غ. ا. -پدر مقتول- با توجه به ارائه رسیدهایی از سوی وکیل متهم مبنی بر اخذ وجوهی از ولی متهم رضایت قطعی و گذشت خود را به شرح صفحات ۶۶۱ و ۶۶۲ پرونده نسبت به متهم مذکور اعلام نموده است.و این اسناد در جلسه دادرسی مورد تردید و انکار نامبرده قرار گرفت که با ارجاع امر به کارشناس رسمی دادگستری در رشته تشخیص اصالت خط و امضای و اثر انگشت اصالت ان اسناد تایید شد و اعتراضی نیز از سوی وی و وکیل ایشان در فرجه قانونی واصل نگردید ) و از جهت ارتکاب بزه شرب خمر نیز به لحاظ عدم رشد و کمال عقلی و درک ماهیت جرم ارتکابی ضمن سقوط حد ، وی را به پرداخت مبلغ پانزده میلیون ریال جزای نقدی در حق صندوق دولت محکوم می نماید. و همچنین بابت جنبه خصوصی ارتکاب بزه ایراد ضرب و جرح عمدی با چاقو نسبت به ان مرحوم در زمان حیات وی با توجه به مطالبه دیه از سوی ولی دم خانم ا. ع. ا. متهم به پرداخت یک ثلث از دیات مصرحه به شرح ذیل [بابت ساییدگی ( حارصه ) گوشه خارجی ابروی راست و پشت گوش راست جمعا دو درصد دیه کامل و بابت کبودی ان جمعا شش هزارم دیه کامل ، بابت بریدگی سطحی ( دامیه ) در نیمه راست پیشانی دو درصد دیه کامل ، بابت ساییدگی ( حارصه ) پشت دست راست نیم درصد دیه کامل ، بابت ساییدگی ( حارصه ) خلف ارنج دست راست نیم درصد دیه کامل ، بابت بریدگی ( دامیه ) در قسمت تحتانی قدام بازوی چپ یک درصد دیه کامل و بابت جراحت ( حارصه ) خلف انگشت سبابه دست راست و دست چپ جمعا به دو هزارم دیه کامل] در حق ولی دم مذکور محکوم می گردد. که ظرف یکسال کامل قمری از تاریخ وقوع بزه قابل پرداخت است.و از جهت جنبه خصوصی ارتکاب بزه ایراد جرح عمدی با چاقو موضوع شکایت اقای م. ش. خ. نیز متهم موصوف را با توجه به مطالبه دیه از سوی شاکی خصوصی به پرداخت دیات [بابت ارش بریدگی بخیه شده کتف راست ( دامیه ) و ا. بریدگی پهلوی چپ ( حارصه ) و ا. بریدگی قدام گردن در سمت چپ و خلف گردن در سمت راست ( هر کدام یک دامیه ) جمعا پنج و نیم درصد دیه کامل ، بابت بریدگی بخیه شده شقیقه راست و سمت چپ سر ( هر کدام یک دامیه ) جمعا چهار درصد دیه کامل ، بابت جراحت بخیه شده قدام و خلف لاله گوش راست ( هر کدام یک دامیه ) جمعا چهار درصد دیه کامل ، بابت خراشیدگی ( حارصه ) گیجگاهی چپ یک درصد دیه کامل] در حق اقای م. ش. محکوم می دارد. که ظرف یکسال کامل قمری از تاریخ وقوع بزه قابل پرداخت می باشد. و از حیث جنبه عمومی این جرم و همچنین بزه ایراد ضرب و جرح عمدی با چاقو نسبت به مرحوم ا. ب. در زمان حیاتش با تعیین یک کیفر نامبرده به پرداخت مبلغ بیست میلیون ریال جزای نقدی در حق صندوق دولت محکوم می گردد. ( با این توضیح که مجازات اشد اجرا می گردد. ) . در خصوص اتهام دیگر متهم اقای ر. پ. دایر بر مشارکت در نزاع دسته جمعی منتهی به قتل عمدی مرحوم ا. ح. ا. ب. دادگاه با مداقه در مجموع اوراق و محتویات پرونده و این که بزه معنون مقدمه ارتکاب بزه قتل عمدی بوده و به عنوان بزه مستقلی حادث نشده است.و یک فعل مجرمانه نمی تواند موجب اعمال مجازات های متعدد باشد. و توجها به اصل تفسیر مضیق قوانین جزایی و تفسیر به نفع متهم به لحاظ عدم احراز وقوع بزه مذکور از ناحیه وی و با عنایت به حاکمیت اصل شرعی و قانونی برائت و با استناد به ماده ۴ قانون ایین دادرسی کیفری و با التفات به اصل ۳۷ از قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران رای بر برائت ایشان در این قسمت صادر و اعلام می گردد. رای صادر شده حضوری و ظرف بیست روز پس از ابلاغ قابل فرجام خواهی در دیوان عالی کشور است. ( با ذکر این توضیح که پیرامون سایر متهمان سابقا به موجب دادنامه شماره *مورخ ۱۴۰۱/۰۳/۲۴ اتخاذ تصمیم صورت گرفته و قطعیت یافته است ) ./
رییس شعبه *- ع. م.
مستشار شعبه *-م. ا.
میانگین امتیاز: ۵.۰ از ۰ رای