شیوهنامه ارزیابی و رتبه بندی نشریات علمی مصوب ۱۳۹۸/۰۶/۰۲
فهرست مطالب صفحه
مقدمه ۳
ماده ۱. اهداف ۳
ماده ۲. فرآیند ارزیابی سالانه نشریات علمی ۳
ماده ۳. اختصارات ۴
جدول ۱. معیارهای کلی ارزیابی نشریات علمی و امتیاز آنها ۵
جدول ۲. چگونگی تعیین رتبه نشریات علمی ۵
جدول ۳. شاخص های سنجش معیارهای کلی ارزیابی نشریات علمی ۶
مقدمه
بر اساس ماده ۱ «قانون اهداف، وظایف و تشکیلات وزارت علوم، تحقیقات و فناوری» مصوّب ۱۳۸۳/۵/۱۸ مجلس شورای اسلامی، به منظور ارتقای کیفی نشریات علمی و با استناد به ماده ۱۰ (بند ۱۰- ۳) «آییننامه نشریات علمی» به شماره سند عتف - آ- ۳۱۰۴ مصوّب ۱۳۹۸/۰۲/۰۲ که طی نامه شماره ۲۵۶۸۵ /۱۱ مورخ ۹ /۲ /۹۸ ابلاغ گردید، «شیوهنامه ارزیابی و رتبه بندی نشریات علمی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری» به شرح زیر تدوین شده است:
ماده ۱. اهداف
۱-۱. ارزیابی و رتبه بندی نشریات علمی
۱-۲. کمک به استانداردسازی و ارتقای کیفی نشریات علمی
ماده ۲. فرآیند ارزیابی سالانه نشریات علمی
۲-۱. کلیه نشریات علمی در صورت رعایت ماده ۶ آییننامه نشریات علمی، داشتن حداقل شرایط راه یابی نشریه به فرآیند ارزیابی (ماده ۷) و تکمیل آخرین اطلاعات، سالانه بر پایه شاخص های اعلام شده در شیوهنامه، ارزیابی میشوند. صاحب امتیاز/ مدیرمسئول موظف است الزامات ارزیابی را بر پایه آییننامه نشریات علمی (مواد ۶ و ۷) و موارد مندرج در این شیوه نامه فراهم نماید.
۲-۲. صاحب امتیاز/ مدیرمسئول نشریه هر ساله به منظور ارزیابی به وبگاه کمیسیون نشریات علمی به آدرس https: / /journals.msrt.ir مراجعه می کند و با استفاده از نام کاربری و رمز عبوری که بر اساس بند ۸-۱ آییننامه نشریات علمی دریافت کرده است اطلاعات مربوط به شاخص های ارزیابی شیوه نامه را تکمیل می کند. نشریه هر ساله در صورت احراز شرایط ورود به فرآیند ارزیابی و تایید کمیسیون نشریات علمی به فرآیند ارزیابی وارد می شود.
تبصره ۱. صاحب امتیاز نشریه موظف است هرگونه تغییر در موارد مربوط به ماده ۶ و ۷ آییننامه نشریات علمی (نظیر تغییر سردبیر یا اعضای گروه دبیران) را مطابق بند ۶-۹ آییننامه نشریات علمی در وبگاه کمیسیون ثبت و ارسال نماید.
تبصره ۲. در صورت رعایت نکردن ماده ۶ آییننامه نشریات علمی، از دست دادن حداقل شرایط راه یابی نشریه به فرآیند ارزیابی (ماده ۷)، تکمیل نکردن اطلاعات مربوط به شاخص های ارزیابی، ثبت نکردن تغییرات در وبگاه کمیسیون یا تایید نشدن تغییرات توسط کمیسیون نشریات علمی، مطابق بند ۶-۱۱ آییننامه نشریات علمی، فرآیند ارزیابی نشریه متوقف و تا دو سال از فرآیند ارزیابی خارج می شود و شماره های نشریه در آن بازه زمانی فاقد اعتبار و رتبه بندی می باشد. در صورت درخواست مجدّد، نشریه باید شرایط ورود به فرآیند ارزیابی (مواد ۶ و ۷ آییننامه) را احراز کند.
۲-۳. صاحب امتیاز نشریه باید هر ساله هزینه ارزیابی آن را بر اساس مبلغی که پس از تصویب کمیسیون نشریات علمی در وبگاه ارزیابی و رتبه بندی نشریات علمی اعلام می شود، به مجری یا موسسه ارزیابی کننده پرداخت نماید.
۲-۴. کمیسیون نشریات علمی در صورت کامل بودن آخرین اطلاعات، نتیجه ارزیابی را به شرح جدول ۲ آیین نامه نشریات علمی به آگاهی می رساند.
۲-۵. پس از اعلام نتیجه ارزیابی، صاحب امتیاز/ مدیرمسئول ظرف مدت ۳۰ روز میتواند درخواست ارزیابی مجدّد کند. کمیسیون ظرف مدت ۳۰ روز درخواست را بررسی و نتیجه نهایی را اعلام می کند.
۲-۶. صاحب امتیاز نشریه موظف است شماره های منتشر شده نشریه را به صورت به روز در وبگاه نشریه در دسترس قرار دهد (مطابق ماده ۶ آییننامه نشریات علمی).
۲-۷. با توجه به اهمیت کیفیت مقالات و استفاده از افراد برجسته در حوزه موضوعی نشریه بایسته است برای انتخاب سردبیر و اعضای گروه دبیران بر اساس تعداد استنادات و نیز شاخص هرش (h - index) متوسط در حوزه موضوعی نشریه عمل شود.
ماده ۳. اختصارات
AHCI: Arts & Humanities Citation Index
CC: Creative Commons
COPE: Committee on Publication Ethics
DOAJ: Directory of Open Access Journals
DOI: Digital Object Identify
DOR: Digital Object Recognition
ESCI: Emerging Sources Citation Index
IF: Impact Factor
ISSN: International Standard Serial Number
hindex: Hirsch Index
JCR: Journal Citation Reports
Q: Quartile
RICeST: Regional Information Center for Science and Technology
SCIE: Science Citation Index Expanded
SID: Scientific Information Database
SSCI: Social Sciences Citation Index
SJR: SCImago Journal Rank) Scientific Journal Rankings)
WOS: Web of Science
XML: Extensible Markup Language
جدول ۱. معیارهای کلی ارزیابی نشریات علمی و امتیاز آنها
| ردیف | معیارهای کلی ارزیابی نشریات علمی | سقف امتیاز |
| ۱ | انتشار به موقع و رعایت ضوابط آییننامه نشریات | ۱۶۰ |
| ۲ | رعایت فرآیند پذیرش مقالات و داوری تخصصی | ۸۰ |
| ۳ | داشتن وبگاه استاندارد، زیرساخت ها و اطلاعات شناسنامه ای کامل نشریه مطابق با آییننامه نشریات علمی | ۱۷۰ |
| ۴ | رعایت آیین نگارش، ساختار و کیفیت مقالات | ۲۷۰ |
| ۵ | وضعیت نشریه در نمایه های استنادی، تخصصی و اجتماعی | ۲۳۰ |
| ۶ | به کارگیری مقرّرات و امکانات سخت افزاری و نرم افزاری برای رعایت اخلاق علمی نشر و جلوگیری از تخلفات علمی | ۹۰ |
| کل امتیازها | ۱۰۰۰ | |
جدول ۲. چگونگی تعیین رتبه نشریات علمی
| امتیاز کسب شده از شاخص های ارزیابی یا پایگاه های نمایه شده | رتبه |
| نشریات پایگاههای WOS* (JCR Q۱-Q۴)، Scopus (Q۱-Q۴ | بین المللی |
| کسب ۸۰۱ تا ۱۰۰۰ امتیاز | الف |
| کسب ۶۰۱ تا ۸۰۰ امتیاز | ب |
| کسب ۴۰۱ تا ۶۰۰ امتیاز | ج |
| کسب ۴۰۰ امتیاز و پایین تر | د |
جدول ۳. شاخص های سنجش معیارهای کلی ارزیابی نشریات علمی
| ردیف | ۳-۱. انتشار به موقع و رعایت ضوابط آییننامه نشریات | حداکثر امتیاز | |
| ۱ | انتشار به موقع هر شماره از نشریه در دوره مربوطه در طول یک سال (ابتدای دوره انتشار)* | در صورتی که هر شماره از نشریه در ابتدای دوره مربوطه منتشر شود، سهم آن شماره را از امتیاز کل یک سال با توجه به تناوب کسب می نماید. | ۶۰ |
| ۲ | صاحب امتیاز انجمن یا همکاری با انجمن | انجمن های رتبه A و B و C و D | ۴۰ |
| ۳ | مرتبه علمی سردبیر | استاد | ۱۰ |
| دانشیار (علوم انسانی) | |||
| ۴ | تعداد اعضای گروه دبیران از افراد شاخص علمی موسسه/ کشورهای مختلف | به ازای هر عضو | ۵۰ |
| ردیف | ۳-۲. رعایت فرآیند پذیرش مقالات و داوری تخصصی | حداکثر امتیاز | |
| ۱ | بازه زمانی بررسی اولیه مقالات دریافتی (اعلام نظر به نویسنده یا آغاز فرآیند داوری) | تا ۱۰ روز | ۱۰ |
| بیشتر از ۱۰ روز | |||
| ۲ | داوری الکترونیکی حداقل ۲ داور برای هر مقاله | ۵ | |
| ۳ | درج مراحل داوری به صورت فلودیاگرام | ۵ | |
| ۴ | اشتراک داوران در پایگاه های بین المللی و استفاده از آنها (مانند Publons Mendeley,) | ۱۰ | |
| ۵ | درج سالانه اسامی داوران | ۱۰ | |
| ۶ | توزیع جغرافیایی و سازمانی داوران | هر موسسه/ کشور | ۱۰ |
| ۷ | استفاده از نرم افزارهای مشابه یاب در بررسی و داوری مقالات | ۱۰ | |
| ۸ | میانگین بازه زمانی فرآیند داوری پذیرش مقاله | کمتر از ۶ ماه | ۲۰ |
| بیش از ۶ ماه | |||
| ردیف | ۳-۳. داشتن وبگاه استاندارد، زیرساخت ها و اطلاعات شناسنامه ای نشریه | حداکثر امتیاز | |
| ۱ | درج عنوان نشریه (زبان اصلی و انگلیسی*) | زبان اصلی | ۱۰ |
| زبان انگلیسی | |||
| ۲ | درج ماه و سال آغاز انتشار و توالی نشریه | ۱۰ | |
| ۳ | درج فهرست مقالات هر شماره و آرشیو نشریه | ۵ | |
| ۴ | خروجی PDF و XML استاندارد | خروجی PDF | ۱۰ |
| خروجی XML | |||
| ۵ | به روز بودن اطلاعات نشریه در وبگاه (تاریخ آخرین به روزرسانی وبگاه نشریه، عنوان، هدف و چشم انداز، ترکیب اعضای گروه دبیران، وابستگی سازمانی و تخصص آنان، آدرس نشریه و تلفن تماس، نمایه ها و. ....) | ۵ | |
| ۶ | درج فرآیند داوری در وبگاه نشریه | ۵ | |
| ۷ | درج میانگین بازه زمانی فرآیند داوری و نرخ پذیرش مقالات | ۵ | |
| ۸ | محاسبه خودکار نرخ پذیرش مقالات (نسبت مقالات پذیرفته شده به دریافتی) | ۵ | |
| ۹ | درج فهرست مقالات آماده انتشار | ۵ | |
| ۱۰ | درج شناسه گر دیجیتال مقاله (DOI) یا درج شناسه گر دیجیتال (DOR) | ۲۰ | |
| ۱۱ | درج پیوند مستقیم نشریه به پایگاه های استنادی و تخصصی ای که نشریه در آنها نمایه شده است. | ۱۰ | |
| ۱۲ | تعیین نوع یا انواع مقالات قابل انتشار در نشریه | ۵ | |
| ۱۳ | درج اهداف و حوزه موضوعی نشریه در وبگاه | کامل | ۱۰ |
| ناقص | |||
| فاقد | |||
| ۱۴ | اعلام روش استاندارد در ماخذنویسی | ۱۰ | |
| ۱۵ | اعلام وضعیت دسترسی به تمام مقالات (دسترسی باز یا حق اشتراکی) | ۵ | |
| ۱۶ | جزئیات تماس نشریه (آدرس پستی، آدرس وبگاه، آدرس الکترونیکی، تلفن و نمابر) | ۵ | |
| ۱۷ | راهنمای نویسندگان (داشتن دستورالعمل و راهنمای تهیه و تنظیم مقالات، جداول، نمودار، عکس ها) | کامل | ۲۰ |
| متوسط | |||
| ناقص یا فاقد | |||
| ۱۸ | درج نام و آرم ناشر، نام صاحب امتیاز و شاپا در وبگاه نشریه | ۱۰ | |
| ۱۹ | اعلام خلاصه آماری (تعداد استنادات، دوره، شماره، hindex، شمار بازدید، شمار دانلود و...) در وبگاه نشریه (Figures & Facts) | ۵ | |
| ۲۰ | لینک ثبت نام در سامانه، راهنمای ثبت نام | ۱۰ | |
| ردیف | ۳-۴. رعایت آیین نگارش، ساختار و کیفیت مقالات | حداکثر امتیاز | ||
| ۱ | درج عنوان مقاله به زبان اصلی و انگلیسی * | زبان اصلی | ۵ | |
| زبان انگلیسی | ||||
| ۲ | نام و وابستگی سازمانی نویسندگان، مشخص بودن نویسنده مسئول و پست الکترونیکی نویسندگان در مقاله به زبان اصلی و به زبان انگلیسی* | کامل | ۱۰ | |
| ناقص/ فاقد | ||||
| ۳ | درج عنوان، سال، دوره و شماره نشریه، شماره صفحه آغاز و پایان مقاله، تاریخ دریافت و پذیرش مقاله و نوع مقاله در صفحه نخست هر مقاله | ۱۰ | ||
| درج عنوان، سال، دوره و شماره نشریه، شماره صفحات مقاله و نام نویسنده اول طبق الگوی یکسان در سربرگ صفحات مقالات | ||||
| ۴ | رعایت یکدست بودن فرمت در مقالات نشریه (درج چکیده و واژگان کلیدی (۴ تا ۷ واژه) (زبان اصلی، انگلیسی*)، مقدمه، مواد و روش ها، یافته های پژوهش (در مقالات Review مواد و روش ها و یافته های پژوهش ضروری نیست)، بحث و نتیجه گیری، الگوی مناسب و یکسان در نمودارها، جداول و تصاویر) | کامل | ۳۰ | |
| ناقص | ||||
| فاقد | ||||
| ۵ | درج قدردانی از حامی یا تامین کننده اعتبار پژوهش (در صورت وجود) در مقالات | کامل | ۵ | |
| ناقص | ||||
| فاقد | ||||
| ۶ | اجرای صحیح، همسان و استاندارد مآخذنویسی در تمام مقالات (درون متنی، برون متنی و در فهرست منابع)، استفاده از منابع به روز، داشتن منابع و مآخذ به زبان اصلی و انگلیسی | کامل | ۲۰ | |
| ناقص | ||||
| فاقد | ||||
| ۷ | مرتبط بودن مقالات با موضوع نشریه | خوب | ۲۰ | |
| متوسط | ||||
| ضعیف | ||||
| ۸ | کیفیت علمی مقالات نشریه (معیارهایی مانند IF،MIF و. ..) | داشتن نوآوری | ۱۴۰ | |
| بهروز بودن موضوعات | ||||
| سطح علمی و عمق دانش تخصصی | ||||
| کاربردی بودن و اثربخشی مقالات در جامعه علمی | ||||
| تمرکز و حفظ یکپارچگی موضوع (جامعیت تخصصی) | ||||
| نیاز محور بودن موضوعات مقالات | ||||
| ۹ | تنوع جغرافیایی و سازمانی نویسندگان | هر موسسه / کشور | ۱۰ | |
| ۱۰ | درصد نویسندگان تکراری در نشریه (در یک سال) | کمتر از ۱۰ درصد | ۲۰ | |
| ۱۰ تا ۲۰ درصد | ||||
| بیشتر از ۲۰ درصد | ||||
| ردیف | ۳-۵. وضعیت نشریه در نمایه های استنادی، تخصصی و اجتماعی | حداکثر امتیاز | |
| ۱ | نمایه شدن در پایگاه های استنادی بین المللی (در صورتی که نشریه بدون ضریب تاثیر و Q باشد) | WOS (AHCI* /SSCI /SCIE) | ۹۰ |
| WOS (ESCI)/ Scopus | |||
| Google Scholar | |||
| ۲ | نمایه شدن در پایگاه استنادی علوم جهان اسلام ISC (دارای ضریب تاثیر Impact Factor یا چارک Q) | Q۱ یا نشریه هسته | ۶۰ |
| Q۲ | |||
| Q۳ | |||
| Q۴ | |||
| فاقدQ | |||
| ۳ | نمایه شدن در پایگاه های معتبر تخصصی (Cabi, Math Science, Chemical Abstract ,Agricola, و غیره) | ۴۰ | |
| ۴ | نمایه شدن در پایگاه های اطلاعاتی عمومی | DOAJ | ۳۰ |
| SID, RICeST | |||
| ۵ | عضویت در حداقل سه شبکه اجتماعی (Academia, LinkedIn, Research Gate,. ..) و قرار دادن پیوند آن در وبگاه نشریه | ۱۰ | |
| ردیف | ۳-۶. به کارگیری امکانات سخت افزاری و نرم افزاری برای رعایت اخلاق علمی نشر و جلوگیری از بروز تخلفات علمی | حداکثر امتیاز | ||
| ۱ | درج قوانین و مقرّرات مربوط به رعایت اخلاق نشر در وبگاه نشریه | کامل | ۳۰ | |
| ناقص | ||||
| فاقد | ||||
| ۲ | داشتن مجوّز دسترسی (حق کپی رایت) (CC) | ۱۵ | ||
| ۳ | درج تعهدنامه مبنی بر رعایت و عضویت در COPE | عضویت | ۲۰ | |
| تبعیت | ||||
| ۴ | دریافت فرم تعهد نویسندگان (Copyright) | ۱۵ | ||
| ۵ | دریافت فرم تعارض منافع (Conflict of Interest) | ۱۰ | ||
| ۶ | خطای نشریه (در داوری، پذیرش مقالات، اخطار لغو، نبودِ تاییدیه نویسنده مسئول، چاپ مجدّد مقاله منتشرشده، تقلب و هرگونه تخلف علمی و انتشار بیش از ۳۰ درصد مقالات از اعضای گروه دبیران و سردبیر در نشریه) | خروج از ارزیابی | ||
| جمع امتیازات | ۱۰۰۰ | |||
این شیوهنامه در ۳ ماده و ۲ تبصره در تاریخ ۱۳۹۸/۰۶/۰۲ به تصویب وزیر علوم، تحقیقات و فناوری رسید و از این تاریخ لازم الاجراء می باشد.