صحت یا بطلان نکاح در مورد زن ناقص یا عقیم
صورتجلسه نشست قضایی
کد نشست: ۱۳۹۹-۶۷۶۴
تاریخ برگزاری: ۱۳۹۷/۰۸/۰۲
برگزار شده توسط: استان فارس/ شهر شیراز
موضوع
صحت یا بطلان نکاح در مورد زن ناقص یا عقیم
پرسش
زوجه حسب گواهی پزشکی قانونی فاقد رحم و تخمدان و فاقد قدرت باروری است و از نظر ظاهری زن لیکن از نظر ژنتیکی مذکر است؛ با این وصف زوج با تقدیم دادخواست تقاضای بطلان عقد نکاح را نموده است؛ آیا نکاح صحیح است و اگر صحیح نیست زوجه مستحق مهر می باشد یا خیر؟
نظر هیئت عالی
پاسخ به سوال طرح شده مستلزم آن است که بر مبنای نظریه علمی و کارشناسی پزشکی مشخص شود طرف ازدواج (زوجه در سند نکاحیه) مذکر است یا مونث یا خنثی در هر حال تشخیص آن یک امر فنی و تخصصی است و النهایه اظهار نظر نهایی با دادگاه می باشد؛ اما در فرضی که به طرق علمی و کارشناسی ثابت شود علی رغم اینکه زوجه ظاهر زنانه دارد ولی فاقد دستگاه تناسلی زنانه از جمله رحم و.. . می باشد؛ در این صورت مورد از مصادیق بطلان عقد نکاح است و زوجه اساسا مونث تلقی نمی شود تا مستحق مهریه باشد؛ لیکن در فرضی که زوجه مندرج در عقدنامه مونث دانسته شود ازدواج صحیح و مهر به او تعلق می گیرد.
نظر اکثریت
چون با توجه به خصوصیات ظاهری به زوجه زن ا طلاق می شود مورد از موارد بطلان عقد نکاح نیست؛ هر چند به وی زن ناقص یا عقیم ا طلاق گردد و اگر نزدیکی واقع شده باشد به او مهریه تعلق می گیرد.
نظر اقلیت
چون از نظر ژنتیکی حسب گواهی پزشکی قانونی مذکر می باشد و با عنایت به اینکه یکی از شرایط صحت عقد نکاح اختلاف در جنسیت زوجین می باشد؛ لذا از موارد بطلان عقد نکاح است و حسب مواد ۱۰۹۸ و ۱۰۹۹ قانون مدنی چنانچه نزدیکی نشده باشد زن مستحق مهریه نیست و در صورت جهل زن به فساد نکاح و وقوع نزدیکی زن مستحق مهرالمثل است.