ضبط مال ناشی از ارتشاء

صورتجلسه نشست قضایی
کد نشست: ۱۳۹۸-۵۸۱۴
تاریخ برگزاری: ۱۳۹۷/۰۷/۱۷
برگزار شده توسط: استان تهران/ شهر تهران

موضوع

ضبط مال ناشی از ارتشاء

پرسش

یکی از مجازات های راشی ضبط مال ناشی از ارتشا است. در صورتی که در حکم دادگاه این مجازات ذکر شده باشد لیکن ثابت شود وجوه ناشی از رشوه به مرتشی پرداخت شده است تکلیف چیست و نحوه اجرای این مجازات چگونه است؟

نظر هیئت عالی

نظر به این که پرداخت ناصواب و من غیر حق به مرتشی موجب مالکیت وی بر مال ماخوذه نمی گردد لهذا مالکیت راشی برآن مال کماکان باقی است نتیجتا با اخذ مال از مرتشی به عنوان مجازات راشی به نفع دولت وجه ضبط می گردد.

نظر اکثریت

با توجه به اینکه رابطه مالکیت راشی با پرداخت رشوه نسبت به مال موضوع رشا قطع نمی شود چون این پرداخت ناصواب و نامشروع است و موجب انتقال مالکیت نمی شود لذا نباید معادل آن مال را از اموال راشی اخذ کنیم بلکه باید در صورت وجود عین همان عین و یا در صورت عین نبودن مثل یا معادل آن را از اموال مرتشی ضبط و دریافت کنیم. اینکه راشی را مجبور کنیم نسبت به استرداد مال خود از اموال مرتشی اقدام کند (دادخواست دهد) و بعد آن مال را از راشی ضبط کنیم غیرمنطقی است. در واقع مالی که در حال حاضر در دست مرتشی است متعلق به راشی می باشد لذا ضبط آن در دست مرتشی مجازات راشی محسوب می شود.

نظر اقلیت

با توجه به شخصی بودن مجازات امکان ندارد که بتوان مجازات شخصی را علیه دیگری اجرا کرد. وقتی در حکم دادگاه مجازات ضبط به عنوان مجازات راشی ذکر شده است امکان ندارد بتوان این مجازات را علیه مرتشی به کار برد و به میزان مال موضوع ارتشا از اموال مرتشی ضبط کرد. قاضی اجرای احکام موظف به اجرای نص و منطوق رای است و به هیچ عنوان حق ندارد از منطوق رای تجاوز کرده و نسبت ضبط مالی غیر از محکوم علیه اقدام کند چه اینکه مداخله در اموال مرتشی مسلما نوعی اجرای مجازات است در حالی که در این زمینه مجازاتی برای مرتشی پیش بینی نشده است و مرتشی صرفا به جزای نقدی معادل مال موضوع رشا محکوم می شود.