ضرورت استعلام از شورای روحانیت اهل سنت در احوال شخصیه

رأی خلاصه جریان پرونده

خلاصه جریان پرونده:
در این پرونده ت. م. در مورخه ۹۹/۶/۱ با تقدیم دادخواست به خواسته فسخ نکاح به دلیل مشکل نازایی و عدم تعادل روانی به طرفیت ه. ص. تودار طرح دعوی نموده و اعلام کرده در ۹۸/۱۱/۲۹ باخوانده ازدواج نموده و مدت سه ماه و ده روز زندگی مشترک کردیم باتوجه به عدم تعادل روانی خوانده شامل خود زنی و پرخاشگری و حمله ور شدن و شکستن ظروف و شبگردی حین خواب و داشتن میگرن و دیسک کمر و عدم کنترل ادرار و مدفوع در شب تقاضای فسخ نکاح را دارم. شعبه *در مورخه ۹۹/۷/۱۴ تشکیل جلسه داده است.خواهان تقاضای پزشکی قانونی نموده و اینکه مبنای من در ازدواج سلامت جسمانی و روانی بوده است. خوانده گفته من مشکلی ندارم. و سلامتی کامل دارم. حاضرم به پزشکی قانونی بروم. دادگاه زوجه را به پزشکی قانونی معرفی نموده است. تا سلامت جسمی و روانی وی مورد بررسی قرارگیرد. پزشکی قانونی بشرح برگ ۱۶ پرونده اعلام کرده زوجه مبتلا به کم توانی ذهنی ( عقب ماندگی ذهنی ) می باشد. و عدم توانایی درکنترل ادرار و مدفوع و اختلال در راه رفتن و نازایی احراز نگردید. و کم توانی ذهنی وی متصل به زمان صغر است. ( ص ۲۳ نظریه بعدی پزشکی قانونی ) و در نظریه بعدی اعلام شده این کم توانی به امورات زندگی زناشویی خلل وارد می کند و باعث رنج و مشقت زوج می گردد. ص ۲۹ ) و در نظریه بعدی بشرح ص ۳۵ کم توانی ذهنی را مصداق سفاهت دانسته است. دادگاه از شورای روحانیت سنندج استعلام نموده است.و پاسخ بشرح ص ۳۷ حاکیست که اگر کم توانی در حدی باشد. که عاقل محسوب نشود. حکم مجنون داشته و نکاح قابل فسخ است. لیکن اگرعنوان مجنون اطلاق نشود. مستوجب فسخ نیست. دادگاه با ختم دادرسی به موجب دادنامه شماره *مورخه ۱۴۰۰/۲/۷ با توجه به نظریه پزشکی قانونی در مورد سفاهت زوجه و استفتای شورای روحانیت سنندج که صرفا جنون را قابل فسخ دانسته دعوی خواهان را وارد ندانسته و حکم بر بطلان ان صادر نموده است. اقای ت. م. نسبت به دادنامه اعتراض نموده است. شعبه *به موجب دادنامه شماره *مورخه ۱۴۰۰/۳/۲۳ دادنامه بدوی را تایید نموده است. اقای م. ع. خ. به وکالت از ت. م. از دادنامه فرجامخواهی نموده که متن لایحه تقدیمی ایشان در زمان شور قرائت می گردد.
هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش اقای س. م. ت. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده در خصوص دادنامه شماره *۰۰/۳/۲۳ فرجامخواسته مشاوره نموده و چنین رای می دهد.
فرجامخواهی اقای م. ع. خ. به وکالت از ت. م. نسبت به دادنامه شماره *مورخه ۱۴۰۰/۳/۲۳ صادره از شعبه *که به موجب ان حکم بر بطلان دعوی فرجامخواه با تایید دادنامه بدوی صادره از شعبه *صادر گردیده وارد و موجه میباشد. زیرا اولا خواسته فرجامخواه در دادخواست اولیه عدم تعادل روانی و عدم سلامت زوجه جهت فسخ نکاح اعلام شده که موضوع ان مشمول ماده ۱۱۲۸ قانون مدنی است. لیکن علیرغم نظریه پزشکی قانونی بشرح صفحات ۲۳٫۲۹ و ۳۵ که صراحتا اعلام شده ۱- زوجه عقب ماندگی ذهنی دارد. ۲- کم توانی ذهنی وی مربوط به قبل از عقد و متصل به زمان صغر است. ۳- این کم توانی به امورات زندگی زناشویی خلل وارد می کند و باعث رنج و مشقت زوج می گردد. ۴- شرایط روحی زوجه مصداق سفاهت است.و از طرفی قطعا عقد مطابق ماده ۱۱۲۸ مذکور متبانیا بر سلامت زوجه واقع شده است.بدیهی است.درخواست فسخ فرجامخواه باید از این جهت و بر مبنای خواسته ایشان مورد رسیدگی قرار گیرد. ثانیا اینکه رد دعوی فرجامخواه از این جهت که زوجه دارای جنون نیست با مفاد خواسته ایشان انطباق ندارد. و از ناحیه خواهان بدوی از ابتدا ادعای جنون صورت نگرفته است.والا موضوع مشمول ماده ۱۱۲۱ قانون مدنی ازجهت فسخ بود که بدیهی است.نوع خواسته بامفاد ماده مذکور مغایر است. لذا با استناد به بند ۵ ماده ۳۷۱ و بند الف ماده ۴۰۱ قانون ایین دادرسی مدنی دادنامه فرجامخواسته نقض و پرونده جهت رسیدگی مجدد مطابق خواسته فرجامخواه به دادگاه صادرکننده رای منقوض ارجاع می گردد.
با نقض دادنامه و اعاده پرونده دادگاه تجدیدنظر در *تشکیل جلسه داده است.زوج اعلام کرده هر دو نفر پیرو فقه ا. ش. هستیم و مهریه مشخص است. که بخشی را داده ام. بعد از شروع زندگی در طول سه ماه معلوم شد که زوجه مشکل روانی دارد. و خود زنی می کرد. و شب از منزل خارج می شد و شب ادراری داشت و بدون اختیار دفع مدفوع می کرد. از ۹۹/۵/۱۵ خانواده اش را در جریان قرار دارم. پدرش وی را به منزل خود برد و از ۹۹/۶/۱ دادخواست فسخ دادم. لذا فریب در ازدواج صورت گرفته است.وکیل زوج نیز به نظریه پزشکی قانونی اشاره نموده است. و زوجه معترض نبوده است.و سفاهت ایشان تایید شده است. زوجه گفته مشکلی ندارم. دروغ است. من پرونده پزشکی نداشتم. تکرر ادرار ندارم. و کنترل مدفوع دارم. سه ماه زندگی کردیم. در این مدت چیزی نگفته است.و در ۹۹/۵/۲۶ من را از منزل بیرون کرد. نظریه پزشکی قانونی را قبول ندارم. اعتراض دارم. دادگاه مقرر نموده زوجه در کمیسیون پزشکی مورد معاینه قرار گیرد. کمیسیون پزشکی بشرح ص ۸۹ اعلام کرده زوجه دارای عملکرد هوش مرزی است.و توانایی اداره امور خود را دارد. و وضعیت روانی وی با مفهوم قضایی سفاهت مطابقت ندارد. با اعلام نظریه اخیر دادگاه تجدیدنظر به موجب دادنامه شماره *مورخه ۱۴۰۰/۱۱/۷ دادنامه بدوی صادره از شعبه *را تایید نموده است. اقای م. ع. خ. به وکالت از ت. م. از دادنامه فرجامخواهی نموده که متن لایحه ایشان و پاسخ زوجه در زمان شور قرائت می گردد.
هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش اقای س. م. ت. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده درخصوص دادنامه شماره *۱۴۰۰/۱۱/۷ فرجامخواسته مشاوره نموده و چنین رای می دهد.

رأی شعبه دیوان عالی کشور

رای شعبه
فرجامخواهی اقای م. ع. خ. به وکالت از ت. م. نسبت به دادنامه شماره *مورخه ۱۴۰۰/۱۱/۷ صادره از شعبه *که به موجب ان با تایید دادنامه بدوی صادره از شعبه *حکم بر بطلان دعوی فرجامخواه از جهت درخواست فسخ نکاح به لحاظ عدم تعادل روانی و سلامت زوجه صادر گردیده وارد و موجه نمی باشد. و دادنامه فرجامخواسته باتوجه به نظریه کمیسیون پزشکی در مورد وضعیت روانی زوجه که توانایی اداره امور خود را دارد. و از هوش مرزی برخوردار است.و فاقد سفاهت می باشد. مطابق مقررات و موازین قانونی صادر و ایراد و اعتراض موجه و موثری که موجبات نقض دادنامه فرجامخواسته را مطابق مقررات مندرج در ماده ۳۷۱ قانون ایین دادرسی مدنی ایجاب نماید. از ناحیه وکیل فرجامخواه ارائه نگردیده است. لذا مستندا به مواد ۳۷۰ و ۳۹۶ قانون مارالذکر با رد فرجامخواهی بعمل امده دادنامه فرجامخواسته را تایید و ابرام می نماید. /ا۴۰۱/۳/۲۹
شعبه *
رییس شعبه: ج. ق. مستشار: س. م. ت.