ضمانت اجرای دعوای اثبات مالکیت

رأی دادگاه بدوی

در خصوص دعوی خواهان (س. الف. ح.) با وکالت (پ. ق.) و آقای (الف. الف. ه.) به‌طرفیت خواندگان ۱- (ع. ف. پ.) ۲- (غ. ف. پ.) ۳- (غ. ح. خ. ف.) ۴- (ف. ر.) ۵- (ر. ر.) به‌خواسته صدور حکم بر تأیید (تنفیذ - تثبیت) مالکیت منافع (سرقفلی) خواهان در یک باب مغازه به‌شرح متن دادخواست تقدیمی با عنایت به محتویات پرونده و تدقیق در مندرجات آن، دعوی مطروحه بنا به دلایل ذیل محکوم به رد است.در دادنامه شماره ۸۲/۲۰۳۲-۲۰۳۳ مورخه ۲۹/۸/۸۲ دادگاه محترم شعبۀ ۲۱۰، حکم بر بطلان سند رسمی مالکیت آقای (س. الف. ح.) را اصدار می‌نماید، سندی که به‌موجب آن شش دانگ یک‌باب خانه و یک‌باب دکّان به خریدار (س.الف. ح.) منتقل گردیده بوده است و دادگاه محترم موصوف با علم به ادعای خواهان مبنی بر خرید کل پلاک، اعم از مسکونی و تجاری، چنین رأیی را انشاء نموده و انتقال ملک را با کلیت آن باطل دانسته است. همچنین در دعوی مطالبه ارزش ثمن معامله و غرامت حاصله نیز خواهان در متن دادخواست، به خرید کل ملک اعمّ از مسکونی و تجاری اشاره نموده و کارشناس بدوی و هیئت کارشناسی منتخب دادگاه ارزش روز مورد معامله را به‌صورت شش دانگ، اعم از عرصه و اعیان (بخش‌های مسکونی و تجاری) معیّن نموده‌اند و این مبلغ در حق خواهان واریز گردیده است. دادگاه محترم صادرکننده رأی با لحاظ اینکه کل مورد معامله مستحق‌ للغیر درآمده و باطل می‌باشد چنین تصمیمی را اتخاذ نموده است در حالی‌که خواهان در طرح دعوی خود مبنی بر مطالبه ثمن معامله می‌توانست مستحق للغیر درآمدن بخشی از ثمن را اعلام و ثمن آن قسمت را مطالبه نماید که چنین اقدامی از سوی وی صورت نگرفته و با این وصف و قطعیت احکام صادره از محاکم صالحه و بطلان معامله (کلیّت آن) به جهت مستحق للغیر درآمدن کل مبیع و اخذ ثمن مورد معامله آن هم قیمت مسکونی و تجاری توسط خواهان، موجبی برای طرح دعوی تنفیذ و تثبیت مالکیت سرقفلی مغازه در بین نبوده و نمی‌تواند مؤثر در مقام باشد و مادامی‌که رأی دادگاه محترم شعبۀ ۲۱۰ دایر بر ابطال سند معامله خواهان با خواندگان ردیف‌های ۱ تا ۳ اصلاح یا تغییر نکرده، فرض بر بطلان کل معاملۀ منعقده بین خواهان و مشارٌالیهم بوده و استثناء بر آن جایز نخواهد بود، لذا دادگاه توجهاً به مراتب فوق و مستنداً به مفهوم ماده ۱۹۷ از قانون آیین دادرسی مدنی حکم بر بطلان دعوی خواهان صادر و اعلام می‌نماید. رأی صادره بیست روز پس از ابلاغ قابل تجدید نظر در محاکم محترم تجدید نظراستان تهران می‌باشد.
رئیس شعبۀ ۱۸۲ دادگاه عمومی تهران - آژیده

رأی دادگاه تجدیدنظر استان

تجدید نظرخواهی آقای (س. الف. ح.) نسبت به دادنامه شماره ۴۷ مورخه ۲۹/۱/۹۱ صادره از شعبۀ ۱۸۲ دادگاه عمومی تهران که به موجب آن حکم بر بطلان دعوی تأیید و تنفیذ مالکیت سرقفلی یک باب مغازه صادر شده است وارد و موجّه می‌باشد؛ زیرا صرفنظر از جهات اعلام‌شده از سوی تجدید‌نظرخواه، اصولاً درخواست تأیید و تنفیذ مالکیت دعوی محسوب نمی‌شود و دادگاه مرجع صدور گواهی نمی‌باشد بلکه مدعی باید آثار رابطه مفروض قراردادی خود را مطالبه نماید که در این صورت دعوی محقق شده و قابلیت رسیدگی دارد مثل درخواست تنظیم سندرسمی انتقال سرقفلی یا تحول مغازه یا اعتراض نسبت به حکم خلع ید علیه او، لذا دادگاه مستنداً به ماده ۳۵۸ و ماده ۲ قانون آیین دادرسی مدنی ضمن نقض دادنامه قرار عدم استماع دعوی مطروحه را صادر می‌کند. این رأی قطعی است.
مستشاران شعبۀ ۳ دادگاه تجدید نظر استان تهران
ذکائی - حمیدی راد