طرح دعوای تقسیط جزای نقدی در بزه توهین به طرفیت شاکی

صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۴۰۱/۰۶/۰۲
برگزار شده توسط: استان فارس/ شهر شیراز

موضوع

طرح دعوای تقسیط جزای نقدی در بزه توهین به طرفیت شاکی

پرسش

در دادخواست اعسار از پرداخت جزای نقدی در جرم توهین، تقدیم دادخواست به طرفیت شاکی ضرورت دارد؟

نظر هیات عالی

صدور رای درباره تقسیط جزای نقدی به نظر می‌رسد مستلزم تقدیم دادخواست نمی‌باشد؛ زیرا اصولاً تقدیم دادخواست در امور مدنی و حقوق خصوصی اشخاص موضوعیت دارد و تقسیط جزای نقدی از شمول آن، خارج است و قانون‌گذار هم تصریحی به لزوم تقدیم دادخواست در این خصوص نکرده است. شایسته ذکر است تعبیر قانون‌گذار در ماده ۵۳۹ قانون آیین دادرسی کیفری ۱۳۹۲ مبنی بر اینکه دادخواست تقسیط جزای نقدی از تاجر پذیرفته نمی‌شود صرف‌نظر از آنکه کلمه دادخواست می‌تواند در معنای اعم (دادخواهی) به کار رفته باشد؛ چون در مقام نفی پذیرش آن است نمی‌تواند دال بر لزوم تقدیم آن از سوی غیرتاجر باشد.

نظر اکثریت

همان‌گونه که شاکی در جرم مزبور اختیاری در تقدیم درخواست اعمال مقررات ماده ۶۹۶ قانون مجازات اسلامی از باب بازداشت بدل از جزای نقدی را ندارد؛ لذا، تقدیم دادخواست به طرفیت ایشان نیز ضرورتی ندارد. وانگهی، مقنن در ماده ۵۳۰ قانون آیین دادرسی کیفری، صرف درخواست را نیز برای تقسیط جزای نقدی کافی دانسته است که این خود گویای آن است که لازم نیست دعوا به طرفیت شاکی و دادستان طرح گردد.

نظر اقلیت

ذی‌نفع اصلی حکم صادره شخص است؛ بنابراین، ضرورت دارد از باب حفظ حقوق نام‌برده، مشارالیه نیز طرف دعوا قرار گیرد تا قادر باشد نسبت به رای صادره اعتراض احتمالی خویش را تقدیم دارد.