طرح دعوی به خواسته ثبوت عدم تمکین زوجه

رأی خلاصه جریان پرونده

در تاریخ ۸۸/۷/۲ خانم م. ف. فرزند س. به عقد دائمی همسرش آقای ع. د. فرزند م. درآمده و پس از گذشت مدت یک سالی از شروع زندگی مشترک آنان زوج دادخواست فسخ نکاح داده یکبار ادعا نموده زوجه مبتلا به تشنج و تهوع و صرع و ترس از تنهائی می باشد که فسخ پذیرفته نشده و در مرحله تالی دادخواست تمکین داده به ادعای زوج یاد شده به علت دخالت های مستمر خانواده زوجه مشارالیه در تاریخ ۸۹/۷/۲۸ منزل زوج را ترک نموده که زوج در تاریخ ۸۹/۱۲/۱۶ دادخواست صدور حکم مبنی بر الزام به تمکین زوجه ( عام و خاص ) تقدیم داشته ( صفحه ۲۶ ) و متعاقباً شعبه اول دادگاه عمومی ( حقوقی ) دامغان طی دادنامه شماره ۳۰۰۱۶۱ - ۹۰/۲/۲۰ با این استدلال که خواسته خواهان اثبات عدم تمکین در گذشته نیست لذا این رأی مربوط به آینده است که در مقام اجرای حکم صادره چنانچه خوانده طفره برود عدم تمکین وی ثابت خواهد شد ... ( صفحه ۴۴ ) از رأی صادره خانم م. ف. با وکالت آقای س. ت. تجدیدنظرخواهی کرده و شعبه پنجم دادگاه تجدیدنظر استان سمنان به شرح دادنامه شماره ۵۰۰۵۲۴ - ۹۰/۴/۱۱ رأی بدوی به لحاظ اینکه در مورد اصل خواسته خواهان رسیدگی ماهوی نشده با اصلاح عنوان دادنامه به قرار رد دعوی دادنامه مورد اعتراض نقض و پرونده را جهت رسیدگی در ماهیت امر به همان دادگاه اعاده نموده است ( صفحه ۶۱ ) در مرحله تالی دادگاه بدوی پس از رسیدگی ماهوی و اعلام ختم رسیدگی به موجب دادنامه شماره ۳۰۰۴۸۲ - ۹۰/۵/۱۲ دادگاه با توجه به وجود علقه زوجیت فیمابین طرفین دعوی و عدم احراز مانع برای تمکین محرز دانسته و خواهان را درخواسته خود محق تشخیص و لذا به استناد مواد ۱۱۰۲ و ۱۱۱۴ و ۱۱۱۸ ق .م خوانده ( زوجه ) را محکوم به تمکین از خواهان نموده است ... ( صفحه ۶۹ ) از رأی صادره تجدیدنظرخواهی شده و پس از تبادل لوایح ( صفحات ۲۴ و ۲۸ ) دادگاه تجدیدنظر به شرح دادنامه شماره ۱۶۱۳ - ۹۰/۱۰/۶ با توجه به اینکه زوجه تمایل به ادامه زندگی مشترک دارد دلیل کافی و بینه شرعیه که متضمن بر نشوز زوجه یا عدم تمکین وی باشد در پرونده مشاهده نگردیده علیهذا با انطباق موضوع با بند ۵ ماده ۳۴۸ ق . آ .د.م دادنامه تجدیدنظرخواسته را نقض و بنا به جهات یاد شده حکم به رد دعوی صادر و قطعی اعلام نموده است ( صفحه ۳۹ ) با توجه به مراتب فوق ملاحظه می شود شعبه پنجم دادگاه تجدیدنظر استان سمنان طی دادنامه شماره ۱۶۱۳ - ۹۰/۱۰/۶ حکم بدوی مبنی بر الزام زوجه به تمکین را نپذیرفته و حکم به رد دعوی صادر نموده است در حالی که همان شعبه دادگاه تجدیدنظر در دادنامه شماره ۱۲۲۸ - ۹۰/۸/۵ رأی دادگاه بدوی را که در دادنامه شماره ۵۵۶ - ۹۰/۵/۲۷ دعوی زوج مبنی بر عدم تمکین زوجه را پذیرفته تأیید و ابرام نموده است بنابراین در موضوع واحد دو رأی متعارض صادر گردیده که از موارد اعاده دادرسی است و لذا رئیس کل محترم دادگستری استان سمنان طی شرحی در راستای مقررات ماده ۱۸ اصلاحی پرونده را به حوزه ریاست محترم قوه قضائیه ارسال و پس از بررسی در کمیسیون شماره یک معاونت قضائی قوه قضائیه و تهیه گزارش پرونده به نظر شریف ریاست معزز و معظم قوه قضائیه رسیده و معظم له بر اساس گزارش پیوست رأی موضوع دادخواهی را خلاف بین شرع تشخیص و به استناد مواد ۴۷۷ و ۴۷۸ ق . آ . د . ک ضمن موافقت با تجویز اعاده دادرسی و توقف اجرای حکم مقرر فرموده اند پرونده برای رسیدگی به شعب خاص در دیوانعالی کشور فرستاده شود که به این شعبه ( چهل و سه ) ارسال و ارجاع گردیده است .هیئت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای محمد رضا بروجردی عضو ممیز و اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رأی میدهد:

رأی شعبه دیوان عالی کشور

با توجه به محتویات پرونده و نظریه رئیس محترم دادگستری سمنان و قضات محترم بررسی کننده پرونده در معاونت قضائی قوه قضائیه ایراد به هر دو دادنامه صادره از شعبه ۵ دادگاه تجدیدنظر استان سمنان وارد است زیرا اولاً حکم به صرف ادعای خوانده به رد دعوی خواهان موجه نمی باشد ثانیاً ثبوت عدم تمکین مقدمه حکم به الزام به تمکین است نه خواسته مستقل و لذا تقدیم دادخواست به این صورت و رسیدگی و صدور حکم بر آن اساس خلاف رویه قضائی در خصوص مورد است نتیجتاً استناد به ماده ۴۷۷ ق . آ . د . ک مصوب سال ۱۳۹۲ دادنامه های صادره از شعبه ۵ دادگاه تجدیدنظر استان سمنان به شماره ۰۱۶۱۳ - ۱۳۹۰/۱۰/۶ و شماره ۰۱۲۲۸ - ۱۳۹۰/۸/۵ نقض و حکم به الزام زوجه به تمکین از زوج صادر می گردد .این رأی قطعی است.
شعبه ۴۳ دیوان عالی کشور - رئیس و مستشار
مالک اژدر شریفی - محمد رضا بروجردی