طرح شکایت توسط مستاجر در جرم تخریب
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۳۹۷/۰۲/۱۸
برگزار شده توسط: استان سمنان/ شهر سمنان
موضوع
طرح شکایت توسط مستاجر در جرم تخریب
پرسش
در جرم تخریب آیا مالک منافع (مستاجر) حق طرح شکایت کیفری دارد؟
نظر هیئت عالی
نظر به اینکه شاکی کسی است که از وقوع جرم متضرر می شود و متضرر بودن مستاجر به عنوان مالک منافع مورد تایید قانونگذار قرار گرفته؛ بالنتیجه مستاجر در دعوای تخریب حق شکایت دارد و نظریه اکثریت مورد تایید است.
نظر اکثریت
اولا؛ به موجب ماده ی ۱۰ قانون آیین دادرسی کیفری بزه دیده شخصی است که از وقوع جرم متحمل ضرر و زیان شده است بنابراین شخصی که به نحو مستقیم از وقوع جرم متضرر شده می تواند به عنوان شاکی تعقیب متهم را تقاضا کند. ثانیا؛ مالک نبودن مرتکب حین ارتکاب جرم از شرایط تحقق بزه تخریب است ولی مالک عین بودن شرط منحصر صدق عنوان شاکی نیست؛ چون ملاک در این امر ورود ضرر مستقیم به شخص است. ثالثا؛ قانونگذار در مواد ۶۷۵ ۶۷۶ ۶۷۷ و ۶۷۹ قانون مجازات اسلامی عبارت تعلق به غیر را استفاده نموده و مستنبط از این عبارت تصرف قانونی و شرعی زیان دیده بر مال است اعم از این که مالک عین یا منفعت باشد؛ رابعا ماده ی ۴۸۸ قانون مدنی حق طرح دعوا برای مستاجر در قبال اعمال و رفتار غیر نسبت به عین مستاجره را به رسمیت شناخته به عبارت دیگر؛ متضرر بودن مستاجر از اعمال غیر نسبت به عین مستاجره مورد تایید قانونگذار قرار گرفته است.
نظر اقلیت
مطابق ماده ی ۱۰ قانون آیین دادرسی کیفری شاکی کسی است که از وقوع جرم متضرر شده است و در تخریب متضرر از جرم کسی است که مالک عین است در حالی که مستاجر مالک منافع است؛ مضاف بر این که اگر قایل بر صدق عنوان شاکی بر مستاجر باشیم به ناچار بایستی قایل به پذیرش رضایت وی نیز باشیم در صورتی که ممکن است این امر موجبات تضییع حقوق مالک مال را فراهم نماید چون مطالبه ی خسارت فقط برای مالک عین شناخته شده است. با این همه تنها موردی که قانون صراحت دارد به این که مستاجر می تواند اقدام نماید در ارتباط با دعاوی ثلاث موضوع ماده ی ۱۷۰ قانون آیین دادرسی مدنی است و این استثنا هم ناظر به دعوای حقوقی است که مستاجر به قایم مقامی مالک طرح دعوا می کند لیکن به لحاظ کیفری در همین موضوع به موجب ماده ی ۶۹۰ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۷۵ که اشاره به تعلق مال به غیر دارد و این عبارت هم مفهم مالکیت است؛ مستاجر حق شکایت کیفری ندارد.