عدم درک ماهیت جرم ارتکابی یا حرمت آن و یا وجود شبهه در رشد و کمال عقل

رأی دادگاه بدوی

پرونده کلاسه *تصمیم نهایی شماره *

متهم: اقای ق. ب. فرزند م. شاکی ، با وکالت اقای س. ا. به نشانی اخر اسفالت *و با وکالت اقای ا. م. فرزند ج. به نشانی *

اتهام ها:

۱. محاربه از طریق سرقت مسلحانه

۲. مشارکت در سرقت مسلحانه

به موجب دادنامه شماره *مورخ ۵ تیرماه ۱۳۹۲ صادره از سوی شعبه *اقایان ه. ع. فرزند ل. و ص. ع. فرزند م. و ص. ب. معروف به ت. فرزند ح. و ق. ب. معروف به س. فرزند م. همگی بابت بزه محاربه از طریق انجام سرقت های مسلحانه متعدد خودرو و موتورسیکلت و احشام و مغازه منجر به ایجاد رعب و وحشت و برهم زدن امنیت جاده به مجازات اعدام و همچنین اقای ل. ع. فرزند ک. بابت بزه محاربه از طریق انجام سرقت های مسلحانه متعدد خودرو ، موتورسیکلت ، احشام ، مغازه منجر به ایجاد رعب و وحشت و برهم زدن امنیت جاده به مجازات نفی بلد به صورت حبس در تبعید به مدت ۲۵ سال با احتساب ایام بازداشت قبلی محکوم شدند که وکلای نامبردگان نسبت به این دادنامه اعتراض کردند. و تقاضای فرجام خواهی نسبت به این دادنامه نمودند که پرونده به دیوان عالی کشور ارسال شد و به موجب دادنامه شماره *مورخ ۷ اسفند ۹۲ صادره از سوی شعبه *اعتراض معترضین رد شد و دادنامه فرجام خواسته تایید و ابرام گردید. که وکیل اقایان ق. و ص. ب. فرزند ا. م. تقاضای اعاده دادرسی نسبت به پرونده موکلینش را نمود که به موجب دادنامه شماره *مورخ دی ماه ۹۳ تقاضای اعاده دادرسی وکیل رد گردید.و مجددا وکیل مذکور تقاضای اعاده دادرسی نسبت به اتهام های موکلینش را نمود و به موجب دادنامه شماره *مورخ ۲۴ تیرماه ۹۴ صادره از سوی خخ. اعاده دادرسی در خصوص اتهام متهم به نام ق. ب. معروف به س. را پذیرفت و نسبت به محکوم علیه دیگر به نام ص. ب. تقاضای اعاده دادرسی را رد نمود و خخ. به موجب دادنامه شماره *مورخ ۲۵ شهریور ۹۴ در خصوص اتهام اقای ق. ب. معروف به س. که اعاده دادرسی در مورد وی مورد پذیرش خخ. قرار گرفته بود قرار عدم صلاحیت و شایستگی دادگاه اطفال شهرستان *صادر کرد و پرونده به خخ. ارجاع شد و این شعبه نیز به موجب دادنامه شماره *مورخ سی اذر ۹۲ که پرونده جهت حل اختلاف به خخ. ارجاع شد و این شعبه به موجب دادنامه شماره *مورخ ۴ اسفند ۹۴ دادگاه کیفری یک استان *را صالح تشخیص داد و پرونده را به دادگاه کیفری یک استان *ارسال نمود پرونده توسط مقام ارجاع به خخ. ارجاع شد و ان شعبه به موجب دادنامه شماره *مورخ ۲۴ ابان ماه ۹۶ حکم شماره *صادره از سوی خخ. را تایید نمود که این دادنامه مورد اعتراض وکیل متهم به نام ق. ( س. ) ب. قرار گرفت و پرونده به دیوان عالی کشور ارسال شد که به موجب دادنامه شماره *مورخ ۶ تیرماه ۹۷ صادره از سوی خخ. اعتراض وکیل وارد دانسته شد و دادنامه فرجام خواسته نقض و پرونده جهت رسیدگی مجدد به دادگاه هم عرض ارجاع شد که پرونده توسط مقام ارجاع به این شعبه شعبه *ارجاع شد و این دادگاه پس از رسیدگی به موضوع و پس از بررسی محتویات پرونده ختم رسیدگی را اعلام به شرح اتی مبادرت به صدور رای می نماید.

رای دادگاه

بسم الله الرحمن الرحیم الحمدلله رب العالمین و صل الله ع. م. و اله الطاهرین در خصوص اتهام اقای ق. معروف به س. ب. فرزند م. معروف به خ. متولد ۱ بهمن ۷۲ متاهل شغل حسب اظهار خودش دامدار و فاقد سابقه کیفری ازاد به لحاظ تودیع وثیقه با وکالت اقای ا. م. دایر بر محاربه از طریق انجام سرقت های مسلحانه متعدد خودرو و موتورسیکلت و احشام و مغازه منجر به ایجاد رعب و وحشت و برهم زدن امنیت جاده بدین توضیح که در تاریخ ۱۱ فروردین ۸۹ در *در حالی که اقایان ب. ع. ا. و ر. ع. به همراه عیال خود به عنوان مهمان نوروزی در *به سر می برند و انها در حال تفریح و استراحت در کنار جاده بودند و خودرو پژو ۲۰۶ متعلق به اقای ب. ع. ا. نیز کنار جاده متوقف و پارک شده بود ناگهان یک دستگاه خودرو پژو ۴۰۵ نقره ای رنگ که چهار نفر سرنشین داشت در نزدیکی خودروی اقای ب. ع. ا. توقف نمود و دو نفر که هر کدام حامل سلاح جنگی کلاشینکف بودند از خودروی مذکور پیاده و به سمت اقایان ب. ع. ا. و ر. ع. و عیال انان رفته و ضمن تهدید انان با سلاح خود اقدام به تیراندازی به صورت هوایی نمودند و خودرو پژو ۴۰۵ نقره ای رنگ به شماره *را به همراه مدارک و اشیا موجود در ان را سرقت نمودند و حتی زمانی که یکی از شکات به نام ب. ع. ا. به قصد نوشتن شماره پلاک خودرو سارقین به وسط جاده و به دنبال خودروی انها رفته بود یکی از سارقین با سلاح کلاشینکف خود اقدام به تیراندازی به سمت شاکی نموده که مرمی شلیک شده به جلوی پای شاکی اصابت نموده با توجه به حساسیت موضوع و بازتاب منفی ان در اذهان عمومی اقدامات وسیعی از سوی مرجع انتظامی جهت شناسایی و دستگیری متهمین صورت پذیرفت تا این که در تاریخ ۲۰ فروردین ۱۳۸۹ خودروی مسروقه با مشخصات مارالذکر در خیابان اصلی *پارک شده بود و دو نفر سارق مسلح نیز کنار ان ایستاده بودند توسط مامورین انتظامی رویت شد و هنگامی که مامورین به قصد دستگیری متهمین به سمت انها می روند سارقین مسلح سوار خودروی پژو ۴۰۵ مسروقه می شوند و در حین فرار به سمت مامورین تیراندازی می نمایند که در اثر این تیراندازی احدی از مامورین به نام س. ک. ک. ع. از ناحیه ساق پای راست مورد اصابت مرمی قرار گرفته و مجروح می شود. با این حال مامورین زمان تیراندازی به سمت خودروی سارقین اقدام به تعقیب انان نموده که در اثر اصابت مرمی های شلیک شده از سوی مامورین لاستیک خودرو مسروقه حامل سارقین پنچر شده و انان مجبور به توقف خودرو می گردند لیکن سارقین به لحاظ اشنایی و معرفت کامل به محل و به کمک یک دستگاه خودرو پژو ۴۰۵ دیگر موفق به فرار از محل می گردند متعاقبا" اقدامات همه جانبه ای جهت شناسایی و دستگیری سارقین مسلح مذکور انجام گرفت تا اینکه سه نفر از سارقین مسلح که در سرقت خودروی مهمان های نوروزی با مشخصات فوق الذکر شرکت داشتند دستگیر می شوند و این اشخاص در مواجهه حضوری با شکات از سوی شکات مورد شناسایی قرار گرفته و سارقین توقیف شده نیز به ارتکاب سرقت مذکور از شکات اعتراف می نماید. و ذکر می نمایند که این نفر چهارم که شریک انها در سرقت بوده به نام ه. ع. می باشد. با توقیف این سه نفر از سارقین و اقرار و اعتراف انان به ارتکاب سرقت های مسلحانه متعدد باند کبیر و مخوف سرقت های مسلحانه خودرو ، موتورسیکلت و دکان ها و احشام شناسایی و تعدادی از اعضای این باند دستگیر می شوند که مشخص می گردد. پرونده های متعددی در رابطه با سرقت های مسلحانه باند مذکور که به باند عیاشی معروف شده در شعب مختلف دادسرای عمومی و انقلاب *و سایر شهرستانهای *تشکیل و تحت رسیدگی بوده اند. لذا تمامی این پرونده ها در دادسرا تجمیع و به شعبه *ارجاع و ادغام می گردند اغلب متهمین ساکن *و روستاهای اطراف ان بوده و اکثر انها سارقین با همدیگر قرابت فامیلی دارند تحقیقات انجام شده توسط مامورین نیروی انتظامی مبین این موضوع بوده که احدی از اعضای این باند به نام ل. ع. که از سارقین مسلح سابقه دار در ان منطقه می باشد. با جمع کردن جوانان *و روستاهای اطراف ان و تعلیم انان سرقت های مسلحانه متعددی در سطح *توسط اعضای این باند به وقوع پیوسته است.و مکان ها و محل هایی که اعضای این باند در انجا مرتکب سرقت های مسلحانه و به عنف گردیده اند مبین حجم وسیع اقدامات مجرمانه اعضای این باند سرقت می باشد. اعضای این باند به سرقت مسلحانه در جاده ها و طرق قناعت نکرده بلکه اقدام به سرقت های مسلحانه متعدد خودرو و موتورسیکلت و سرقت مسلحانه دکان ها در سطح *و حومه ان نمودند و اعضای این باند پس از سرقت وسایل نقلیه شکات ، با همین وسایل نقلیه مسروقه اقدام به ارتکاب سرقت مسلحانه احشام و اموال مردم می نمودند. اعضای این باند در حین ارتکاب سرقت مسلحانه به کرات به سوی مالباختگان تیراندازی کرده اند و بر روی اکثر وسایل نقلیه مسروقه توسط اعضای این باند اثار تیراندازی وجود دارد. از اعضای این باند سرقت مسلحانه چهار قبضه سلاح جنگی کلاشینکف و مقداری مهمات جنگی کشف و ضبط گردید.جسارت بعضی از اعضای این باند به حدی بوده که تیراندازی توسط انها به سوی مردم و مامورین امری عادی تلقی می شده به نحوی که احدی از اعضای این باند به نام ه. ع. در درگیری با مامورین سلاح خود را در حالت رگبار قرار داده و به سمت انان تیراندازی می نمایند و در بررسی های انجام شده بر روی یکی از دو قبضه سلاح جنگی مکشوفه از اقای ل. ع. و پوکه های مکشوفه از محل وقوع جرم مشخص گردید.که در زمان درگیری اعضای این باند با مامورین انتظامی شعبه *وظیفه مشمان با شلیک گلوله از ان سلاح به شهادت رسیده است. و با توجه به دستگیری اغلب اعضای این باند که از جمله انها اقایان ه. ع. فرزند ل. و ص. ع. فرزند م. و ل. ع. فرزند ک. و ص. ( ت. ) ب. فرزند ح. و اعتراف مکرر این اشخاص به ارتکاب سرقت های مسلحانه متعدد از مالباختگان مذکور در این پرونده و با توجه به اعلام این افراد مبنی بر اینکه در اکثر سرقت های انجام شده شخصی به نام س. ب. فرزند خ. نیز با انها مشارکت نموده است.و مامورین پس از شناسایی این شخص نامبرده را دستگیر نمودند و تحقیقات از وی شروع گردید.که وی دائما منکر اتهام شد دادگاه با توجه به گزارش موثق مامورین نیروی انتظامی و نتیجه تحقیقات انجام شده توسط مامورین نیروی انتظامی در مورد این متهم که حکایت از شرکت این متهم با سایر متهمین اعضای باند فوق الذکر در ارتکاب سرقت های مسلحانه دارد. و با توجه به اینکه این متهم پس از دستگیری توسط مامورین در بازجویی ها نزد مامورین و نزد بازپرس دادسرا به کلی منکر هویت خویش شده به بدین نحو که ادعا نمود من س. نمی باشم و من ق. ب. می باشم و س. برادرم می باشد. که این موضوع مورد مداقه مامورین و بازپرس دادسرا قرار گرفت و با انجام تحقیقات از دیگر اعضای این باند به نام های ه. ع. و ص. ع. و ل. ع. و ص. ب. و ف. ه. همگی این افراد در مواجهه حضوری با این متهم متفقا ذکر کردند. که معروف به نام س. ب. فرزند خ. است.همان فردی است.که در ارتکاب سرقت های مسلحانه از مالباختگان همراه و شریک ما بوده و در محل ایشان به نام س. ب. معروف و مشهور است.و چنانچه در شناسنامه نام دیگری به نام ق. داشته ما نمی دانستیم و نام پدرش نیز در شناسنامه م. است.ولیکن معروف به خ. می باشد. و حتی ه. ع. در صورتجلسه مواجهه حضوری با متهم ق. ب. بیان نمود پدر س. ق. نیز دو اسم دارد. که اسم شناسنامه ایشان م. می باشد. ولی معروف به خ. است.و یک زمانی ایشان ( یعنی پدر ق. ب. به نام م. ب. ) در زندان هم خرج من بود و به من گفت اگر س. پسرم را اوردند بگو این ق. است.و س. نمی باشد. و مرا تهدید می نمود تا واقعیت را نگوییم و … ( صفحات ۵۰۴ لغات ۵۰۸ پرونده ) همچنین بازپرس دادسرا در این خصوص ( هویت متهم ) خانم ی. غ. که زوجه متهم به نام ق. ( س. ) ب. می باشد. را احضار و از وی کتبا تحقیق می نماید. که زوجه متهم مذکور بیان می کند متهم دستگیر شده معروف به س. ب. فرزند م. که همسرم نیز معروف به خ. است.همان ق. ب. فرزند م. است.همسرم در محل و منزل معروف به س. است.ولیکن اسم شناسنامه ای وی ق. ب. فرزند م. است.و من یک فرزند از شوهرم ( ق. ) ب. فرزند م. ( خ. ) دارم. و هم اکنون من در منزل پدر همسرم به نام م. خ. دارم. زندگی می کنم ( صفحه ۱۰۹۳ پرونده ) و با توجه به کشف تعدادی از احشام مسروقه از منزل این متهم که متهم در اظهارات خود در صفحه ۶۵۸ پرونده کشف این احشام مسروقه در منزلش را قبول نموده و بیان می نماید. قبول دارم. گوسفندهای دزدی در بین گوسفندان ما بوده و اگاهی ( مامورین اگاهی ) انها را کشف کرده و ان موقع من در *بودم و نمی دانم چه کسی این گوسفندان را به خانه ما اورده و با توجه به اظهارات دیگر اعضای دستگیر شده این باند به نامهای ه. ع. و س. ع. و ص. ب. و ل. ع. مبنی بر شراکت متهم به نام س. ( ق. ) ب. فرزند خ. ( م. ) در ارتکاب اغلب سرقت های مسلحانه انجام شده توسط انها که کرارا این موضوع را بدون وجود هرگونه تناقضی در جاهای مختلف پرونده در فرایند رسیدگی بیان کرده اند که منتهی به شناسایی و دستگیری متهم ق. ب. توسط مامورین شد و با توجه به حضور در جلسات مواجهه حضوری این متهم ( س. ب. ) با شرکا فوق الذکر در مرجع انتظامی و دادسرا هرچند متهم ق. ب. منکر اظهارات شرکای خود شده است.و با توجه به شکایت شکات بدین شرح:۱ شکایت اقای ج. ب. که مضمونا" بیان نمود در تاریخ ۱۳ اسفند ۸۸ ساعت ۲۲ به همراه فرزند م ح. که ۹ سال می باشد. در خودروی پژو ۴۰۵ بودم و می خواستم خودرویم را وارد حیاط منزل کنم و بوق زدم و خانمم درب منزل را باز کرد که یک لحظه خودرو پراید بژ رنگ پشت خودرویم متوقف شد و ۴ نفر سرنشین داشت که دو نفر مسلح با سلاح کلاش بودند که یکی از این دو افراد مسلح همین متهم به نام ق. ب. ( س. ب. ) بود و دیگر فرد مسلح ت. یا ص. ب. بود هر دو نفر مذکور به سمت ما امدند و ق. ب. سلاح خود را مسلح کرد اما تیراندازی نکرد و ت. ( ص. ) سلاح خود را روی سرم گذاشت و ق. ب. پسرم ح. را از خودرو پیاده کرد و پسر مرا کتک کاری کرد و یکی از همدستان وی صدا زد س. بچه را نزن و ت. را هم صدا زد و زمانی که س. د. فرزند م را کتک کاری می کرد چفیه ای که صورتش را با ان پوشانده بود از صورتش افتاد و او را کاملا دیدم و ص. ع. راننده خودروی پراید سارقین بود و خودرویم را سرقت کردند. و متواری شدند و مامورین در صورتجلسه مواجهه حضوری شاکی و فرزند ش به نام ح. را با متهمین به نام های ق. ( س. ) و ص. ذکر نمودند به محض رویت متهمین توسط پسر شاکی به نام ح. ، ایشان منقلب شده و با حالت ترس و گریان با اشاره به ق. ( س. ) ب. اظهار داشت ایشان همان شخصی بود که حین سرقت مرا کتک کاری نمود و از ناحیه دست مرا مجروح کرده ( صفحات ۵۶۰ و ۵۶۱ پرونده ) ۲ شکایت اقای ج. د. فرزند چ. که وی مضمونا" بیان داشته در تاریخ ۱۳ بهمن ۱۳۸۸ ساعت ۵:۳۰ صبح من با وانت نیسان که راننده ان به نام ج. بود تعداد ۲۲ راس گوسفند متعلق به خودم را حمل کرده بودیم و داشتیم به طرف کشتارگاه می رفتیم که ناگهان یک دستگاه پژو ۴۰۵ با چهار نفر سرنشین جلوی ما را گرفتند و با تهدید سلاح که در دست ص. ب. بود و صورتش را پوشانده نبود ماشین و احشام ما را از ما گرفتند و سرقت کردند. و متواری شدند که ص. ب. و ص. ع. در حضور شاکی و متهم ق. ب. شکایت شاکی را پذیرفتند و مضمونا" بیان کردند. در این سرقت س. ( ق. ) ب. و م. ب. همراه ما بودند و خودروی نیسان و ۲۲ راس گوسفند درون ان را به صورت مسلحانه سرقت کردیم ( صفحه ۱۰۷۷ پرونده ) ۳ شکایت اقای ر. ق. ر. که وی مضمونا" بیان کرده در تاریخ ۱۴ بهمن ۱۳۸۸ حدود ساعت ۲۰ و ۴۵ دقیقه با موتورسیکلت از سه راه *به سمت دژبانی در حال حرکت بودم که یک پراید با چهار نفر سرنشین جلوی ما را گرفتند و ه. ع. که حامل سلاح کلاش بود به همراه دو نفر دیگر از خودروی پراید پیاده شدند و ه. سلاح را مسلح کرد و یک تیر به طرف پای راستم شلیک کرد و از ناحیه پای راست مجروح شدم و همین متهم ق. ب. با مشت به صورتم زد و صورتم را کبود کرد و موتورسیکلت و کیف همراه ان که حاوی لباس های نظامی ارتش و مدارکم بود را سرقت کردند. و رفتند که متهم ه. ع. در حضور شاکی و متهم ق. ب. شکایت شاکی را قبول کرد و مضمونا" بیان کرد در این سرقت به همراه ق. ب. ( س. ) و ت. ( ص. ) ب. و ک. ح. بودم که موتورسیکلت و کیف شاکی را سرقت کردیم ( صفحات ۵۴۹ و ۵۵۰ پرونده ) ۴ شکایت اقای ت. ن. که وی بیان کرد ساعت ۵:۳۰ صبح من با وانت تویوتا قرمز رنگ دو راس گوساله متعلق به خودم را به طرف *یک دستگاه پژو مشکی رنگ که چهار نفر سرنشین داشت جلویم را گرفتند و سه نفر از ان خودرو پیاده شدند که دو نفر از انها به نام های ص. ع. و ق. ( س. ) و ب. حامل سلاح کلاش بودند و ص. ع. دو عدد تیر به صورت هوایی شلیک کرد و ع. ب. فرزند م. ( خ. ) نیز همراه این سارقین بود خودرو و احشامم را سرقت کردند. و متواری شدند بعد همان روز ماشین من در کانال *ب. پیدا شد اما گوساله هایم را برده بودند که ص. ع. در حضور شاکی و متهم ق. ب. اظهار داشت شکایت شاکی را قبول دارم. در این سرقت من به همراه ع. و ق. ب. فرزند ا. خ. و ت. ( ص. ) ب. بودم که خودرو و دو راس گوساله شاکی را سرقت کردیم ( صفحات ۵۵۱ و ۵۵۲ و ۱۰۷۸ پرونده ) ۵ شکایت اقای ع. ک. ع. که وی مضمونا" بیان کرده است.در تاریخ ۲۹ اسفند ۸۸ ساعت حدود ۶:۳۰ صبح با خودروی پیکان وانت خودم در معیت فرزند م به نام ع. که می خواستیم به سمت کشتارگاه برویم که یک دستگاه پژو نقره ای با سه نفر سرنشین با تهدید سلاح جلوی ما را گرفتند متهم ص. ب. پیاده شد و ۲ میلیون تومان پول نقد و خودرویم که حامل ۱۸ راس گوسفند بود را سرقت کردند. و رفتند که متهم ص. ب. در حضور شاکی و متهم ق. ب. شکایت شاکی را قبول نمود و مضمونا" بیان کرد در این سرقت من به همراه ک. ح. و ق. ( س. ) ب. بودیم که به صورت مسلحانه خودرو و احشام شاکی را سرقت کردیم ( صفحه ۱۰۷۴ پرونده ) ۶ شکایت اقایان ک. ق. و خ. ع. خ. که انها مضمونا" بیان کردند. مورخ ۳ دی ماه ۸۸ ساعت ۴:۳۰ صبح در معیت همدیگر با خودروی نیسان ابی رنگ ۱۸ راس گوسفند حمل کرده بودیم و می خواستیم به کشتارگاه برویم که بعد از پلیس راه قدیم *ناگهان پژو نقره ای که چهار نفر سرنشین داشت و مسلح به سلاح کلاش بودند سه تیر شلیک کردند. و خودرو و احشام و پول ها و مدارک ما را بردند و رفتند که ص. ع. اقدام به شلیک با سلاح کرد و ص. ب. در حضور شکات و متهم ق. ب. شکایت شکات را قبول نمود و مضمونا" بیان نمود در این سرقت من به همراه برادرم م. ب. و متهم ق. ( س. ) ب. بودم ( صفحات ۱۰۷۵ و ۵۵۴ پرونده ) ۷ شکایت اقای ع. ف. که مضمونا" بیان کرده است.در تاریخ اسفند ماه ۱۳۸۸ پسر برادرم به نام ف. ان گوسفندان مرا به چرا برده بود که ذکر می کند یک خودرو پژو با سه نفر سرنشین امد کنار گله متوقف شد و تعداد ۵ راس گوسفند و یک راس قوچ سرقت کردند. و رفتند که ه. ع. در حضور شاکی و متهم به نام ق. ب. بیان نمود شکایت شاکی را قبول دارم. و در این سرقت به همراه ق. ( س. ) ب. و ک. ح. بودم ( صفحه ۵۵۵ پرونده ) ۸ شکایت ع. ک. که وی مضمونا" بیان کرده در تاریخ ۱۷ اسفند ۸۹ سه نفر که سوار بر موتورسیکلت بودند با سلاح جلویم را گرفتند و خودروی پراید را سرقت کردند. که ص. ع. در حضور متهم ق. ب. بیان کرد من در این سرقت شرکت نکرده ام ولی خودروی این شاکی را من در تصرف ق. ( س. ) ب. دیدم و گفت س. پسر ه. و خ. ع. این خودرو را اوردند که من از س. پسر ه. پرسیدم که گفت با موتورسیکلت سه نفری در همان محلی که شاکی می گوید این پراید را سرقت کردیم ( صفحه ۵۵۷ پرونده ) ۹ شکایت اقای ع. ن. که وی مضمونا" بیان کرده و با خودروی پژو ۴۰۵ بژ رنگ پرشیا نقره ای رنگ بودند و مسلح بودند جلوی ما را گرفتند و ه. ع. سلاح کلاش داشت و س. و ص. دست خالی بودن و خودرویم را سرقت کردند. و رفتند ( صفحات ۵۵۹ و ۸۵۴ پرونده ) ۱۰ شکایت اقای ی. خ. که وی مضمونا" بیان نموده در مرداد ماه سال ۸۸ در *کنار گله ام بودم که یک خودرو پژو نقره ای با سه نفر سرنشین و مسلح کنار گله ام متوقف شد و مشغول بار زدن گوسفندان شدند و ۱۱ راس گوسفند و موبایلم را سرقت کردند. که یکی از سارقین ص. ع. بود که ص. ع. در حضور ق. ب. بیان نمود شکایت شاکی را قبول دارم. و در این سرقت و به همراه س. ب. و ت. ( ص. ) ب. بودم ( صفحه ۵۸۴ و ۱۰۷۶ پرونده ) ۱۱ شکایت اقای س. ح. م. که وی مضمونا" بیان کرده در سال ۸۸ در *م در حال چرا بود که یک خودرو پژو ۴۰۵ بژ رنگ و سط گله ام متوقف شد و ۴ نفر که یکی از انها ص. ع. بود و مسلح بودند تعداد ۷ راس گوسفند از من سرقت کردند. که ص. ع. در حضور متهم ق. ب. مضمونا" بیان کرد شکایت شاکی را قبول دارم. و در این سرقت من به همراه ق. ب. و ک. ح. و ت. ( ص. ) ب. بودم ( صفحه ۵۸۷ پرونده ) ۱۲ شکایت اقای ح. ا. که وی مضمونا" بیان کرد در تاریخ ۳۰ بهمن ۱۳۸۸ نزدیک *ح. همراه دوستم به نام م. ت. داشتم صبحانه می خوردم که یک پیکان سواری با سه نفر امد پیش ما متوقف شد که ت. سلاح در دست داشت و ق. ب. س. یک دشداشه نوک مدادی پوشیده بود و ق. ب. امد جیب هایم را گشتم و هرچی داشتم را برد و پرایدم را نیز سرقت کردند. و رفتند که ص. ع. در حضور شاکی و متهم ق. ب. مضمونا" بیان کرد شکایت شاکی را قبول دارم. و در این سرقت من به همراه ق. ( س. ) ب. و ت. ص. ب. و ک. ح. بودم ( صفحه ۵۸۸ پرونده ) ۱۳ شکایت اقای س. ن. ا. س که وی مضمونا" بیان کرده ماشین خود را می خواستم از پارکینگ منزلم خارج کنم که یک پژو نقره ای با سه نفر سرنشین متوقف شد و یکی حامل سلاح بود و خودرویم را سرقت کردند. و مامورین پلیس اگاهی در صورتجلسه مواجهه حضوری ذکر کردند. که این شاکی به محض مواجهه حضوری با متهم به نام ق. ب. دستپاچه شد و با حالت نگرانی و عصبانیت در حالی که تعادل خود را از دست داد اظهار داشت این اقا همان فردی بود که اسلحه را به طرفم گرفت و دقیقا" صورت او را می شناسم هیچ شکی ندارم. همین شخص اسلحه را در دست داشت ( صفحه ۶۵۷ پرونده ) ۱۴ شکایت اقای م. ع. ز. ا. که وی مضمونا" بیان کرد در تاریخ ۱۹ بهمن ۱۳۸۸ مغازه ام که در *است.مورد سرقت سارقین قرار گرفت که ه. ع. و حضور شاکی مضمونا" بیان کرد شکایت شاکی را قبول دارم. در این سرقت به همراه ک. ح. و س. ( ق. ) ب. و ت. ب. بودم ( صفحه ۸۸۹ پرونده ) ۱۵ شکایت اقای ح. ش. مضمونا" بیان کرد در تاریخ ۱۹ اسفند ۱۳۸۸ ماشینم که پژو ۴۰۵ نوک مدادی خراب شده بود را داشتم درست می کردند. و پس از اتمام کار ان دو نفر با موتور سیکلت که صورتشان با چفیه پوشانده بود با سلاح مرا تهدید کردند. و پول و موبایل را سرقت کردند. که صالح در مواجهه با شاکی بیان نمودند در این سرقت شرکت نداشتم ولی مشخصاتی که شاکی ذکر می کند با مشخصات س. و کمال مطابقت دارد. ( صفحه ۸۷۱ پرونده ) ۱۶ اقای ع. ع. ا. که وی مضمونا" بیان کرده است.در تاریخ ۱۳ فروردین ۱۳۸۹ مغازه ام واقع در *مورد سرقت سارقین واقع شد که متهم ه. ع. در مواجهه با شاکی و در حضور ق. ب. بیان کرد و به اتفاق س. ب. و ا. ع. و ک. ح. با پژو نقره ای اقدام به سرقت اموال و مغازه این شاکی کردیم ( صفحه ۸۵۷ پرونده ) ۱۷ شکایت اقای م. گ. که وی مضمونا" بیان کرده است.در تاریخ ۲۴ فروردین ۱۳۸۹ پژو پارس سفید رنگم توسط سارقین مسلح سرقت شد که ه. ع. در حضور شاکی و متهم ق. ب. مضمونا" بیان کرد شکایت شاکی را قبول دارم. و من در این سرقت به همراه ص. ب. و ک. ح. بودم و سلاح کلاش در دست س. ب. بوده ( صفحه ۸۵۹ پرونده ) ۱۸ شکایت اقای ن. ح. که وی مضمونا" بیان نمود در تاریخ ۱۸ اذر ماه ۸۸ پژو ۴۰۵ با سه نفر سرنشین به صورت مسلحانه مرا تهدید کردند. و دو راس گوسفند از من سرقت کردند. صفحه ۹۱۷ پرونده متهم ص. ع. که خودش نسبت به دلالت مامورین به محل سرقت از این شاکی محل سرقت را نشان داده بود ( بازسازی صحنه جرم ) بیان کرد من به همراه س. ب. و ت. ب. با خودرو ۴۰۵ دو راس گوسفند از این شاکی سرقت کردیم ( صفحات ۹۱۸ و ۹۱۹ پرونده ) ۱۹ شکایت اقای ع. خ. که وی نیز مضمونا" بیان کرده است.در تاریخ ۲۱ بهمن ۸۸ سه نفر سارق مسلح احشام من را سرقت کردند. و ص. ع. نیز که با دلالت خودش محل سرقت احشام این شاکی را به مامورین نشان داد ( بازسازی صحنه جرم ) وی بیان کرد در این سرقت من به همراه س. ب. و ت. ب. احشام شاکی را به صورت مسلحانه سرقت کردیم ( صفحات ۹۳۶ و ۹۳۷ پرونده ) و با توجه به اینکه شکایت این شکات کاملا" با اظهارات و اقاریر اقایان ه. و ص. ع. و ص. ( ت. ) ب. و ل. ع. مطابقت و همخوانی دارد. و افراد فوق کرارا" در بازجویی ها نزد مامورین و بازپرس به ارتکاب این سرقت ها اعتراف نموده اند هر چند متهم به نام ق. ( س. ) ب. منکر اتهام شده است.و با توجه به اینکه همانطور که در شرح گردشکار فوق ذکر شد که اتهام های متهمین ه. ع. و ص. ع. و ص. ب. و لازم ب. مورد رسیدگی قرار گرفت و نامبردگان محکومیت قطعی حاصل نمودند و با توجه به کیفرخواست صادر شده از سوی دادسرای عمومی و انقلاب شهرستان *علیه این متهم و با توجه به نظریه کارشناس سلاح و مهمات و با توجه به اظهارات اخذ شده از مطلعین و نظر به اینکه هر چند که کمیسیون پزشکی قانونی اداره کل پزشکی قانونی استان *در نظریه خویش در مورد متهم ق. ب. اعلام کرده است: با توجه به اینکه در زمان وقوع جرم ، ارزیابی روانی و هوشی صورت نگرفته است ، از نظر علمی اظهار نظر در خصوص رشد و کمال عقلی نامبرده در زمان وقوع جرم مقدور نمی باشد. ( ص۱۶۷۱ پرونده ) و لیکن دادگاه با توجه به قبح ذاتی و فطری اعمال ارتکابی توسط متهم و با توجه به نوع جرم ارتکابی که از جرایم خشن و خطرناک می باشد. و با توجه به تعدد و دفعات اعمال ارتکابی ( سرقت های مسلحانه ارتکابی توسط وی ) و نحوه و زمان ارتکاب این سرقت ها که اغلب به صورت گروهی ( باندی ) و مسلحانه و در ساعات شب واقع شده اند و ارتکاب این سرقت ها حکایت از وجود سبق تصمیم و هم فکری و برنامه ریزی و تهیه طرح و نقشه میان اعضای گروه ( باند مذکور ) می باشد. بنابراین متهم مذکور حین ارتکاب بزه ماهیت جرم انجام شده و حرمت ان را درک و فهم می نمود و از نظر اعضای هیات این محکمه شبهه ای در کمال و رشد عقلی ایشان حین ارتکاب سرقت های مسلحانه وجود ندارد. و با توجه به اینکه مجموع اعمال و رفتار ارتکابی متهم مزبور با مشارکت دیگر شرکا ( اعضای باند ) موجب ایجاد ناامنی در محیط گردیده است.و با توجه به قرائن و امارات فوق که جملگی موجب ایجاد علم برای اعضای هیات دادگاه گردیده اند فلذا بلحاظ حصول علم برای اعضای هیات دادگاه بزه انتسابی به مشار الیه را محرز دانسته و مستندا" به مواد ۱۵٫۹۱٫۱۶۰٫۲۱۱٫۲۷۹٫۲۸۲ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ وی را به مجازات قطع دست راست و پای چپ محکوم و اعلام می گردد. رای صادره حضوری و ظرف بیست روز پس از ابلاغ قابل فرجام خواهی در دیوان عالی کشور می باشد.

رییس شعبه *مستشار دادگاه کیفری یک استان *

م. ص. ف. م. پ.

رأی دادگاه تجدیدنظر استان

پرونده کلاسه *تصمیم نهایی شماره *

تجدید نظر خواهانها: ۱. اقای ع. ب. فرزند م. با وکالت اقای س. ص. فرزند ح. به نشانی *و اقای س. ک. ا. م. م. فرزند س. به نشانی *دفتروکالت

۲. اقای م. ع. فرزند ح. با وکالت خانم ط. ح. فرزند ا. به نشانی *

۳. اقای ا. ع. فرزند ح. به نشانی *

تجدیدنظرخوانده: معاون محترم دادستان سازمان *

تجدیدنظر خواسته: اعتراض به قرار بازداشت موقت

رای دادگاه

پرونده امر حاکی است.اقایان ۱ع. ب. فرزند م. ۲ا. ع. فرزند ح. ۳م. ع. فرزند ح. باتهام مشارکت در سرقت مسلحانه موضوع شکایت شکات پرونده به موجب قسمتی از رای قطعی شماره ۳۲۹مورخ ۹۳/۳/۴ در پرونده کلاسه *صادره از این شعبه ( ۱۲ تجدیدنظر ) هریک علاوه بر رد مال به شکات به تحمل ده سال حبس وهفتادوچهار ضربه شلاق محکوم گردیده ودر حین اجرای احکام پرونده را در اجرای ماده ۲۷۷ق سابق و۴۸۳ قانون ایین دادرسی کیفریمصوب ۱۳۹۲ جهت تخفیف به مرجع ارسال نموده اعضای دادگاه ضمن ملاحظه پرونده نظر باینکه شکات متهم ردیف اول ع. ب. ه اعلام گذشت نموده لذا مستندا به مواد مرقوم حبس مشارالیه به پنج سال تقلیل وتخفیف می یابد ودر خصوص تقاضای دیگر محکومین م. واحم. ع. نظر باینکه رضایت کلیه شکات در پرونده ملاحظه نمی گردد. ومشمول مفاد ماده فوق نمی باشد. لذا این شعبه با تکلیف مواجه نیست وبه مرجع ارسال کننده عودت داده میشود. این رای قطعی است

رییس شعبه * مستشار دادگاه

س. ح. ج. ن. س. ج. س.

رأی دادگاه تجدیدنظر استان

پرونده کلاسه *تصمیم نهایی شماره *



تجدید نظر خواهانها: ۱. اقای ا. ع. فرزند ح. به نشانی *( فعلا بازداشت موقت *) ۲. اقای م. ع. فرزند ح. با وکالت خانم ط. ح. فرزند ا. به نشانی *

تجدیدنظرخوانده: نماینده محترم دادستان سازمان *

تجدیدنظر خواسته: ازادی مشروط و اعمال ماده۷۷



رای دادگاه

پرونده امر حاکی است.اقایان ۱ا. ع. ومحمد ع. فرزند ا. ح. باتهام مشارکت در سرقت مسلحانه موضوع شکایت شکات پرونده به موجب قسمتی از رای قطعی شماره ۳۲۹ مورخ ۹۳/۲/۴ صادره از این شعبه ( ۱۲ ) هریک به تحمل ده سال حبس و۷۴ ضربه شلاق ورد مال به شکایت به شرح دادنامه محکوم گردیده اند دادیار اجرای احکام کیفری شعبه هفتم طی رقیمه شماره *مورخ ۹۴/۱۰/۲۵ بنا به شرح مندرج در ان تقاضای اعمال ماده ۵۸ جهت ازادی مشروط اقای م. ع. وماده ۷۷ جهت ازادی وتخفیف متهم ا. ع. را نموده وپس از طی مراحل قانونی پرونده به این شعبه ( ۱۲ ) ارسال گردیده اعضای دادگاه ضمن ملاحظه پرونده نظر به اهمیت موضوع به برخورد باسارقان بالاخص سارقین مسلح که امنیت مردم وشهروندان را به مخاطره انداخته ونظر عمل ارتکابی وتعدد ان لذا بجهات اشعاری وبلحاظ تنبیه متهمین وتنبه دیگران وایجاد ارامش نسبی در جامعه لذا به تقاضای مزبور موافقت نمی گردد. پرونده جهت ادامه عملیات اجرای حکم به مرجع ارسال کننده عودت داده میشود.



رییس شعبه *مستشاردادگاه

س. ح. ج. ن. س. ط.

رأی شعبه دیوان عالی کشور

شماره دادنامه: ۱۱۷ تاریخ رسیدگی: ۱۳۹۷/۴/۶

تجدیدنظرخواه: ۱ – ق. ب. فرزند م. با وکالت ا. معاضدتی ( فرجام خواهی ) ۲ – ل. ع. فرزند ک. با وکالت س. ( اعاده دادرسی )

تجدیدنظرخواسته دادنامه شماره *– ۹۶/۸/۲۴ صادره از شعبه *

تجدیدنظرخواسته دادنامه شماره *– ۹۲/۴/۵ صادره از شعبه *

مرجع رسیدگی شعبه *

هییت شعبه اقایان: م. ف. ( رییس ) – م. ر. ن. ( عضو معاون )

خلاصه جریان پرونده:

شعبه *انقلاب اسلامی در رای خود راجع به متهم ردیف پنجم که اقای ل. ع. می باشد. بیان داشته نامبرده ازسارقین مسلح سابقه دار در ان منطقه می باشد. با جمع کردن جوانان *و روستاهای اطراف و اموزش انان ، سرقت های مسلحانه متعددی را در سطح *به همراه انان مرتکب شده اند محل هایی که متهمین در ان محل ها مرتکب سرقت گردیده اند نشان دهنده حجم گسترده اقدامات مجرمانه اعضای این باند سرقت مسلحانه می باشد. اعضای این باند به سرقت مسلحانه در جاده ها بسنده نکرده بلکه سرقت های متعدد خودرو و موتورسیکلت در *و حومه ان انجام داده اند و در نهایت در گزارش امده در بررسی های انجام شده بر روی یکی از دو قبضه اسلحه جنگی مکشوفه از متهم ل. ع. نیز مشخص گردید.که در زمان درگیری اعضای این باند با مامورین انتظامی شعبه *سرباز وظیفه مشمان با شلیک گلوله از ان سلاح به شهادت رسیده است.و متهم ردیف ۵ مزبور به استناد مواد قانونی که ذکر کرده به نفی بلد به صورت حبس در تبعید در زندانهای *بدون حق معاشرت و مراوده با دیگران به استثنای بستگان *به مدت ۲۵ سال با احتساب ایام بازداشت قبلی محکوم می نماید. اقای ر. س. به وکالت از محکوم علیه اقای ل. ع. در راستای اعمال ماده ۴۷۴ ق – ا – د – *۱۳۹۲ ناظر به بند ج این ماده تقاضای اعاده دادرسی را می نماید. و در بند دلیل سوم می گوید مالک وسیله نقلیه پژو ۴۰۵ بژرنگ فردی به نام اقای ع. ن. بوده که نامبرده به دلیل عدم شناسایی موکل به عنوان سارق اصلی و مباشر یا معاون جرم ، پس از توجیه های بعمل امده توسط خانواده موکل که تمامی سعی و تلاش خود را در راستای عدم احراز مجرمیت موکل بعمل اورده اند ، منجر به اخذ رضایت از نامبرده مطابق سند شماره ۱۵۲۳۹ مورخ ۱۳۹۴/۹/۴ دفترخانه شماهر ۱۷۰ *گردید.لیکن در دادنامه موصوف در سطور ۲۱ تا ۲۲ صفحه ۴ دادنامه متاسفانه قبول اتهام سرقت خودرو مذکور را از ناحیه موکل ، به وی منتسب نموده اند و در ذیل بند ۲ لایحه می گوید این نکته قابل توجه و تدفق است.که زمان وقوع جرم مستند به دادنامه صادره *می باشد. و ۴ نفر در تاریخ یاد شده اقدام به راهزنی و سرقت اموال شاکیان نموده اند این در حالی است.که موکل برابر مرقومه صادره از زندان *در تاریخ ۱۳۸۸/۱۰/۲ از زندان خارج نگردیده بنابراین مطابق بند ج ماده ۴۷۴ ق – ا – د – *گناهی موکل از این حیث محرز و مسلم بوده و تقاضای رسیدگی و تخفیف مجازات تعیین شده برای موکل را دارم. و در بند ۳ گفته در خصوص اعلام جرم شاکی اقای ا. ک. ع. که در سطر ۱۸ صفحه دوم دادنامه صادره ثبت گردیده حسب اظهارات شاکی وی در تاریخ ۱۳۸۹/۱/۲۰ و در حین تیراندازی سارقین به سمت وی مورد اصابت گلوله قرار گرفته و زخمی شده با توجه به تاریخ وقوع جرم ۸۹/۱/۲۰ می باشد. موکل طبق گواهی صادره از زندان از تاریخ ۱۳۸۸/۱۰/۲ در زندان بسر می برده و در مورد متهم ق. ب. معروف به سرحان پس از انکه این شعبه ۲۷ دیوان با پذیرش اعاده دادرسی نسبت به دادنامه شماره *– ۹۲/۴/۵ شعبه *صادر نموده لیکن شعبه *طی دادنامه شماره *– ۱۳۹۶/۸/۲۴ در این پرونده محاکماتی محکوم علیه اقای ق. ب. معروف به سرحان فرزند م. از جهت اتهام محاربه از طریق سرقت مسلحانه بموجب دادنامه شماره *مورخ ۹۲/۴/۵ صادره از شعبه *به اعدام محکوم که در شعبه *مورد تایید واقع شده است.و با درخواست اعاده دادرسی توسط وکیل متهم در شعبه *مطرح و تقاضا در ان شعبه مردود دانسته شده است.مجددا درخواست اعاده دادرسی شده پرونده در شعبه *ارجاع که پس از رسیدگی با این استدلال که با توجه به تاریخ رای دادگاه و تاریخ وقوع جرم که در نتیجه وقوع جرم قبل از هیجده سالگی بوده است.لذا با اعاده دادرسی موافقت تا با ملاحظه ماده ۹۱ از قانون مجازات اسلامی سال۱۳۹۲ تصمیم مقتضی اتخاذ گردد. رای دیوان به شماره *مورخ ۹۴/۴/۲۴ پرونده به شعبه صادرکننده رای اعاده گردیده است.دادگاه نیز به موجب رای شماره *مورخ ۱۳۹۴/۶/۲۵ با این استدلال که بلحاظ اینکه وقوع بزه قبل از ۱۸ سالگی بوده دادگاه اطفال وفق ماده ۹۱ قانون مجازات اسلامی مصوب سال ۱۳۹۲ عمل نماید. و صرف نظر از ماهیت امر و با عنایت به سن متهم که در زمان ارتکاب بزه کمتر از هیجده سال تمام شمسی بوده و لحاظ میزان مجازات قانونی بزه انتسابی با نفی صلاحیت خویش قرارعدم صلاحیت ذاتی به شایستگی دادگاه اطفال شهرستان *صادر نموده که با ارجاع پرونده به شعبه *دادگاه اخیر نیز با این استدلال که دادگاه اطفال و نوجوانان تا کنون در *تشکیل نگردیده به کلیه جرایم اطفال و نوجوانان دادگاه کیفری دو ۲ رسیدگی میگردد. و با توجه به سبق ارجاع به شعبه *قرار عدم صلاحیت به شایستگی شعبه *صادر و اختلاف در صلاحیت فی مابین شعبه *پیش امده و جهت حل اختلاف به شعبه *ارجاع و با این استدلال که سن محکوم علیه در زمان ارتکاب جرم زیر ۱۸ سال بوده که با توجه به مواد ۱۰و ۱۱ از قانون مجازات اسلامی که در صورت تصویب قانونی مبنی بر تخفیف و یا از جهاتی مساعدتر به حال مرتکب باشد. با شرایط بیان شده میتواند از این امتیازات بهره مند گردد. و با عنایت به ماده ۳۱۵ قانون ایین دادرسی کیفری مصوب سال ۱۳۹۲ در جرایم مشمول صلاحیت دادگاه کیفری یک و همچنین انقلاب در مواردی که با تعدد قاضی رسیدگی میشود. اگر توسط افراد بالغ زیر هیجده سال تمام شمسی ارتکاب یابد در دادگاه کیفری یک ویژه رسیدگی به جرایم نوجوانان رسیدگی میگردد. و از طرفی وفق ماده ۹۱ قانون مجازات اسلامی احراز درک یا عدم درک متهم نسبت به جرم ارتکابی نیز با دادگاه صالح میباشد. و چنانچه ان دادگاه درک یا عدم درک ان را احراز کند هر چند متهم طفل محسوب میگردد. وفق ماده ۳۱۵ قانون فوق الذکر دادگاههای کیفری یک صالح به رسیدگی میباشد. بنابراین با توجه به نوع عمل ارتکابی از جمله جرایمی است.که می بایستی با تعدد قاضی مورد رسیدگی قرار گیرد قرار به صلاحیت دادگاههای کیفری یک ویژه رسیدگی به جرایم نوجوانان *صادره تا وفق پذیرش اعاده دادرسی در دیوان عالی کشور اقدام و بدین ترتیب حل اختلاف نموده است.پرونده به این شعبه از شعبه *ارجاع و در مورخ ۱۳۹۵/۲/۶ جلسه شعبه *یک ویژه رسیدگی به جرایم اطفال و نوجوانان در وقت فوق العاده تشکیل و ضمن تعیین وقت رسیدگی طی شرحی به زندان و با ارسال رونوشت به قرارگاه منطقه انتظامی *مرقوم گردیده است.تا با اعزام متهم –محکوم علیه ق. ب. فرزند م. معروف به سرحان به پزشکی قانونی تحت الحفظ ویژه مامورین انتظامی مجرب و در عین حال به پزشکی قانونی مرکز استان اعلام گردیده است.تا نامبرده در کمیسیون مربوطه و با حضور پزشکان متخصص مورد معاینات پزشکی و روانپزشکی لازم قرار گرفته و صراحتا اظهار نمایند با توجه به وضعیت عقلی و روانی محکوم علیه ق. ب. ایا مشارالیه در تاریخ وقوع جرم ( ۱۳۸۹/۱/۱۱ ) از رشد و کمال عقلی لازم جهت درک ماهیت جرم ارتکابی و یا حرمت ان برخوردار بوده است.یا خیر؟ اقدام و نتیجه را به این دادگاه اعلام نمایند. در مورخ ۹۵/۶/۲۱ پزشکی قانونی استان درخواست تصویر پرونده قضایی جهت مطالعه را نموده است. ( برگ ۷۴ ) نهایتا بدل مفیدی از پرونده تهیه و در مورخ ۱۳۹۵/۹/۹ به پزشکی قانونی ارسال گردیده است. نهایتا پاسخ لازم درخصوص موضوع در مورخ ۱۳۹۶/۱/۲۱ از پزشکی قانونی واصل و پس از معاینه روان شناختی توسط پزشک ( کارشناس روانشناسی بالینی ) مرکز اموزش درمانی بیمارستان *امده است.براساس ارزیابی و مصاحبه انجام شده – mmpi از اقای ق. ب. با توجه به مقیاس روانی در حال حاضر مشکل عمده ای مطرح نمیباشد. ولی در مقیاس های بالینی میتوان به علایم اضطرابی احساس ترس و دلهره های ناگهانی کاهش انرژی ، تنش روانی و بی قراری ذهنی ، رفتارهای پرخاشگرانه ، عدم اعتماد به نفس ، احساس نا امیدی و خلق افسرده اشاره کرد و نیز نتیجه کمیسیون پزشکی قانونی مورخ ۱۳۹۶/۸/۳ به شماره ۲۴۹/۲۷۴/ک ۹۵ امده است.در تاریخ ۹۶/۸/۳ جلسه صبح کمیسیون روانپزشکی در پاسخ به استدلال شماره ۹۴۰۳۰۵ مورخ ۹۶/۶/۱۱ در خصوص ق. ب. فرزند م. به شماره ملی*و شماره پرونده ۲۴۹/ک/۹۵ با شرکت یک نفر متخصص اعصاب و روان یک نفر کارشناس روان پزشک قانونی و یک نفر متخصص پزشکی قانونی تشکیل شده و پس از بررسی سوابق ومدارک پزشکی و مصاحبه و بحث و تبادل نظر به شرح ذیل اظهارنظر میگردد. خلاصه موضوع و سوال بمرجع: نامبرده جهت معاینه روانی از نظر رشد و کمال عقلی در هنگام وقوع جرم کمیسون روان پزشکی ارجاع گردید. / نتیجه کمیسیون: با توجه به اینکه در زمان وقوع جرم ارزیابی روانی و هوشی صورت نگرفته است.از نظر علمی اظهار نظر در خصوص رشد و کمال عقلی نامبرده در زمان وقوع جرم مقدرو نمی باشد. پس از وصول نظریه وقت رسیدگی تعیین متهم در معیت وکیلشان و مشاور دادگاه حضور یافته اند اظهارات و دفاعیات وکیل محترم درباره موضوع استماع و مکتوب گردیده است.فلذا هییت دادگاه با بررسی محتویات پرونده از جمله اظهارات وکیل که بیان داشته است.در دفاع از حقوق موکل به عرض میرسانم مطابق تصویر م. شناسنامه موکل در زمان وقوع جرم زیر ۱۸ سال بوده است.و مطابق ماده ۹۱ قانون مجازات اسلامی و توجها به نظریه پزشکی قانونی ایشان از حرمت علم ارتکابی اگاه نبوده و در کمال عقل وی شبهه وجود دارد. و با عنایت به اظهارات موکل که امکان صحبت کردن به زبان فارسی را ندارد. و این موضوع در تمام جریان رسیدگی سابق حاکم بوده است.و متاسفانه مقررات ماده ۲۰۲ قانون ایین دادرسی کیفری موضوع اخذ مترجم برای وی اعمال نگردیده است.و مطابق ماده ۱۴۴ قانون مجازات اسلامی *در تحقق جرایم عمدی علاوه بر علم مرتکب به موضوع جرم باید قصد او در ارتکاب رفتار مجرمانه احراز گردد. و در جرایمی که وقوع انها براساس قانون منوط به تحقق نتیجه است.قصد نتیجه با علم به وقوع ان باید احراز و محرز گردد. و با توجه به اینکه محاربه مطابق قانون فعلی از جرایم مقید است.و می بایست قصد نتیجه توسط موکل که در ان زمان بالغ زیر ۱۸سال بوده است.نیز احراز گردد. و مضافا در راستای ماده ۱۴۴ و مطابق ماده ۲۱۷ قانون مذکور در جرایم موجب حد مرتکب در صورتی مسئول است.که علاوه بر داشتن علم قصد و شرایط مسئولیت به حرمت شرعی رفتار ارتکابی نیز اگاه باشد. لذا با عنایت به ماهیت جرم انتسابی به موکل که از جرایم حق الهی است.و بااستناد مواد۱۲۰ و ۱۲۱ قانون مجازات اسلامی موضوع اعمال قاعده درا تقاضای اتخاذ تصمیم شایسته مستدعی است.بنابراین هییت دادگاه با التفات به مطالب پیش گفته و انجام مشاوره و تبادل نظر درباره موضوع "اعاده دادرسی " اولا مفاد ماده ۹۱ قانون مجازات اسلامی سال ۱۳۹۲ برای افراد بالغ کمتر از هیجده سال و در مقام تبین حالت و صفتی است.که برای مرتکب در حین ارتکاب جرم دارای ان صفت بوده و در دادگاه در حین رسیدگی در صورت احراز ان به مجازاتهای پیش بینی شده درمورد اطفال و نوجوانان محکوم میگردد. که با توجه به موضوعیت درک و فهم ماهیت جرم و حرمت ان درحین ارتکاب جرم مفاد ماده مشمول افرادی است.که پس از تصویب قانونی جدید مرتکب بزه شده باشند و نسبت به افرادی که در زمان حاکمیت قانونی مجازات اسلامی سابق مرتکب بزه عمدی شده باشند و باستناد ان محکوم شده اند از دو ۲ جهت قابل اعمال نمی باشد. اولا از حیث عدم امکان تشخیص فهم و درک ماهیت جرم در زمان ارتکاب بزه و بلحاظ گذشت چند سال از تاریخ وقوع بزه درثانی از حیث اینکه قانون جدیدالتصویب فقط درمورد مجازاتهای بازدارنده و مستندا به ماده ۱۰ قانون مجازات اسلامی عطف به ماسبق نمی گردد. مضافا بر این که گفته شد در حدود و قصاص با توجه به مفاد رای وحدت رویه شماره ۴۵ مورخ ۱۳۶۵/۱۰/۲۵ هیات عمومی دیوان عالی کشور عطف به ماسبق نمی گردد. ضمن اینکه ماده ۹۱ قانون مجازات اسلامی در موردی قابل اعمال است.که در جریان رسیدگی به اتهام متهم باشد. نه پس از قطعیت حکم ، بنابراین و با التفات به مواد گفته شده موضوع درخواست وکیل متقاضی ( وکیل محکوم علیه ) به هیچکدام از مصادیق ماده ۴۷۴ قانون ایین دادرسی کیفری انطباق نداشته و قابل پذیرش نبوده است.لهذا حکم به تایید دادنامه شماره *مورخ ۱۳۹۲/۴/۵ صادره از شعبه *که در شعبه *مورد تایید واقع شده است.صادر و اعلام می دارد. وحسب اظهار وکیل متهم طی لایحه فرجامی که گفته است.در مورد اقای ق. ب. معروف به سرحان که حسب اتهام محاربه از طریق سرقت مسلحانه و با عنایت به ماده ۹۱ قانون مجازات اسلامی در شعبه *اعاده دادرسی ایشان موافقت گردید.لیکن شعبه *با استدلالات منعکس در دادنامه معترض عنه ضمن رد اعاده دادرسی حکم بر تایید دادنامه شماره *مورخ ۹۲/۴/۵ شعبه *صادر و اعلام می نماید. که پس از ابلاغ دادنامه معترض عنه در مهلت قانونی مستندا به ماده ۴۶۴ ق – ا – د –ک ضمن اعتراض فرجام خواهی تقاضای نقض دادنامه و اتخاذ تصمیم شایسته مستدعی است.پرونده به دیوان عالی کشور ارسال و مالا به این شعبه ارجاع گردیده است.



هییت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش اقای ر. ن. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده و نظریه کتبی اقای ص. دادیار دیوان عالی کشور اجمالا مبنی بر قبول اعاده دادرسی در مورد دادنامه *– ۹۲/۴/۵ و نقض دادنامه شماره *– ۹۶/۸/۲۴ صادره از شعبه *در خصوص دادنامه شماره *– ۹۶/۸/۲۴ و ۳۰۰۰۲۲۶ – ۹۲/۴/۵ فرجام خواسته مشاوره نموده چنین رای می دهد:





رای شعبه

در خصوص فرجام خواهی اقای ا. م. به وکالت از اقای ق. ب. معروف به سرحان نسبت به دادنامه شماره *– ۹۶/۸/۲۴ صادره از شعبه *یک ویژه اطفال و نوجوانان با توجه به محتویات پرونده و نظر به اینکه دادگاه محترم به لحاظ عدم توجه به دادنامه صادر و وحدت رویه هیات عمومی دیوان عالی کشور به شماره ۷۳۷ – ۹۳/۹/۱۱ به دادنامه شماره ۴۵ – ۹۵/۱۰/۲۵ استناد نموده است.و موضوع قیاس مع الفارق است.و علی فرض اینکه استنباط دادگاه مذکور صحیح باشد. استناد به وحدت رویه ای که به شماره ۷۳۷ – ۹۳/۹/۱ میباشد. در مانحن فیه صادق است.با برداشت از ماده ۴۷۳ ق – ا – د – *در مورد دادنامه فرجام خواسته ( با توجه به نظریه دادیار محترم دادسرای دیوان عالی کشور که به نظر صحیح می باشد. ) با پذیرش اعاده دادرسی مستندا به ماده ۴۷۶ ق – ا – د – *تجویز اعاده دادرسی رسیدگی مجدد را به دادگاه هم عرض دادگاه صادر کننده رای ارجاع می دهد و در خصوص درخواست اعاده دادرسی اقای ر. س. به وکالت از اقای ل. ع. مبنی بر اینکه حسب مستندات ارائه شده متهم در زمان وقوع جرم در زندان بوده است.لذا با پذیرش درخواست مزبور و مطالب ابرازی وکیل متهم که موضوع دارای اهمیت و بررسی است.باستناد ماده ۴۷۶ قانون فوق الاشعار با تجویز اعاده دادرسی رسیدگی مجدد را به دادگاه هم عرض دادگاه صادر کننده رای ارجاع می دهد./ح

شعبه *

رییس: م. ف. ع. معاون: م. ر. ن.

رأی شعبه دیوان عالی کشور

فرجام خواه: اقای ا. م. به وکالت از ق. ب. فرزند م. معروف به سرحان متولد ۱۳۷۲/۱۱/۱

فرجام خوانده: شکات بنامهای ج. ب. ، ج. د. ، ر. ق. و غیره

فرجام خواسته: دادنامه شماره *– ۱۴۰۰/۳/۱۸ صادره از شعبه *

شعبه *

قضات رسیدگی کننده: م. ح. ( مستشار ) و ا. ع. ( عضو معاون )

خلاصه جریان پرونده:

در پرونده پیش رو به حکایت دادنامه فرجام خواسته بالا در اوراق ۱۸۹۲ – ۱۸۹۸ اقای ق. ب. فرزند م. معروف به سرحان به همراه سایر متهمان که قبلا درباره انها رای صادر و ابرام شده است. متهم بوده است. به محاربه از طریق انجام سرقت های مسلحانه متعدد خودرو و موتورسیکلت و احشام و مغازه موضوع شکایت مالباختگان ج. ب. و غیره طی دادنامه شماره *– ۹۲/۴/۵ شعبه *به اعدام محکوم و رای صادره برابر دادنامه شماره *– ۹۲/۱۲/۷ در برگ ۱۴۸۷ پرونده ابرام شده است. از این رای درخواست اعاده دادرسی شده شعبه *برابر دادنامه شماره *– ۹۴/۴/۲۴ اعاده دادرسی را پذیرفته و شعبه *طی دادنامه شماره *– ۹۴/۶/۲۵ با استناد به نوجوانی متهم قرار عدم صلاحیت به شایستگی دادگاه اطفال * صادر و در نهایت رسیدگی به شعبه *ارجاع و دادرسان دادگاه یاد شده برابر دادنامه فرجام خواسته بالا در اوراق ۱۸۹۲ – ۱۸۹۸ با احراز بزهکاری متهم از طریق مستندات مذکوره در دادنامه فرجام خواسته که موجب حصول علم برای دادرسان ان دادگاه گردیده اند حکم به قطع دست راست و پای چپ مشارالیه به عنوان احد از کیفرهای محاربه صادر و در رای خود یاداور شده اند. از توجه به قبح ذاتی و فطری اعمال ارتکابی و نوع جرم که از جرایم خشن و خطرناک بوده و تعدد و دفعات ارتکاب سرقت های مسلحانه و سبق تصمیم و غیره متهم در حین ارتکاب ماهیت جرم انجام شده و حرمت انرا درک و از نظر اعضای این شعبه شبهه ای در کمال و رشد عقلی وی در حین ارتکاب وجود نداشته است. این رای عقیب صدور و ابلاغ برابر لایحه مورخ ۱۴۰۰/۴/۱۲ در اوراق ۱۹۱۳ – ۱۹۱۷ مورد فرجام خواهی وکیل محکوم علیه بنام ا. م. قرار گرفته و اجمالا و مضمونا یاداور شده است. که موکل متولد ۷۲/۱۱/۱ و سرقتها همگی درسال ۸۸ واقع و موکل در زمان ارتکاب طفل یا متصل به زمان بعد از طفولیت یا بالغ زیر هیجده سال تمام شمسی بوده است. و معلوم نیست دادگاه چگونه درباره فردی با این سن و سکونت در یکی از روستاهای دور افتاده که حتی قادر به تکلم با زبان فارسی نیست رشد و کمال عقل را احراز نموده است. در حالیکه در نظریه پزشکی قانونی امده است. که در مقایسه های بالینی می توان به علایم اضطرابی ، احساس ترس و دلهره های ناگهانی ، کاهش انرژی تنش روانی و بی قراری ذهنی عدم اعتماد به نفس اشاره کرد و دادگاه در راستای احراز رشد و کمال موکل هیچ اقدام تحقیقی انجام نداده است. و حتی نظریه هییت عالی پزشکی را مطالبه ننموده است. به علاوه دادگاه بدون حضور موکل و تمامی شکات رای صادر نموده در حالیکه موکل وثیقه گذار داشت و می توانست از طریق وثیقه گذار احضارش کند لکن برغم اینکه اتهام موکل حدی و حق اللهی بوده بدون حضور موکل رای داده است. رسیدگی فرجامی به این شعبه ارجاع و پس از تهیه گزارش از سوی عضو ممیز م. ح. و قرائت ان و اظهارنظر کتبی دادیار دادسرای دیوان عالی کشور اقای ح. خ. مبنی بر: نقض به جهت نقص تحقیقات و شبهه در درک ماهیت جرم ارتکابی در مانحن فیه و نیز شبهه در جرایم اطفال حسب مقررات قانونی و تشخیص در حرمت جرایم ارتکابی را و اقدام شایسته پس از ان را دارم. و مشاوره پیرامون موضوع ذیلا مبادرت به اصدار رای می گردد.:

رای شعبه

هر چند وکیل تعیینی متهم ق. ب. ه در جلسه دادرسی مورخ ۹۹/۸/۱۷ دادگاه ( ص ۱۸۶۳ ) حضور داشته و در نتیجه رای صادره حضوری محسوب و ایراد وکیل یاد شده ا. م. در لایحه فرجامی دائر به صدور رای در حق الله بنحو غیابی مندفع می باشد. لکن رای فرجام خواسته از حیث احراز رشد و کمال عقل متهم در حین ارتکاب سرقتهایی که عنوان محاربه به انها داده نشده است. یا ایراد جدی و اساسی روبرو است. زیرا در اینکه متهم در زمان ارتکاب سرقتها نوجوان زیر ۱۸ سال تمام شمسی بوده تردیدی نیست کما اینکه دادرسان شعبه *طی دادنامه شماره *– ۹۴/۶/۲۵ خود درباره اتهام او قرار عدم صلاحیت به شایستگی رسیدگی دادگاه اطفال صادر و نهایتا رسیدگی به شعبه *به عنوان دادگاه کیفری یک ویژه نوجوانان ارجاع و دادرسان دادگاه اخیر نیز به حکایت استدلالاتی که در راستای رشد و کمال عقل متهم نموده اند نوجوان بودن او را پذیرفته اند و از طرفی برابر ماده ۹۱ قانون مجازات اسلامی ۱۳۹۲ "در جرایم موجب حد یا قصاص هرگاه افراد بالغ کمتر از ۱۸ سال ماهیت جرم انجام شده و یا حرمت ان را درک نکنند و یا در رشد و کمال عقل انان شبهه وجود داشته باشد. حسب مورد با توجه به سن انان شبهه وجود داشته باشد. حسب مورد با توجه به سن انان به مجازات های پیش بینی شده در این فصل محکوم می شوند" این در حالی است. که کمیسیون پزشکی قانونی استان *برابر نظریه مضبوط در برگ ۱۶۷۱ پرونده یاداور شده است. که: "با توجه به اینکه در زمان وقوع جرم ارزیابی روانی و هوشی صورت نگرفته است. از نظر علمی اظهارنظر در خصوص رشد و کمال عقلی متهم در زمان وقوع جرم مقدور نمی باشد. " همچنین در نظریه دیگری از پزشکی قانونی امده است. که: "در مقایسه های بالینی می توان به علایم اضطرابی ، احساس ترس و دلهره های ناگهانی ، کاهش انرژی تنش روانی و بی قراری ذهنی عدم اعتماد به نفس در مورد متهم اشاره نمود" کما اینکه مشاور دادگاه اطفال و نوجوانان در نظریه مورخ ۹۹/۸/۱۷ خود در برگ ۱۸۶۴ خطاب به رییس دادگاه خاطرنشان کرده است: "نظر به شرایط سنی و روحیاتی که متهم موصوف ق. ب. فرزند م. در حین ارتکاب جرم داشته یعنی احساس انی و عدم تشخیص عواقب چنین جرمی و دیگر عوامل روحی و روانی در صورت صلاح دید درخواست اعمال ماده ۹۱ قانون مجازات اسلامی ۱۳۹۲ و معرفی متهم به مراجع ذی صلاح پزشکی از جمله روان درمانی و روانپزشکی را دارم. " که این مستندات یعنی دو نظر پزشکی قانونی و کمیسیون پزشکی قانونی و نظریه مشاور دادگاه اطفال و نوجوانان به شرحی که در گزارش اورده شدند و فتی بودن استنباط و اعلام نظر درباره درک ماهیت جرم و حرمت ان از سوی متهم و نیز احراز رشد و کمال عقل وی ، در درک ماهیت و حرمت افعال ارتکابی ( سرقتها ) از سوی متهم پیش گفته و رشد و کمال عقل وی تردید و شبهه جدی وجود دارد. و قهرا با لحاظ قاعده درا موضوع مواد ۱۲۰ و ۱۲۱ قانون مجازات اسلامی ۱۳۹۲ و مفاد نبوی شریف ادریوالحدود عن امتی ما استطعتم فان الامام ان یخطا فی العفو خیر من ان یخطا فی العقوبه صدور حکم بر قطع دست راست و پای چپ به عنوان حد محاربه در تغایر اشکار با قانون و شرع ارزیابی می گردد. بنا به مراتب مذکوره رای فرجام خواسته با استناد به بند ۴ شق ب ماده ۴۶۹ ق.ا.د.ک ۱۳۹۲ لازم الاجرا از تاریخ ۹۴/۴/۱ خورشیدی نقض و رسیدگی مجدد به دادگاه هم عرض ارجاع می گردد./ب

شعبه *

م. ح. ( مستشار ) ا. ع. ( عضو معاون )